1. Su Surasi Basladi

Tarim ve Orman Bakani Bekir Pakdemirli, Su Kanunu'nu, suyun tek elden yönetimi hedefi çerçevesinde ve ortak akilla degerlendirdiklerini belirterek, "Cumhurbaskanimiza arz edecegimiz Sura Sonuç Bildirgesi'yle insallah Su Kanunu'nu da Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunmak istiyoruz." dedi.

Pakdemirli, Meyra Palace Otel'de düzenlenen 1.Su Surasi'nda yaptigi konusmada, Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'in riyasetinde 29 Mart'ta baslatilan Sura'da sona gelindigini söyledi.

Hedeflerin ve alinacak tedbirlerin ortak akilla ortaya koyulacagi Sura'nin sonuç belgesinin bu ayin son haftasinda Cumhurbaskani Erdogan'in katilimiyla düzenlenecek bir programla kamuoyuna duyurulacagini bildiren Pakdemirli, "Hedefimiz, her bir vatandasimizin, bugün de yarin da temiz suya erisimini saglamak, su kaynaklarimizi korumak, verimli kullanmak ve suyumuzu gelecege umutla tasimak oldu. Su Surasi, bu hedefe ulasmak için bizim yol haritamizdir." diye konustu.

Pakdemirli, son 19 yilda, su alaninda toplam 284 milyar liralik yatirimla 8 bin 696 tesisi hizmete aldiklarini kaydederek, su bilgileri paylasti:

"Cumhuriyet tarihinde yapilanin 2 katindan fazla olan, 600 baraji son 19 yilda tamamladik. Bu dönemde ekonomik olarak sulanabilir arazi varligimizin yüzde 80'inin sulanmasini sagladik. Cumhuriyet tarihinde yapilanin yüzde 61'ine denk gelen 3 bin 300 kilometrelik isale hattini son 19 yilda bitirdik. Bu yatirimlar sayesinde bugün Türkiye, yüzde 99'a ulasan güvenilir içme suyu hizmeti ile birçok gelismis ülkeyi geride birakmistir."

Cumhurbaskanligi Hükümet Sistemi'yle çalismalari hizlandirdiklarinin altini çizen Pakdemirli, son 3 yilda su alaninda 41 milyar liranin üzerindeki yatirimla toplam 1100 tesisi tamamladiklarini söyledi.

Pakdemirli, Su Surasi'nda ilgili bakanliklar, akademisyenler, belediyeler, STK'ler, özel sektör ve su kullanicilarini kapsayan toplam 1631 katilimciyla su alaninda, A'dan Z'ye tüm konulari masaya yatirdiklarini belirterek, sunlari kaydetti:

"11 çalisma grubunda, su güvenliginden, su hukukuna, tarimsal sulamadan havza bazinda su yönetimine, su kaynaklarinin gelistirilmesinden iklim degisikligi ve meteorolojiye kadar suyla ilgili akliniza gelecek tüm konulara, 7 ay boyunca tüm paydaslarla birlikte detayli olarak çalistik. Çalisma gruplarimizdaki 1631 katilimcimiz kisi basi ortalama 920 saat emek harcayarak olusturduklari raporlarini agustos ayi sonu itibariyla tamamladilar. Bu raporlar dogrultusunda, her bir çalisma grubu için sonuç belgeleri hazirlandi. Eylem planimizi olusturup, faaliyetlere baslayacagiz."

- Sura'da öne çikan konular ve hedefler

Pakdemirli, ülkenin kisa, orta ve uzun vadeli su ihtiyaci çerçevesinde planlari ve alinacak tedbirleri daha somut hale getirecekleri Sura'da öne çikan konulara da degindi.

Bakan Pakdemirli, suyun kaynaginda korunmasi ve verimliligin artirilmasi konusunun önemine dikkati çekerek, "Suyu korumanin en etkili yolu, kaynaginda korumaktir. Suyu kaynaginda korumak için barajlarda biriktirilen sularin buharlasma kayiplarini asgari düzeye indirecek çalismalar yürütüyoruz. Sosyoekonomik sartlari daha etkin kullanip, su verimliligine yönelik projelere hiz verecegiz." dedi.

