Çerkes Kültürünün Yasatildigi Köy Kitap Oldu

Düzce Üniversitesi Lisansüstü Enstitüsü, Kafkas Dilleri ve Kültürleri Anabilim Dali, Çerkes Dili ve Edebiyati Yüksek Lisans Programi’nda emekli olduktan sonra egitim gören Mesude Çetinbas, ikamet ettigi Uzuntarla alani hakkinda niversitede tez yazmaya karar verdi. 1879 yilindan bu yana Çerkes kültürünün yasatildigi Uzuntarla’yi tezinde anlatmak isteyen Çetinbas, 2018 yilinda çalismalara basladi.

Çetinbas, tezi için sadece Türkiye’de degil, Kafkasyada da arastirmalar yapti. Kafkasya’da Adige Devlet Üniversitesi’nin arsivinde yer alan kaynaklardan yararlanan Çetinbas, Türkiye’de ise literatür taramalari yapti. Hem arsiv kaynaklardan yararlanan hem de Uzuntarla’da yasayan birçok aile ile görüsen Mesude Çetinbas, bu bilgileri kitapta bulusturmaya da karar verdi.

Kendisi de Çerkes olan Çetinbas, yaklasik 5 yil süren arastirmasinin ardindan 21 bölümden olusan "Türkiye’de Bir Çerkes Köyü Uzuntarla" isminde kitabini çikardi. Çetinbas’a kitabi için Düzce Üniversitesi ögretim görevlileri ve Kartepe Belediyesi destek verdi.

Mesude Çetinbas’in kitabinda, Uzuntarla köyünün Hacemiko ailesi tarafindan kurulus hikayesi, bölgenin cografi konumu, Çerkeslerin sürgünün ardindan bu bölgeye nasil yerlestirildigi, yasam tarzlari ve gelenekleri gibi her konu hakkinda detayli bilgilere yer veriliyor.

Kitabin tanitim programi da Uzuntarla köyünde düzenlendi.

Programa Kartepe Belediye Baskani Mustafa Kocaman, Düzce Üniversitesi Çerkes Dili ve Edebiyati Anabilim Dali Baskani Dr. Ögr. Üyesi Fehmi Altin, Çerkes Dili ve Edebiyati Bölümü’nden ögretim üyeleri Prof. Dr. Mira Khachemizova, Doç. Dr. Ruzana Doleva, Sakarya Üniversitesi Egitim Fakültesi’nden Doç. Dr. Mustafa Altun ve Çerkes vatandaslar katildi.

Mesude Çetinbas, tanitim programindaki konusmasini Çerkes dilinde yapti. Çetinbas’in konusmasini agabeyi Mehdi Nüzhet Çetinbas tercüme etti.

"Oturularak yazilmis bir kitap degil"

Kitabin içeriginden bahseden Çetinbas, "Tezden çevrilip, genisletilerek kitaplastirilmistir. Büyük sürgünde öncelikle Balkanlar’a gönderilen 17 Çerkes ailesinin Uzuntarla köyüne yerlesmesiyle ilgili bir kitap. Bu kitapta birçok konulara degindik. Öyle oturularak yazilmis bir kitap degil. Kafkasya’da Adige Devlet Üniversitesi arsivleri, literatür taramalari, Osmanli’nin Muhacirin Iskan Defteri, Uzuntarla Nüfus Esas Defteri hepsi birbiriyle karsilastirilarak bir bütünlük içinde, bir eser olarak ortaya çikmistir. Köyün sosyo kültürel ürünlerini, dügün, dernek, halk edebiyatini, örf, adet ve geleneklerini de içermektedir. Bunun disinda en önemli bir konu da unutulmaya yüz tutmus, Çerkesçe soy isimlerini de içeriyor. Bunlari da arastirarak bu kitaba yazdik ve bilgileri güncelledik. Bazi yanlis bilinenleri de dogruladik. Bu eser ayni zamanda ailelerin de tarihi, Uzuntarla’nin da tarihi, küçük de bir Kafkas tarihi bence" dedi.

Kartepe Belediye Baskani Mustafa Kocaman ise programdaki konusmasinda ilçeye Çerkes müzesi kazandiracaklarinin altini çizerek, "Müzenin insaat çalismalariyla ilgileniyoruz. Insaatlar hiçbir sey ifade etmiyor, içini dogru dizayn etmediginiz ve dogru yönetmediginizde. Oysa ki burada bu müzeye el atan, elini tasin altina koyan, müzenin hayata geçmesi için ugrasan yüzlerce büyügüm var. Siz alkisi hak ediyorsunuz, var oldugunuz, buraya sahip çiktiginiz için. Emegi geçenlere tesekkür ediyorum" diye konustu.



"Tarihimizi unutursak yok olacagimiz kesin"

Seçim çalismalarinin yogun geçtigini ifade eden Kocaman, "Yogun olmamiz bir seyleri ihmal edecegimiz anlamina gelmiyor. Bizim ihmal etmememiz gereken en önemli sey, tarihimiz ve kültürümüz. Tarihimizi unutursak yok olacagimiz kesin. Kültürümüzü de unutursak yok edilecegimiz kesin. Unutmamiz gereken birçok seyi unutabiliriz ama tarihimizi ve kültürümüzü unuttugumuz gün bilelim ki hep birlikte yok olacagiz" ifadelerini kullandi.

"Tesekkür ediyoruz bikmadan, usanmadan, yorulmadan Düzce Üniversitesi’ne gelerek okudugu için"

Çerkesçe konusan ve konusmasi tercüme edilen Prof. Dr. Mira Khachemizova, "Bu güzel günde sevgili Mesude güzel bir kitap önümüze koydu. Kendisine tesekkür ediyoruz. Tesekkür ediyoruz bikmadan, usanmadan, yorulmadan Düzce Üniversitesi’ne gelerek okudugu için. Tesekkür ediyoruz ne önerdiysem onu gerçeklestirdigi için" sekilde konustu.



"Bu bizim görevimizdir"

Çerkes Dili ve Edebiyati Anabilim Dali Baskani Dr. Ögr. Üyesi Fehmi Altin ise Mesude Çetinbas’a çalismalari için tesekkür ederek, "Verdigi emekle örnek oldu. Kendisine tesekkür ediyoruz, ona yardim eden hocalarimiza da çok tesekkür ediyoruz. Büyük emekler veriyorlar. Bu bilimsel çalismalarla gelecek nesillere bilgiler ulastirmamiz gerekiyor. Bu bizim görevimizdir, bunu yapmamiz gerekiyor" dedi.