Çocugu Okula Baslayacak Velilere 10 Tavsiye

Okula baslama döneminin; çocuklar için ailelerinden, evlerinden, oyuncaklarindan, evdeki düzenlerinden ayrilacagi belirsiz bir süreç oldugunu belirten Istanbul Gelisim Üniversitesi, Saglik Bilimleri Fakültesi, Çocuk Gelisimi Bölümü Ars. Gör. Kevser Tugba Çinar Karasu, “Dogumla baslayan fiziksel ayrilik ve devaminda bebeklik döneminde yürümenin baslamasiyla anneden fiziksel uzaklasma gerçeklesir. Bu durum çocuklarda bagimsiz hareket edebilmenin sevincini olustururken bir yandan da uzaklasmanin olusturdugu bir kaygi olusturabilir. Çocuklar o dönemde bu kaygi ile bas etmeye çalisirlar. Zamanla bakim verenin varliginin kaybolmayacagini anlayarak ve kendini güvende hissetmeye baslarlar.” dedi.

Ebeveynlerin çocuklarinin okula baslama sürecindeki destekleyici tutumlari okula uyum sürecini kolaylastirabilir. Ars. Gör. Kevser Tugba Çinar Karasu bu süreçte velilere düsen sorumluluklari 10 maddede siraladi.

Kaygi ve endiselerini dinleyin

“Çocugunuzun okulla ilgili kaygilari olabilir, onu dikkatlice dinleyip, anlamaya çalisip basit, açik ve gelisimsel düzeyine uygun bir dil kullanarak kafasindaki soru isaretlerini giderebilirsiniz. Çocuklar, bu dönemdeki gelisim özellikleri nedeniyle somutlastirmaya ihtiyaç duyabilirler. Kaygiyla ilgili belirsizlikler sarki, tekerleme söyleme, resim yapma ve olaylari canlandirma yaparak somutlastirilabilir.”

Çocugunuzun duygularini anlamaya çalisin

Çocugunuzun hayatinin bu yeni döneminde endise, kaygi gibi olumsuz duygulari olabilecegi gibi heyecan, cosku, mutluluk, sevinç gibi olumlu duygulari da olabilir ve bu duygulari doruklarda yasayabilir. Çünkü çocugunuz yeni bir ortama girecek, yeni arkadaslarla tanisacak, yeni materyaller taniyacak ve yeni duygular yasayacaktir. Bu sebeple çocugun kendini ifade etme ihtiyaci dogabilir. Bu gibi dönemlerde kendini ifade edecegi alanlar olusturmak faydali olabilir. Çocuklarin bu dönemde duygularinin önemsenme, kabul görme ve paylasilma ihtiyaci vardir. Tam da bu zamanlarda çocugunuzun okul hakkinda neler düsündügü, bu düsüncelerin onda hangi duygulari olusturdugu ile ilgili konusabilirsiniz.

Günlük rutinlerinizi düzene oturtun

Günlük rutinler çocuklarin kendilerini güvende hissetmelerine ve belirsizlikle basa çikmalarina yardimci olur. Çocuklarin okuldan önceki zamanlarda kahvalti saati, esyalarini hazirlama saati, okuldan sonraki zamanlarda oyun saati, yemek saati, ekran kullanim saati, uyku saati gibi zamanlarinin düzenli olmasi okula uyum sürecini kolaylastirir. Ebeveynlerin günlük rutinlerde çocuklarin ekran kullanim sürelerini ve içeriklerini denetlemesi de ayrica önemlidir.

Firsat verin

“Çocugunuzun kendi sorumluluklarini almasi için firsat verin, çocugunuzun ayri bir birey oldugunu unutmayin. Örnegin, okul çantasini hazirlamasi, mutfaktan beslenme çantasini almasi, sulugunu doldurmasi, okul kiyafetlerini kendi giymesi, ayakkabilarini baglamasi vb. konularda firsat saglamaniz, çocugunun bu becerilerini gelistirmesini destekler. Siz olmadan da okul çikisinda beslenme çantasini, okul çantasini toplamayi, hirkasini, montunu almayi kendi sorumlulugu olarak benimsemesine yardimci olur. Ayni zamanda tek basina tuvalete gitme, kisisel temizligini yapma becerilerini gerçeklestirmesi önemlidir.”

