Ankara Fotograf Sanati Kurumu Dernegi, Diyarbakir Fotono21 Fotograf Dernegi ve Kayseri Ulusal Fotograf Amatörleri Derneginin fotograf sanatina katki ve kalici bir belgesel çalismasini ortaya çikarmak adina baslatilan bu projenin odak noktasinin, geleneksel kerpiç evlerin önemini vurgulamak, bu evlerin kültürel ve çevresel etkilerini fotograf yoluyla anlatmak olacagi belirtildi. Fotono21 Fotograf Dernegi Yönetim Kurulu Baskani Mehmet Kiliçoglu, kerpiç mimarisinin eski mimari olmasina ragmen günümüzde halen varligini sürdürdügünü, saglamligi, kislari sicak, yazlari ise serin tuttugu için günümüzde de tercih edildigini söyledi.
Idil Fotograf Toplulugu ile bu evleri kayit altina almak için fotografladiklarini belirten Kiliçoglu, "Bazi bölgelerde ticari amaçlarla kullanilmakla beraber özellikle bölgemizde ihtiyaçlara karsilik verdigi için halen yapimina ve kullanimina devam edilmektedir, bizde bu durumu belgelemek için çekimlerimize devam ediyoruz. Diyarbakir’in Silvan Bismil ve Ergani ilçelerinde bulunan kerpiç evler ile kerpiç yapilarin çekimlerini tamamladik. Sanliurfa ve Sirnak’ta bulunan bir kisim kerpiç evleri de bu hafta yaptigimiz gezi ile çekebildik. Bölgemizde bulunan kerpiç evlerin çekimlerine devam ederek arsiv olusturmaya devam edecegiz" dedi.
"Kerpiç evler, geçmisten günümüze uzanan bir mirasi temsil eder"
Insanlik tarihinin erken dönemlerinde, yerlesik toplumlarin kerpiçi ilk mimari yapi malzemesi olarak kullandiklarini dile getiren Kiliçoglu, "Kerpiç, dogal malzemeler olan çamur, kum ve saman gibi bilesenlerin karistirilmasiyla elde edilen bir malzemedir. Kerpiç yapimi, genellikle toprak karisiminin kaliplara dökülüp güneste kurutulmasiyla baslar. Bu sekilde elde edilen kerpiçler, daha sonra yapi malzemesi olarak kullanilmak üzere istiflenir. Dünyanin birçok bölgesinde kirsal konut malzemesinin kerpiç oldugu bilinmektedir. Kerpiçe dayali yapi geleneginin en büyük tarihi verilerinin Mezopotamya, Iran ve Orta Asya’da üretildigi arastirmalarla ortaya konmustur. Kerpiç evler, geçmisten günümüze uzanan bir mirasi temsil eder. Bu evler, dogal malzemelerden yapilmis, sürdürülebilir, enerji verimli ve çevreye dost bir yasam alani sunar. Kerpiç evlerin, toprak ile insan arasinda sagladigi organik bag ve dogal yapilariyla uyumlu mimarisi, bu evleri essiz kilar" diye konustu.
"Amaç kerpiç evlerin tanitim ve korunmasini saglamak"
Fotograf Sanati Kurumu Dernegi kerpiç evler proje sorumlusu Murat Berkyürek, projenin amacinin, kerpiç evlerin tanitimini ve korunmasini saglamak için farkindalik olusturmak oldugunu söyledi.
Berkyürek, "Kerpiç evler, geçmisten günümüze kadar uzanan teknikleri ile çok degisime ugramadan sürdürülebilmistir. Bu evler, yerel kültürün bir parçasidir ve birçok kültürel mirasi içinde barindirmaktadir. Kerpiç evler, sadece estetik ve tarihsel degerlere sahip olmakla kalmaz, ayni zamanda sürdürülebilir bir yasam tarzini tesvik eder. Dogal malzemeler kullanarak yapilan bu evler, enerji tasarrufu saglar ve çevreye minimum etkiyle yasamayi mümkün kilar. Kerpiç evler, iklim degisikligiyle mücadelede önemli bir rol oynayabilir ve çevresel sürdürülebilirligi tesvik edebilir. Bu proje ile kerpiç evlerin tarih ve mimarisinin belgelenmesinin yani sira, günümüz insanlarinin kerpiç evlere ilgi duymalari ve bu kültürel mirasa sahip çikmalari hedeflenmektedir" seklinde konustu.
Fotograf Sanati Kurumu Dernegi Baskani Sevgi Köylü Haliloglu, kerpiç evlerin gelecek nesillere aktarilmasi için üç dernegin üyeleri olarak farkli illerden farkli bakis açilariyla bu projede birlikte çalistiklarini söyledi.
Haliloglu, "Gelecekte, bu evlerin korunmasi ve restore edilmesi için akademik çalismalara kaynak teskil edecek görüntüleri elde etmeyi planliyoruz. Kerpiç evlerin sahip oldugu degerleri fark ettirmek ve toplumda bilinç olusturmak için bu projeyi hayata geçirdik" dedi.
Bilimsel çalismalar sürüyor
Ulusal Fotograf Amatörleri Dernegi Yönetim Kurulu Baskani Nimet Gönenç Çinaroglu ise Yildiz Teknik Üniversitesi Mimarlik Tarihi Anabilim Dali Ögretim Üyesi Prof. Dr. Nur Urfalioglu’nun, 10. Uluslararasi Kerpiç Konferansinin (KERPIC’2023) bu yil Dicle Üniversitesi Mimarlik Fakültesi tarafindan Diyarbakir’da yapilacagini söyledi.
Çinaroglu, "Bu bilgi ile Fotono21 Dernegi Baskani Mehmet Kiliçoglu ve Fotograf Sanati Kurumu Dernegi Koordinatörü Murat Berkyürek ile neler yapabilecegimiz konusunda fikir alisverisinde bulunduk. Yaklasik kirk yildir kerpiç üzerine çalisan Konferans Baskani Prof. Dr. Bilge Isik ve Konferans Sekreteri Doç. Dr. Sefika Ergin, Ögretim Görevlisi Aysel Tarim ile görüsüp gerekli izinleri aldiktan sonra Diyarbakir, Ankara ve Kayseri olarak ekiplerimizi olusturduk. ’Anadolu’da Kerpiç Evler’ projesi için gezi rotalari belirlendi. UFAD olarak Anadolu’da Kerpiç Evler projesi için 16 üyemiz katki saglamaktadir. Koordinatörümüz Y. Mimar Akgül Zor tarafindan gidecegimiz bölgeler ve kerpiç mimarilerin türleri tespit edilmektedir. Bu proje ile Anadolu’dan, bugüne kadar gelen önemli miraslardan biri olan ancak unutulmaya yüz tutmus binlerce yillik bu mimari yöntemi, bugün yeniden canlandirmak karbon salinimi az, düsük enerjiyle üretilen ve saglikli bir iç iklime sahip yapilari bize sunan kerpiç mimariyi fotograflar ile belgelemek ve gelecek nesillere aktarmayi hedefliyoruz" ifadelerini kullandi.
Anadolu'nun Kerpiç Evleri Fotograflaniyor
Diyarbakir, Ankara ve Kayseri’de bulunan Türkiye Fotograf Sanati Federasyonu üyesi 3 dernegin kendi aralarinda baslatmis olduklari Anadolu’nun kerpiç evleri projesi çerçevesinde Diyarbakir Fotono21 Fotograf Dernegi bu hafta Sirnak’in Idil ilçesinde bulunan kerpiç evleri kayit altina aldi.
