2019, 2020 ve 2021 yillarinda yok denecek kadar az çam bali üretiminin oldugu Mugla’da, 2022 yilinda yaklasik 8 bin ton çam bali üretimi gerçeklesti. Iklim degisikligine bagli çevre olaylari, 2021 yilinda Mugla’da yasanan büyük orman yanginlari sonucu çam bali ormanlarinin azalmasi nedeniyle çam bali üretiminde büyük düsüs yasandi.
Geçen yil gerçeklesen 8 bin ton çam bali rekoltesi, nem oraninin yüksek olmasi ve lokal yagislar nedeniyle rekoltenin 14-15 bin ton arasinda olmasi bekleniyor. Ilk çiçek ve çam bali karisimi bal sagimi yapilirken, iç piyasanin ihtiyacinin karsilanmasi durumunda fazla üretim basta Amerika, Israil, Arabistan ve Almanya’ya ihracat gerçeklestirilecek.
“Son 4 yilin en iyisi”
Mugla Ari Yetistiricileri Birligi Yönetim Kurulu Üyesi ve Mentese kirsal Sarniç Mahalle Muhtari Yilmaz Kaya, çam bali üretiminin azalmasindaki en büyük sebebin küresel iklim degisikligi ve orman yanginlari oldugunu belirterek, “Bu sene birinci kesim dedigimiz çam ve çiçek karisimi bugünlerde aricilarimiz toplamaya basladi.
Rekoltede fazla bir sey yok ama son üç dört yilin iyi yili bu yil. Mugla’ya disaridan gelen fazla aricimiz yok. Bu bölgede lokal basra var. Yani bazi bölgelerde var, bazi bölgelerde yok. Bu d üretimi etkiliyor. Önceki yilara nazaran çamdaki basra böcegi biraz çogaliyor. Bu uzun vadeli bir süreç olacak. Bunun en büyük etkeni küresel isinma, yanginlardan dolayi çam sahalarinin küçülmesi. Bütün aricilarimizin beklentisi hakiki çam bali üretiminin yapilmasi. Bizim bu yönde beklentimiz var. Çok lokal olsa da basra böcegi var. Ama mevsim sicaklarinin çok yüksek gitmesinden dolayi özellikle Temmuz ve Agustos ayinda basra böcegi gelisemedi. Geçen yil 7-8 ton arasinda bal oldu. Bu sene beklentimiz 10-15 bin ton arasi. Süreç devam ediyor. Son üç dört yilin iyisi bu yil. Aslinda su anda yapilan bal sagimini evde yapiyoruz. Biz bunu arilik sahamizda yapmamiz gerekiyor. Su anda dagdan nektar getirisi arinin çok az. Onun için bütün aricilarimiz arilarindaki petekleri toplayip evlerinde sagim yapiyorlar” dedi.
“En büyük pazar Amerika, Israil, Arabistan ve Almanya”
Mugla’da üretilen çam balinin iç piyasayi karsilamasindan sonra geri kalan ürünün ihracata gittigini belirten Kaya, “Ihracat olursa, bizim en büyük pazarimiz Amerika, Israil, Arabistan ülkeleri ve bir de Almanya. Almanya bizim için önemli, çünkü Almanya bizim balimizi dünyaya pazarliyor. Bizim ihracat beklentimiz var ama çok büyük bir beklenti içinde degiliz. Önceki yillarda bizim Mugla olarak 35-40 bin tonlara çiktigimiz oldu. Bu konuda umudumuz var. Üretim iç piyasayi karsilar. En büyük sikintimiz bizim, her ne kadar aricimiz çam balini üretse de, hakiki çam balini üretse de bu tagsisli ballar oldugu sürece Türkiye’de bu sektör gitgide kan kaybediyor. Bugün tagsisli bal Türkiye’de çok. Bunun önüne mutlaka geçilmesi gerekir. Denetimlerin arttirilmasi gerekiyor. Çünkü en büyük zarari üretici, hakiki çam bali üreten kesim görüyor” dedi.
Çam Balinda Rekolte Beklentisi 14-15 Bin Ton
Dünyadaki çam bali üretiminin yüzde 90’inin, Türkiye’deki çam bali üretiminin de yüzde 80’inin yapildigi Mugla’da çam bali üretimi basladi. Ilkbahar ve yaz aylarinda farkli illerde basta çiçek bali olmak üzere bal üretimi gerçeklestiren aricilar, Agustos ayinin sonunda geldikleri Mugla bal ormanlarinda ilk sagim olan çiçek ve çam bali karisimi ürünü almaya basladi.
