Avrupa Birligi (AB) ülkelerinin liderleri, Polonya ile AB arasinda hukukun üstünlügü tartismalari ve enerji fiyatlarindaki hizli yükselisi de içeren çesitli basliklari görüsmek üzere bir araya geldi.
Brüksel'de 2 gün sürecek AB Liderler Zirvesi basladi.
AB üyesi 27 ülkenin devlet veya hükümet baskanlarinin katilimiyla gerçeklestirilen zirvenin gündeminde, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgini, enerji fiyatlarindaki artis, ticaret, hukukun üstünlügü, iklim ve göç gibi konular yer aliyor.
AB Konseyi Baskani Charles Michel'in baskanlik edecegi toplantiya AB Komisyonu Baskani Ursula von der Leyen de katiliyor.
Polonya ile AB arasinda hukukun üstünlügüne iliskin alevlenen tartismalarin zirvede önemli bir yer kaplamasi bekleniyor.
Polonya Anayasa Mahkemesinin 8 Ekim'de ülkenin "ulusal yasalarinin bazi AB yasalarindan önce geldigine" yönelik karari üzerine baslayan tartismalarin zirvede de sürmesi öngörülüyor.
Zirve girisinde açiklamalarda bulunan Polonya Basbakani Mateusz Morawiecki, "AB kurumlarinin sürekli yetkilerini genisletmelerini kabul etmiyoruz." diye konustu.
Zirve öncesinde Fransiz ve Alman mevkidaslari Emmanuel Macron ve Angela Merkel ile ikili görüsmeler yapan Morawiecki, hukukun üstünlügü konusunda devam eden anlasmazliklara çözüm arayacaklarini ancak "santaj ve baskiya" boyun egmeyeceklerini söyledi.
- Macaristan'dan destek mesaji
Macaristan Basbakani Viktor Orban da Polonya'nin tutumunu dogru buldugunu bu konuda hiçbir yaptirima gerek olmadigini söyledi.
Tartismanin AB hukukunun üstünlügü degil, AB'nin yetkileriyle ilgili oldugunu savunan Orban, "AB hukukunun önceligi anlasmada yer almiyor, dolayisiyla AB'nin yetkin oldugu yerde önceligi var. Soru yetkilerle ilgili." degerlendirmesinde bulundu.
Orban, AB içinde gerçek bölünmenin sagduyuya sahip ülkelerle sahip olmayanlar arasinda yasandigini belirterek, "Enerji fiyatlarina bakin. AB Komisyonu Kidemli Baskan Yardimcisi Frans Timmermans'in ve digerlerinin teklifi Avrupa'nin orta sinifini bitirir. Orta sinif, Avrupa demokrasisinin kilit noktasi." diye konustu.
Avrupa Yesil Mutabakati kapsaminda hazirlanan yeni yasal düzenlemelerin enerji fiyatlarini hizla yükselttigine dikkati çeken Orban, bu durumun Avrupa'nin her tarafinda özellikle orta sinifa zarar verdigini vurguladi.
Orban, "Düs ve fanteziler bizi öldürüyor. Enerji fiyatlarindaki sorun da bu sekilde. Otomobilleri, kara yolu trafigini ve evleri emisyon ticaret sistemine dahil etmek aileleri dizleri üstüne çökertir. Bunu yapmamaliyiz.” ifadelerini kullandi.
- Merkel'in son zirvesi
AB Liderler Zirvesi'ne yüksek ihtimalle son kez katilan Almanya Basbakani Angela Merkel ise bugün gündemde Polonya'da hukukun üstünlügü ile yükselen enerji fiyatlari olacagini belirtti.
Merkel, Polonya ila hukukun üstünlügü konusunda yasanan tartismalar hakkinda, "Ortak bir zeminde bulusmanin yolunu bulmaliyiz." diye konustu.
Önemli bir gündem maddesinin de göç ve Belarus'taki Lukasenko rejiminin eylemleri olduguna dikkati çeken Merkel, "(Belarus için) Yeni ekonomik yaptirimlar hakkinda konusacagiz." dedi.
Toplanti, Merkel'in katilacagi son AB Liderler Zirvesi olmasi ihtimaliyle ayri bir özellik tasiyor. Merkel, iktidarda oldugu 16 yil içerisinde 107 defa AB Liderler Zirvesi'ne katilmisti.
AB Komisyonu Baskani Ursula von der Leyen de Polonya ile hukukun üstünlügü tartismasi, enerji fiyatlarindaki artis ve göç olmak üzere üç ana konuyu görüseceklerini söyledi.
Von der Leyen vatandaslar ve isletmelerin enerji fiyatlarindaki artisla basa çikmalarina yardimci olmak için çalistiklarini kaydetti.
- Enerji piyasasini degerlendirme hazirligi
Komisyonun, yükselen enerji ve elektrik fiyatlari karsisinda uygulanabilecek tedbirleri içeren paketini açikladigini animsatan von der Leyen, "Enerji piyasasinin bir bütün olarak nasil isledigini degerlendirecegiz." dedi.
Von der Leyen, orta ve uzun vade stratejilerinin temiz ve yenilenebilir enerjiye büyük miktarda yatirim yapmak oldugunu belirtti.
Polonya ile hukukun üstünlügü tartismasi hakkinda von der Leyen, "Temel soru, Polonya yargisinin bagimsizligidir. Bu yeni degil. Bu devam eden bir süreç ancak Anayasa Mahkemesinin son karariyla yeni bir boyut kazandi. Bu yüzden liderlerle görüsmeleri dört gözle bekliyorum." diye konustu.
Belarus'un AB sinirlarina yönelik "hibrit saldirilar" düzenledigini ifade eden von der Leyen, "Siyasi nedenlerle kimsenin hayati riske atilmamalidir. Bu nedenle, Konsey'in durdurulmasi gereken bu davranisa çok güçlü ve çok birlesik bir cevap vereceginden eminim." degerlendirmesini yapti.
AB Liderler Zirvesi Basladi
Zirveye ABPolonya arasindaki 'hangi yasa üstün gelir' tartismasi ile enerji fiyatlari damgasini vuracak Almanya Basbakani Merkel'in katildigi 107'nci zirvenin ardindan liderlere veda etmesi bekleniyor.
