Bakan Mus'tan 'Milli Para' Vurgusu

Türk devletlerinin bagimsizliginin 30. yil dönümü vesilesiyle gerçeklesen ve ülkeler arasi isbirliklerinin kurulmasi, güçlendirilmesi amaciyla düzenlenen Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri Ticaret Konferansi Besiktas’ta bulunan bir otelde gerçeklestirildi.

Konferansa, Ticaret Bakani Mehmet Mus ile Azerbaycan Ekonomi Bakani Mikayil Cabbarov, Kazakistan Ulusal Ekonomi Bakani Aset Irgaliyev, Kirgiz Cumhuriyeti Ekonomi ve Ticaret Bakani Daniyar Amangeldiyev, Özbekistan Basbakan Yardimcisi ve Yatirimlar ve Dis Ticaret Bakani Sardor Umurzakov, Türk Ticaret ve Sanayi Odasi Baskani Rifat Hisarciklioglu, Dis Ekonomik Iliskiler Kurulu Baskani Nail Olpak ve katilimci ülkelerden pek çok temsilci katildi.



“Türk Cumhuriyetleri ile iliskilerin güçlendirilmesi, Türkiye’nin daimi vizyonu olmustur”

Programda bir konusma yapan Ticaret Bakani Mehmet Mus, ”Ekonomilerimiz üzerinde döviz baskisini azaltmak için ortak gelecegimizde milli paralarin payini artirmaliyiz. Hepinizin bildigi üzere, Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri arasinda kadim tarihi ve kültürel baglara dayanan çok güçlü iliskiler bulunmaktadir. Bizlerin amaci, her alanda sahip oldugumuz bu köklü iliskilerin ekonomik ve ticari alanda daha da derinlestirilmesidir. Iste mevcut iliskilerimizin degerlendirilecegi bu konferansin; Türk dünyasinin gelecegine yönelik ortak bir vizyon belirlenmesine katki saglamasini umuyorum. 1991 yili, Türk Cumhuriyetlerinin bagimsizliklarini yeniden kazanarak, dünya devletler sahnesinde tekrar yer almalari nedeniyle bir dönüm noktasi olmustur. Bagimsizligin hemen ardindan milli kimlik ve devlet kurumlarinin insa sürecini basariyla tamamlayan Türk Cumhuriyetleri; güçlü bir sekilde kültürel, toplumsal ve ekonomik yapilarini tesis etmislerdir. Nitekim Türkiye, bagimsiz Türk Cumhuriyetlerinin birer birer tarih sahnesine çikislarini büyük bir heyecanla karsilamis; bu suretle kardes ülkelerin bagimsizliklarini ilk taniyan ülke olmustur. Bütün bu süreçlerde kardeslerini asla yalniz birakmayan Türkiye, daha güçlü devlet ve ülke olma mücadelesinde tüm olanaklariyla yeni Türk Cumhuriyetlerinin yaninda yer almistir. Kardeslerimizin bagimsizligi sonrasi Türkiye olarak temennimiz; yeni kurulan kardes devletlerin bölge ve dünya ile bütünlesmesi ve ülkemizle her alanda güçlü iliskiler tesis etmeleri olmustur. Kuskusuz ortak dil, din, tarih, bellek ve kültüre sahip olmamiz, ikili ve bölgesel iliskilerin güçlenmesine zemin hazirlamistir. Türk Cumhuriyetleri ile iliskilerin güçlendirilmesi, Türkiye’nin daimi vizyonu olmustur” ifadelerini kullandi.

“Hedefimiz büyük, ama bu hedefe ulasacak inancimiz da tamdir”

Uluslararasi alanda isbirligi çalismalarinin devam ettiginin altini çizen Bakan Mus, ”Türkiye olarak, Türk Cumhuriyetleri ile birlikte, geride biraktigimiz 30 yil boyunca ortak bir gelecek insa etmeye yönelik birçok çalisma yaptik. Bu dogrultuda gerekli adimlari kararlilikla attik; atmaya da devam edecegiz. Sadece ikili iliskilerimizi gelistirmekle kalmadik, ayni zamanda Türk Konseyi ve Uluslararasi Türk Kültür Teskilati gibi birçok kurumu da hayata geçirdik. Yine, Dünya Ticaret Örgütü basta olmak üzere birçok uluslararasi kurulusta güçlü bir isbirligi içinde çalismalarimizi sürdürüyoruz. Bölgemizin ve halklarimizin refahini arttirmak ve gelecek kusaklarimiza gurur duyabilecegimiz bir miras birakabilmek için hiç süphesiz atilacak daha çok adimimiz var. Zira biz birlikte olup omuz omuza verirsek Dünya sahnesinde Türk devletleri olarak daha güçlü sekilde var oluruz. Bugünkü toplantilarda, Türk dünyasinin büyük düsünce adami Ismail Gaspirali’nin dedigi gibi, ’dilde, fikirde, iste birlik’ düsturu ile bu gelecegi insa etmenin adimlarini hizlandiracagiz. Keza biz biliyoruz ki Türk dünyasi Yusuf Akçura’dan Cengiz Aytmatov’a, Hoca Ahmet Yesevi’den Yunus Emre’ye kadar pek çok büyük düsünür ile Dünya tarihine damgasini vurmustur. Iste bizleri geçmiste birbirimize baglayan bu güçlü bag, Türk dünyasi olarak hepimizi gelecege iliskin ortak bir vizyon gelistirmeye tesvik etmektedir. Ortak gelecek vizyonumuzun temelinde; mallarin, hizmetlerin, is insanlarinin ve sermayenin daha kolay dolasimina imkan veren bütünlesik bir altyapinin hayata geçirilmesi yer almaktadir. Bu vizyonu hayata geçirmek

için özverili davranmamiz gerektiginin bilincindeyiz. Hedefimiz büyük, ama bu hedefe ulasacak inancimiz da tamdir” diye konustu.



