Bagimsiz Denetçi Tatli'dan CDS Primi Degerlendirmesi
Türkiye’nni CDS priminin 900’e yükselmesini degerlendiren Bagimsiz Denetçi Mehmet Emin Tatli, yöneticiye güven azalmasi durumunda ülke prim riski olan CDS ile faiz ve enflasyonun yükseldigini belirterek, siyasi istikrar endeksindeki gerilemeye dikkat çekti.
Türkiye’nin bes yillik kredi temerrüt takasi (CDS) primleri 900’ü asarak 2008 sonrasi en yüksek seviyeyi gördü. Türkiye’nin CDS priminin yükselmesini degerlendiren Index Ekonomi Bagimsiz Denetim A.S. Kurucusu ve Serbest Muhasebeci Mali Müsavir (SMMM) Bagimsiz Denetçi Mehmet Emin Tatli, CDS primi 300 ve üzerinde olan ülkelerin ekonomileri asiri kirilgan ekonomiler olarak degerlendirildigini belirterek, Türkiye’nin risk priminin 900 bandinda seyrettigini hatirlatti.
“Ne oldu da Türkiye’nin riski (CDS) yükseldi” sorusunu yanitlayan Mehmet Emin Tatli, CDS kredinin geri ödenmeme riskini tespit etmek için kullanildigini ve riskin sigortalanmasi için kullanilan bir parametre oldugunu belirtti.
“Domino taslari faiz ve enflasyon”
Türkiye ekonomisinin ekonomik sorunlari arasinda enflasyon ve faiz sarmali bulundugunu ifade eden Tatli, “Faiz mi, enflasyonu tetikler, yoksa enflasyon mu, faizi dogurur. Bu tartismayi bir tarafa birakarak dogru soruyu sormak gerekir. Dogru soru domino tasina kimin vurdugudur. Domino tasina kimin vurdugu önemlidir, domino taslarinin ne yaptigi degil. Burada domino tasinin üyeleri faiz ve enflasyondur. Domino tasina vuran ise, insandaki güven unsurudur. Türkiye’nin yöneticileri ve yetkin insanlarina güveniyor muyuz temel soru bu” ifadelerini kullandi.
“CDS yükselince faiz ve enflasyonda yükseliyor”
Güvenmenin söz ve fiillerin es zamanli hareket hali oldugunu kaydeden Bagimsiz Denetçi Tatli, yöneticinin kim olursa olsun sözler ve fiillerinin es zamanli çalisma gerektigini vurguladi. Istikrarin bu sekilde gerçeklesecegini paylasan Tatli, “Istikrar kararlarinin kararliligi anlamina gelir. Bilimsel arastirmalar diyor ki; yöneticiye güven azalinca ülke prim riski olan CDS yükseliyor, faiz yükseliyor, enflasyon yükseliyor. Bu parametrelerin sirasi önemli degildir, önemli olan yönetici güven endeksidir. CDS primi 300 ve üzerinde olan ülkelerin ekonomileri asiri kirilgan ekonomiler olarak degerlendiriliyor. Türkiye’nin risk primi tarihinin en yüksek risk primi olarak degerlendiriliyor” diye ekledi.
“Siyasi istikrar indeksi 64’ten 35’e geriledi”
Yapilan arastirmalarin ekonomik büyümenin siyasi kaoslardan olumsuz etkilendigini gösterdigini sözlerine ekleyen Tatli, “Nitekim siyasi istikrar indeksi 2007 yilinin Ocak ayinda 64 iken süreç içinde devamli suretle gerileyerek, 2022 yilinin Haziran döneminde 35 seviyelerine kadar gerilemistir. Bu göstergelerin tamami ülkemiz gerçegini söylemektedir. Güven esittir istikrar. Istikrar esittir ekonomik büyüme, ekonomik büyüme esittir refah diyebiliriz” dedi.
CDS nedir
Kredi risk primi, bir kredinin geri ödenmeme riskinin tespit edilmesini ve bu riske karsi kredinin sigortalanmasini saglayan bir degerleme enstrümanidir. Sigorta sirketleri borçlarin ödenememesi halinde alacaklinin alacaklarini sigortalayan bir sözlesme satar ve bu sözlesmenin fiyati da ülkenin CDS primidir.
