Akran Zorbaligini Önlemek Için 10 Adim

Milli Egitim Bakanligi’nca (MEB) Ortaögretim Kurumlari Yönetmeligi’nde yapilan degisiklik ile akran zorbaligi ile siber zorbalik disiplin suçlari arasina alindi. Son dönemlerde hem küçük yaslardaki ögrenciler hem de ergenlik dönemindeki ögrenciler için sorun haline gelen akran zorbaligini önlemek adina okul, aile ve ögretmen is birliginde çözümler üretilmesi gerekiyor.

Çocuklar arasindaki psikolojik, ziksel, sosyal ve sözel saldirilarin akran zorbaligi olarak kabul edildigini söyleyen Ugur Okullari Psikolojik Danisma & Rehberlik ve AR-GE’den Sorumlu Genel Müdür Yardimcisi Baris Sezgin, okul hayati boyunca her 7 ögrenciden birinin akran zorbaligi yasadigini söyledi.

Aile içindeki zayif iletisimin, olumsuz çevre faktörlerinin bireyde saldirgan davranislara sebep oldugunu ifade eden Sezgin, çocugu akran zorbaligina maruz kalan ailelere ve uygulayan ögrencilerin ailelerine yönelik önerilerde bulundu:

Çocugunuz zorbaliga maruz kaliyorsa neler yapmalisiniz?

Sezgin, ailelere çocuklarinin maruz kaldigi akran zorbaligina dair tavsiyelerini su sekilde siraladi:

"Hassas ve sakin olun: Zorbaliga maruz kalmis çocuk birçok olumsuz duyguyu bir arada yasar. Böyle bir durumda ebeveyn ve ögretmenlerin ögrenciyi hassas bir tavirla dinlemeleri ve bireysel çözümler üretmeleri gerekir. Siddet karsisinda ailenin sogukkanliligini korumasi da önemlidir. Çünkü ailenin duygusal tepkileri çocugun da tepkilerini belirleyecektir. Anne babanin olay karsisinda fazla tepki göstermesi çocugun utanmasina yol açabilir.

Çok zorlanmis olmalisin!: Çocuklarinizi dinlerken kurdugunuz cümlelerin yasadiklari üzüntüyü, utanci ya da korkuyu daha fazla arttirmamasi çok önemli. Çocuklarin duygularina odaklanan ‘Çok zorlanmis olmalisin!’ gibi cümleler kullanabilirsiniz. Bu cümle hem çocuklarin yasadigi zorlugu anlayabildiginizi gösteriyor hem de çocuklari yasadiklarini daha fazla anlatmak konusunda cesaretlendiriyor.

Hakkini aramayi ögrenmeli: Zorbaliga ugrayan çocugunuz için yapacaklariniz ona bütün hayati boyunca haksizlik karsisinda takinacagi tutumu ögretecektir. Olayin bütün yönetimini üstünüze alir, görüsmeleri siz yaparsaniz çocugunuzun kendini savunmayi ögrenmesini engellersiniz. Çocugunuza okul hiyerarsisi içinde kendi hakkini aramayi ve çözüm üretmeyi ögretmelisiniz. Ayrica çocuk ögretmenlerinden de yardim isteyebilecegini bilmelidir.

‘Zorbalik uygulayan haklidir’ algisi: Küçük çocuklar kendilerine zorbalik uygulayan çocuklarin daha güçlü, bilgili ya da begenilen çocuklar oldugunu düsünme egilimindedirler. Çocuklariniza zorbalik uygulayan kisinin daha güçlü ya da hakli degil sadece daha saldirgan ve haksiz oldugunu anlatmaniz önemlidir. Esitlik kavraminin altini çizmelisiniz. Çocugunuza; zorbalik yapan kisinin ondan hiçbir farkinin olmadigi anlatmalisiniz.

Sana vurana sen de vur: Çocuklarimiz kendini korumayi, savunmayi ve hakkini aramayi ögrenmeli. Fakat ‘kendini korumak’ baskasina zarar vermek degildir. ‘Sana vurana sen de vur’ tavsiyesi yanlistir. Çocuklar fiziksel zorbalik ile karsilastiginda uygulamasi gereken üç temel strateji vardir. Öncelikle ögrenci kendini korumalidir. Sonrasinda ise bölgeden uzaklasarak güvenli bir alan bulmali ve ögretmeninden yardim istemelidir.

Çocugunuz zorbalik yapiyorsa nasil davranmalisiniz?

Sezgin, ayni sekilde zorbalik uygulayan çocuklarin ailelerine de çocuklarina nasil yaklasilmasi gerektigine dair tavsiyelerini söyle siraladi:

Neden arkadaslarini rahatsiz ediyorsun?: Çocugunuzla sakince konusun, arkadaslarini rahatsiz etme sebepleri ve yaptigi davranisin baskalarinda olusturacagi olumsuz duygular üzerinde durun. Ayrica bu davranisini onaylamadiginizi kesin ve net bir biçimde belirtin. Olumlu davranislar gerçeklestirdiginde takdir edin.

Aile rol modeldir: Çocuklar aile bireylerini rol model alirlar. Evdeki siddet egilimi çocuktan okuldaki arkadaslarina yansir. Bu nedenle ailedeki siddet egilimli kisiler de uyarilmali.

Ögretmenle is birligi yapin: Çocugu zorbaliga karisan ailenin öncelikle çocugunu dikkatle dinlemesi, çocuguna nasil yardim edebilecegi üzerinde düsünmesi, okul ile is birligi yapmasi ve uzmanlardan da destek almasi gerekir.

Siddet içeriklerinden uzak durmasini saglamali: Son yillarda neredeyse tüm mecralarda siddetin normallestirildigini hatta özendirildigini görüyoruz. Neredeyse tüm dizilerde atesli silah kullanimi ve kavga/savas görüntüleri, sosyal medya uygulamalarinda birbirine siddet uygulamayi tetikleyen görüntüler yer aliyor. Çocuklarinizin oynadigi oyunlar ve izledikleri içerikler mutlaka gözetiminizde olmali.

Zaman ayirin: Ailelerin çocuklarina daha çok zaman ayirmasi, zorbalik davranislarina karsi dikkatli, özenli olmasi açisindan önemlidir. Ailelerin belli zaman dilimleri içerisinde çocuklarini üzen veya kizdiran arkadaslari olup olmadigini ve bu durumun nasil oldugunu sormasi çocuklarinin zorbaliga kurban veya zorba olarak katilmasini önlemede faydali olacaktir.