“Ticaret yollarindaki konumumuzla büyük bir potansiyele sahibiz”

Türk Cumhuriyetleri ve Türkiye’nin dönemsel ticaret hacmi verilerini paylasan Bakan Mus, ”Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri olarak dünya ile ticaret hacmimiz 1992 yilinda 55 milyar dolar iken 2020 yilinda yaklasik 10 kat artisla 545 milyar dolar olmustur.1992 yilinda dünyaya toplam 23,5 milyar dolar ihracatimiz varken, bu deger 2020 yilinda yaklasik 11 katina erismistir. Alti Türk Devleti olarak, genç agirlikli 160 milyonluk nüfus, 1 trilyon dolari asan milli gelir, sahip olunan dogal kaynaklar, ticaret yollarindaki konumumuzla büyük bir potansiyele sahibiz. Bu potansiyeli hayata geçirmek için cesur adimlar atmaliyiz. Mal ve hizmet ticaretimizi gelistirmek ve hedeflerimize ulasmak için ticaretimizin önündeki engelleri kaldirmali, ticaretimizi daha da serbestlestirmeli ve isbirligimizi gelistirmeliyiz. Amacimiz kardes ülkeler arasinda etkilesimi artirmak, tüm kardeslerimizle ticareti kolaylastirmak, birbirini tamamlayan ekonomilerimizin sundugu firsatlarla dinamik bir ticaret alani olusturmaktir. Gelismis ve gelismekte olan ekonomilerde hizmetler sektörünün agirligi, tarim ve sanayi sektörünü geçmektedir. Hizmetler, önümüzdeki dönemde dis ticaretin en önemli ayaklarindan biri olmaya devam edecektir. Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri’nin dünyaya hizmet ihracati 2019 yilinda 79,3 milyar dolar olarak gerçeklesmis iken; 2020’de ortaya çikan pandemi kosullari nedeniyle bu rakam 44,2 milyar dolara gerilemistir. Öte yandan, pandemi döneminin parlayan yildizi e-ticaret olmus; küresel e-ticaret hacmi 2020 yilinda 4,2 triyon dolara ulasmistir. Bu yeni dönemde arzumuz, kardes Türk Cumhuriyetleriyle hizmet ticareti ve e-ticaret alanindaki isbirliginin güçlendirilmesi ve bu yeni dönemin gerekli kildigi yasal altyapiyi gecikmeden olusturulmasidir” dedi.



“Gelin, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ile sagladigimiz olanagi hep beraber gelistirelim”

Her alanda isbirliklerini güçlendirmeleri gerektigine vurgu yapan Bakan Mus, ”Karsilikli yatirimlarin artirilmasi ortak hedefimiz olmali; yatirim ortamini gelistirmeye odaklanmali; ve gerekli tüm adimlari bir an evvel atmaliyiz. Dogu-Bati ekseninde ulastirma güzergahlari ile bölgemizin etkinligi artmis; kombine ulastirma ve tasimacilik imkânlarini gelistirmemiz elzem hale gelmistir. Amacimiz tasimalarin kotalarla sinirlandirilmadigi, mallarin serbestçe tasindigi, maliyetlerin makul seviyelere indirildigi, gümrük islemlerinin basitlestirildigi ve hizlandirildigi, mallarin dolasiminin önündeki engellerin kaldirildigi ortak bir lojistik altyapisi tesis etmektir. Sadece karayolunda degil demiryolunda da isbirligimizi güçlendirebilecegimiz alanlar mevcut. Gelin, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ile sagladigimiz olanagi hep beraber gelistirelim. Türk tarihinde önemli bir yeri olan Ipek Yolu’nu ortak çabamizla canlandiralim ve birbirimize daha da yakinlasalim” ifadelerini kullandi.

“Ekonomilerimiz üzerinde döviz baskisini azaltmak için ortak gelecegimizde milli paralarin payini artirmaliyiz”

Yükselen döviz kuru baskisinin azaltilmasi için milli paralarin payinin artirilmasi gerektigini belirten Bakan Mus,” Dis ticaretimizde milli paralar konusunda firmalarimizin daha cesur davranabilmeleri için, güven artirici adimlari atmaliyiz. Ekonomilerimiz üzerinde döviz baskisini azaltmak için ortak gelecegimizde milli paralarin payini artirmaliyiz. Diger taraftan, son dönemde küresel ekonomiyi etkileyen önemli egilimlerden biri de yesil dönüsümdür. Türkiye, insanlik için ortak tehdit olan iklim degisikligiyle mücadele konusunda vakit kaybetmeden Türk Konseyi bünyesinde de yesil dönüsüme uyum için ortak çalismalar yapmaya hazirdir. Dile getirmis oldugum bütün bu hususlar, Türk dünyasi içinde kapsamli isbirligini derinlestirecek ve toplumsal refahi artiracak, bölgesel ve küresel barisa istikrar kazandiracak; kisacasi ortak gelecek vizyonumuzun gerçeklesmesini tesis edecektir” diye konustu.