Yakin zaman önce meydana gelen Kahramanmaras merkezli depremlerin hepimizi sarstigini vurgulayan VM Medical Park Samsun Hastanesi Psikiyatri Klinigi’nden Uzm. Dr. Aysu Yakin Olgun, deprem bölgesinde olup felaketi bizzat yasayanlarin disinda yakinlarindan haber bekleyenlerin de, hatta direkt bir tanidigi olmasa da haberleri medyadan takip edenlerin de depremden psikolojik açidan olumsuz etkilendigini belirtti.
“Ayni olay tekrar yasaniyor gibi hissedilebilir”
Yasananlar bazi duygulari ve belirtileri açiga çikarabilecegini söyleyen Uzm. Dr. Aysu Yakin Olgun, “Asiri korku, çaresizlik, dehsete düsme, sok, ne hissedecegini bilememe, tepkisizlik, aglayamama ya da sürekli aglama/aglamak isteme, çabuk sinirlenme, genel bir huzursuzluk hali gibi duygular ortaya çikabilir. Rüyalarda çarpici anilar tekrarlayabilir ya da gündüzleri ayni anlar ara ara gözünüzün önüne gelebilir. Tüm bunlar, travmatik olaylari yeniden yasiyor gibi hissetmenize neden olabilir” diye konustu.
“Kaygi belirtilerini taniyin”
Uzm. Dr. Olgun, depreme tanik olanlar için önerilerde bulunurken, “Bazen olayla ilgili konusmayi istememek, haberlerden ya da ilgili sohbetlerden kaçinmak isteyebilirsiniz. Hatta olayin bir kismini detaylica hatirlayamayabilirsiniz. Eger yakinlarinizi kaybettiyseniz kendinizi çaresiz, eliniz kolunuz bagli hissetmis olabilirsiniz. Kaygi belirtilerini taniyin. Depremden sonra, kendinizi tehlike altinda hissedebilirsiniz; bir insanin tehlike altinda hissettiginde bu belirtilerin ortaya çikmasi normaldir. Bunalti, daralma hissiyle birlikte sik sik nefes alip verme, çarpinti, bas dönmesi, sersemlik ve yorgunluk ortaya çikabilir. Zamanla kayginiz azaldiginda bu belirtiler kendiliginden ortadan kaybolacaktir. Bu belirtilerin tekrarlayacagi ve kötülesecegi ortamlarda bulunmak istemezseniz, kayginiz azalana dek bu ortamlara yakinlarinizla girmeye çalisin. Görüntüleri izlemek, haberdar olmak istemek en dogal ihtiyaciniz; fakat tekrar tekrar ayni görüntülere maruz kalmaniz travmadan etkilenmenizi artirabilir” seklinde konustu.
“Sosyal destegin travma sonrasi iyilestirici etkisi”
Duygularin ve üzüntülerin bastirilmaya çalisilmamasi gerektigine dikkat çeken Uzm. Dr. Olgun, “Yasadiginiz olayi paylasmak istiyorsaniz, sizi dinleyebilecek bir yakininizla konusmaktan kaçinmayin. Olumlu ve size iyi gelen iliskilerinizi sürdürün. Sosyal destegin travma sonrasi iyilestirici etkisi vardir. Alkol ve sigara kullanimi gibi sagliginizi olumsuz etkileyecek bas etme yöntemlerini kullanmayin, miktarini artirmayin. Bunlar sizin beden sagliginiz ve özbakiminizi da kötü yönde etkileyebilir, zamanla geçecek belirtilerinizin daha da kötülesmesine neden olabilir. Sizi rahatlatan saglikli eylemleri yapmayi sürdürün. Çok yogun endise hissediyorsaniz nefes egzersizleri, gevseme egzersizleri uygulayin. Deprem travmasini yasantilamis insanlarda bu belirtiler ve durumlar olagandir. Bu yakinmalariniz iki hafta içinde azalmiyorsa, günlük yasaminizda, isinizde, iliskilerinizde zorluklara yol açiyorsa mutlaka bir ruh sagligi uzmanindan yardim almalisiniz” ifadelerini kullandi.
Deprem Sonrasi Sevdiklerinize Psikolojik Destek Olun
Deprem sonrasi dönemde yasanabilecek ruhsal sikintilar hakkinda bilgilendirmede bulunan Psikiyatri Uzmani Dr. Aysu Yakin Olgun, “Yasadiginiz olayi paylasmak istiyorsaniz, sizi dinleyebilecek bir yakininizla konusmaktan kaçinmayin. Olumlu ve size iyi gelen iliskilerinizi sürdürün. Sosyal destegin travma sonrasi iyilestirici etkisi vardir” dedi.