Özellikle kentlerde sürdürülebilir su verimliligini hedeflediklerini dile getiren Pakdemirli, "Ülkemizde belediyelerdeki kayip-kaçak orani yüzde 35'lerin üzerinde. Sadece 2020 yili için sebekelerdeki su kayiplarina bagli finansal kayip miktari 1,9 milyar lirayi asiyor. Büyüksehir ve il belediyelerinde su kayiplarini, belediyelerle yakin is birligi içinde 2023'e kadar yüzde 30'a indirmeyi, 2028 yilina kadar ise yüzde 25'in altina çekmeyi hedefliyoruz." dedi.

Pakdemirli, su havzalarinda, yer üstü ve yer alti sularinin daha iyi duruma getirilmesi ve sorunlu alanlarda alinacak tedbirlerin belirlenmesi amaciyla nehir havza yönetim planlarini hazirladiklarini, havzalardaki su miktarinin ve kalitesinin tespit edildigini ve degisimlerinin izlendigini söyledi.

- "Tarimsal üretimde yeni motto, suya göre tarim"

Üretim planlanmasinda suyun öncelik olacagini anlatan Pakdemirli, "Tarimsal üretim havzalarinin su potansiyeline göre destek mekanizmasini daha etkin sekilde kullanacagiz. Tarimsal üretimde yeni motto, 'suya göre tarim'dir." dedi.

Tarimsal üretimde su tasarrufu saglayan modern sulama yöntemlerinin yayginlastirilmasini hedeflediklerini belirten Pakdemirli, saglanan desteklerle toplam 1,1 milyon hektar alanda damla ve yagmurlama sulama sistemi kurduklarini ifade etti.

Pakdemirli, çiftçiye sulama konusunda uyari ve bilgi sunan akilli tarim uygulamalarinin yayginlastirilmasinin, suyun yeterli ve dogru kullanimi noktasinda oldukça önemli olduguna isaret ederek, sunlari söyledi:

"Toprak ve su kaynaklarinin sürdürülebilirligini saglamak amaciyla 7 cografik bölgemizde 25 arastirma enstitümüzde yillik 250'ye yakin proje yürütüyoruz. Yürüttügümüz Ar-Ge projeleriyle su tasarrufu saglayan yöntemlere göre sulama programlari olusturuyoruz. Önümüzdeki dönemde tarimda suyun etkin kullanimina yönelik sulama yönetimi teknolojilerine öncelik verecegiz."

Kullanilmis sularin, aritilarak yeniden kullanimi için ilgili tüm paydaslarla çalismalara basladiklarinin altini çizen Pakdemirli, "Türkiye'de kullanilmis sularin, yeniden kullanim orani yüzde 2,5. Hedefimiz, bu orani yüzde 47'lere çikarmak. Geri kazanilacak yaklasik 3,3 milyar metreküp suyun, 2 milyar metreküpünü tarimsal sulamada kullanmayi planliyoruz. Böylece, kazanilan kullanilmis sular, tarlalara can suyu olacak ve 3,4 milyon dekar tarim alaninin sulanmasi saglanacaktir." dedi.

Pakdemirli, 81 il için hazirlanan Tarimsal Kuraklikla Mücadele Stratejisi Eylem Plani'ni basariyla uyguladiklarini da bildirdi.

Yagmur suyu hasadi yöntemini hem kentlerde hem de kirsal alanlarda etkin sekilde uygulamayi hedeflediklerini belirten Pakdemirli, "Konya'da farkindaligi artirmak amaciyla 4 yagmur suyu hasadi göletini hizmete aldik. Ayrica, yagmur suyu hasadi, özellikle betonlasmanin yogun, yesilin az oldugu sehirlerde, yagislardan sonra meydana gelen sehir taskinlarinin etkilerini azaltmaya da katki saglayacaktir." diye konustu.

