Bu Taslar Bin Yildir Kullaniliyor

Nevsehir’in Avanos basta olmak üzere yöre genelinde bazi dag eteklerinde ismini yöreden alan Nevsehir Saritasi çikarilmaktadir. Nevsehir’de uzun süredir tas ocagi isletmeciligi yapan Ahmet Bölübasi yaptigi açiklamada, "Avanos’ta bulunan tas ocagindan çikartilan taslari fabrikada isliyoruz. Özellikle minare tasi, sömine tasi, dekoratif tas olarak yapiyoruz. Israil’e, Ingiltere ve Fransa’ya gönderdik. Katildigimiz fuarlar sayesinde birçok ülkeye gönderiyoruz. Yurt içinde de Istanbul ve Izmir basta olmak üzere sahil kesimlerine daha çok gönderiyoruz" dedi.

Nevsehir tasinin villa yapiminda da kullanildigini söyleyen Bölükbasi, “Tastan yapilan bu evler, ileride tas konak oluyor. Bu taslar ayrica nefes aliyor, hirsiz giremiyor. Taslardaki esneme sayesinde de depreme dayanikli. Ocaktan çiktigi anda yumusak olan tas hava ve günesi görünce zamanla serlesiyor” seklinde konustu.

Tasin geçmisinin bin yili astigini söyleyen Bölükbasi, “777 yillik Saruhan da bu tastan yapilmistir. Bölgemizde birçok tarihi yapida da bu tasi görmek mümkündür” ifadelerini kullandi.

Taslar; ocaktan çikarildiginda yumusak olan bu tas cinsi havayla temas ettikçe sarimtirak renge dönüsür, sertlesir ve dayanikli bir malzeme haline gelir. Ocaktan çikarildiginda islenmesi kolay oldugundan binalarin ön yüzeylerinde sekil verilerek çokça kullanilmistir. 19’uncu yüzyil Nevsehir evleri, yamaçlara ya kayalarin oyulmasi suretiyle ya da kesme tastan insa edilmislerdir. Bölgenin tek mimari malzemesi olan tas, simdi dünyanin dört bir tarafinda aranan bir yapi malzemesi olarak kullaniliyor. Türkler Anadolu’ya geldiklerinde yerlesik düzene geçerken, Bizans ve Romalilarin tasi yapi malzemesi olarak kullandiklarini gördüler. Bu dönemden itibaren de, özellikle Anadolu Selçuklulari basta olmak üzere tas isçiligi ve mimarisinde, özellikle de dini mimaride essiz güzellikte eserler ortaya çikartti. Tarihi Ipek Yolu üzerinde kervansaraylar, hanlar, hamamlar yaptilar. Tas binalarin yapiminda sikça kullanilan bir malzeme olan ’Dogal Saritas’ tasi Nevsehir yöresinden çikarilan volkanik ve andazit özellikleri tasiyan ve ismini yöresinden alan sari yada pembemsi renkli bir tas cinsidir. Nevsehir yöresinde eski binalarda, camilerde, hanlarda bu tas cinsi çokça kullanilmistir. Nevsehir tasinin islenmesi ve yapiya uygun hale getirilmesi kolaydir. Kolay yontulur ve uzun ömürlü saglam bir tastir. Nevsehir Tasi çikarilmasi ve islenmesi kolay bir tas oldugundan eski tas yapilarin yenileme islerinde kullanilmaktadir. Ayrica 2000 C’ye kadar dayanikli oldugundan yüksek isili firin yapiminda tercih edilir. Dayanikliligi, tasiyici gücünün olusu ve Anadolu’da bol miktarda bulunmasi tasin yapilarda kullanilmasini saglamistir.