Cari açık yüzde 8.7 düştü

Cari açığın gerilemesinde en önemli etken; ödemeler dengesindeki dış ticaret açığının bir önceki yılın Eylül ayına göre yüzde 21,3 oranında düşerek 2 milyar 704 milyon dolara gerilemesi oldu.

Aynı zamanda hizmetler dengesi kaleminden kaynaklanan net gelirler bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12,5 oranında azalarak 2 milyar 468 milyon dolara geriledi. Gelir dengesi kaleminden kaynaklanan net giderler yüzde 17,9 atarak 817 milyon dolara yükseldi. Cari transferlerden kaynaklanan net girişler ise yüzde 48,7 oranında azalarak 184 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu yılın Ocak-Eylül döneminde cari açık, bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında yüzde 75,9 oranında azalarak 35 milyar 890 milyon dolardan, 8 milyar 644 milyon dolara indi.

Türkiye'nin net turizm geliri, 2009 yılının Ocak-Eylül döneminde, yüzde 10,4 oranında azalarak 13 milyar 306 milyon dolara düştü.

Merkez Bankası tarafından açıklanan Ocak-Eylül dönemine ilişkin ödemeler dengesi bilançosunda yer alan, Türkiye İstatistik Kurumunun turizmle ilgili olarak gerçekleştirdiği anket çalışmalarının sonuçlarına göre, bu yılın Ocak-Eylül döneminde turizm gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 7 azalarak 16 milyar 237 milyon dolara gerilerken, turizm giderleri ise yüzde 12,5 artarak 2 milyar 931 milyon dolara yükseldi.

Ocak-Eylül 2009 dönemi net turizm gelirleri, Eylül ayı verisinin 2 milyar 499 milyon dolar olarak gerçekleşmesi sonucu bir önceki yılın Ocak-Eylül dönemine göre yüzde 10,4 oranında azalarak 13 milyar 306 milyon dolara düştü.

Yurt içinde yerleşik inşaat şirketlerinin yurt dışında gerçekleştirdikleri inşaat hizmetlerinden kaynaklanan net döviz girişi, geçen yıl söz konusu dönemine oranla yüzde 9,3 artarak 787 milyon dolar oldu.

Ücret ödemeleri ve yatırım geliri kalemlerinden oluşan gelir dengesi kaleminde ilk 9 ayda gerçekleşen net çıkış, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 oranında azalarak 6 milyar 105 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Yatırım geliri kaleminin altında büyük ölçüde kar transferlerinden oluşan doğrudan yatırımlar ve faizlerden oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen net çıkış, sırasıyla yüzde 18 oranında düşüşle 1 milyar 859 milyon ve yüzde 6,2 oranında düşüşle 4 milyar 189 milyon dolar olurken, portföy yatırımlarından kaynaklanan net giriş 20 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu yılın ilk 9 ayında uzun ve kısa vadeli kredilere ilişkin faiz giderleri, 2008 yılının aynı dönemine oranla yüzde 7,6 azalarak 5 milyar 573 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Cari transferler kalemi, 2009 yılının Ocak-Eyül döneminde yüzde 13,4 oranında azalarak, 1 milyar 457 milyon dolar giriş kaydetti.

Bu dönemde Genel Hükümet kalemi 632 milyon dolar, diğer sektörler kalemi altında yer alan işçi gelirleri 692 milyon dolar ve diğer transferler kalemi da 133 milyon dolar gelir kaydetti.

Finans hesaplarında bir önceki yılın Ocak-Eylül döneminde 37 milyar 529 milyon dolar net sermaye girişi gerçekleşmişken, bu yılın aynı döneminde 2 milyar 460 milyon ABD doları tutarında net sermaye girişi oldu.

Doğrudan yatırımlar kalemi altında, Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketlerin yurt dışındaki ortaklarından kullandıkları kredileri ve yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye'de gerçekleştirdikleri gayrimenkul alımlarını da içeren yurt dışında yerleşik kişilerin yurt içinde yaptıkları net yatırımlar, 2008 yılının ilk 9 aylık döneminde 14 milyar 208 milyon dolar olarak gerçekleşirken, bu yılın aynı döneminde yüzde 57,6 azalışla 6 milyar 21 milyon dolar oldu.

Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye'de gerçekleştirdikleri net gayrimenkul alımları 2008 yılının aynı dönemine oranla yüzde 43,2 azalarak 1 milyar 265 milyon ABD dolara gerilerken, Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketlerin yurt dışındaki ortaklarından kullandıkları kredilerle ilgili olarak 368 milyon dolar net kredi kullanımı gerçekleştirildi.

Geçen yılın ilk 9 ayında net 2 milyar 258 milyon dolar olan yurt içinde yerleşik kişilerin yurt dışında yaptıkları net yatırım miktarı bu yılın aynı döneminde yüzde 62,2 azalışla 853 milyon dolara geriledi.

Böylelikle doğrudan yatırımlar kaleminde bu yılın söz konusu döneminde gerçekleşen net sermaye girişi, 2008 yılının aynı dönemine oranla yüzde 56,8 azalarak 5 milyar 168 milyon dolar oldu.

Geçen yılın Ocak-Eylül döneminde 464 milyon dolar net sermaye girişi olan portföy yatırımlarında, bu yılın aynı döneminde 659 milyon dolar tutarında net giriş gerçekleşti.