Taskin tahmin ve erken uyari sistemini 2023'ün ilk yarisinda devreye alacaklarini ifade eden Pakdemirli, su degerlendirmede bulundu:

"Havzalarimizda sel ve taskin risklerini azaltmak ve verimli topraklarimizin tasinmasini önlemek için yukari havzada islah ve erozyon kontrolü çalismalarimiz da devam ediyor. Yaptigimiz tersip bendi, islah sekisi, brit, taban kusaklari gibi yapilar haricinde son dönemde, maliyetleri 5 ila 6 kat daha ucuza mal ettigimiz geçirgen sel ve rusubat tirmiklari gibi sanat yapilarina da agirlik veriyoruz."

Pakdemirli, dünyadaki tatli suyun yüzde 75'inin ormanlik su havzalarindan geldigine isaret ederek, "Yine orman ekosistemleri en büyük karbon yutagidir ve iklim degisikliginin etkilerini azaltma da en büyük silahlarimizdan birisidir. Bu yil ilk yagmurlarin baslamasiyla birlikte yil sonuna kadar Gelecege Nefes Kampanyasi ile her bir vatandasimiza üçer adet olacak sekilde toplam 252 milyon fidani toprakla bulusturacagiz."

- "Su Kanunu'nu TBMM'ye sunmak istiyoruz"

Su Kanunu'nun taslak metninin, Sura kapsaminda yeniden gözden geçirildigini belirten Pakdemirli, "Su Kanunu'nu, suyun tek elden yönetimi hedefimiz çerçevesinde, tüm paydaslarin görüslerini alarak, ortak akilla degerlendirdik. Sayin Cumhurbaskanimiza arz edecegimiz Sura Sonuç Bildirgesi'yle, insallah Su Kanunu'nu da TBMM'ye sunmak istiyoruz." dedi.

Su konusunda egitim seferberligi için dügmeye bastiklarina dikkati çeken Pakdemirli, Bakanlik olarak, su bilincinin küçük yaslardan itibaren kazandirilmasi amaciyla, anasiniflari da dahil, su okur yazarligi derslerinin ilkögretim müfredatina girmesi için ilgili kurumlarla görüsmelere basladiklarini anlatti.

- "Cografyamiz bize neyi emrediyorsa, onu ekip biçmeliyiz"

Tarim ve Orman Bakan Yardimcisi Akif Özkaldi da suyun gelecegini sekillendirecek stratejiler dogrultusunda çiftçilerden akademisyenlere, sivil toplum kuruluslarindan bürokratlara kadar ülkenin su yönetim politikasinin belirlenmesi amaciyla Sura'nin yapilmasina karar verdiklerini anlatti.

Cumhurbaskanligi Yerel Yönetim Politikalari Kurulu Baskani Sükrü Karatepe ise Sura'nin sonuç bildirgesinin Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan tarafindan okunmasinin çok degerli olacagini belirterek, "Ortaya çikacak sonuçlarin su meselesinin iyi yönetilmesine, Türkiye'nin su yönetimi konusunda daha özenli davranmasina vesile olmasini temenni ediyorum." dedi.

TBMM Tarim, Orman ve Köyisleri Komisyonu Baskani Yunus Kiliç, dünyada son 100 yilda nüfusta 4 kat, su tüketiminde 7 kat artis oldugunu söyledi.

Su kaynaklari ve her yilki yagisin bilindigini kaydeden Kiliç, "Bunlarin kontrol altina alinmasi lazim. Cografyamiz bize neyi emrediyorsa, onu ekip biçmeliyiz. Her ürünü her yerde desteklemekten yavas yavas vazgeçmeliyiz. Su Surasi'nin, Su Kanunu'nun çikmasina kaynaklik edecegine inaniyorum. Biz de TBMM olarak hem çalismalara hem kanunlasma sürecine katki verecegiz." diye konustu.