Okul tanitimi

“Okul fiziksel olarak büyük ve kalabalik bir yerdir. Ilkokula uyum haftalarinda okulun iç ve dis ortami tanitilir. Çocugunuzun sinifini, tuvaleti, ögretmenler odasi gibi temel alanlari ögrenmesi, tek basina kaldiginda çevresinde daha önce görmüs oldugu yerlerin olmasi onu rahatlatir.”

Gerçekçi beklentiler olusturun

“Çocugunuz okula baslamadan önce okulla ilgili gerçekçi olmayan durumlar anlatmaktan kaçinin. Okulun park gibi sürekli oyun oynanacagi, arkadaslik iliskilerinin her daim çok iyi ilerleyecegini söylerseniz çocugunuzu gerçekçi olmayan bir beklentiye düsürmüs olabilirsiniz. Bu sebeple gelisim düzeyine uygun sekilde okulla ilgili gerçekçi anlatimlar yapmak önemlidir. Okulun kurallarinin oldugu, ders saatlerinin ve tenefüs saatlerinin oldugunu, bu kurallara uyulmasi gerektiginden bahsetmek daha saglikli olacaktir.

Her çocuk birbirinden farklidir

Çocugunuzun bireysel farkliliklarinin farkinda olun. Çocuklarin günlük rutinlerinden farkli olarak okul ortaminda duyusal hassasiyetleri (isitsel, görsel, dokunsal) artabilir. Okuldaki kalabalik görsel, gürültü isitsel, arkadaslarla el ele tutusma vs. dokunsal olarak duyusal regülasyonlarini (düzenlemelerini)bozabilir. Bu nedenle çocugunuzun bu hassasiyetlerinin farkinda olmaniz, onu anlamaniz, durumu kabul etmeniz, çocugunuzu zorlamamaniz ona destek olmaniz önemlidir.

Kiyaslamayin

Her çocuk farkli uyum sürecinden geçecektir. Bu süreçte bazi çocuklar hizli adapte olup okula gitmekten zevk alirken bazi çocuklar bu süreçte korku ve kaygi ile bas etmeye çalisir. Her çocugun farkli tepkiler vermesi dogaldir. Çocugunuzu arkadaslari ile kiyaslamak, ‘’Bak arkadasin hiç aglamiyor, sen bebek gibi agliyorsun’’ gibi ifadeler kullanmak çocugunuzun yasadigi süreci kolaylastirmayacak aksine zorlastiracaktir. Bu konuda kiyaslama yapmak yerine yeni duruma uyum sürecinde çocugunuza zaman tanimak önemli olacaktir.

Geçmis deneyimleriniz

Çocugunuzun kafasindaki belirsizlikleri gidermek için kendi okul sürecinizden bahsedebilirsiniz. Okula baslama sürecinizdeki heyecaninizdan, korkularinizdan, ögretmeniniz ya da arkadaslarinizla hatirladiginiz bir anidan bahsedebilirsiniz.

Tehditler ve asiri ödüllerden kaçinin

Çocugunuzun okula uyum saglamaya çalistigi bu dönemde onu okula alismasi için ödül, ceza gibi dis denetime alistirmamak, olabildigi kadariyla iç denetimini saglayarak bu sürece alismasini desteklemek önemlidir. Örnegin, her gün okuldan çiktiktan sonra önce siz gününüzün nasil geçtigini ona anlatabilir; sonrasinda ondan gününün nasil geçtigini anlatmasini, okul ile ilgili duygularini paylasmasini isteyebilirsiniz.