Doç. Dr. Özçelik Açiklamasi 'Afet Yönetiminde Dijital Dönüsüm Sart'

Mugla Sitki Koçman Üniversitesi (MSKÜ) Cografi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algilama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, Kahramanmaras merkezli depremin afet olaylarinda devlet, özel sektör ve STK’larin is birliginin ne kadar önemli oldugunu ortaya koydugunu belirtti.

Özçelik, önümüzdeki süreçte AFAD veya kurulmasi düsünülen Afet Bakanligi bünyesinde ‘afet yönetiminde dijital dönüsüm’ün çok önemli oldugunu belirtti.



"Dijital dönüsüm afet yönetiminden baslamalidir"

"6 Subat depremi bizlere afet öncesi ve sirasi çalismalarin, afet sonrasi yapilacak zarari azaltma, enkaz kaldirma, rehabilitasyon ve normallesme çalismalarindan çok daha önemli, etkili ve ekonomik olabilecegini göstermistir" diyen Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, "Afet sonrasinda gerçeklestirilecek is gücü ve emek yogun bir müdahaleden ziyade, afet öncesinde akilci ve bilgi iletisim teknolojilerini esas alan bir çerçeve altyapinin olusturulmasi halinde afet müdahale kapasitemizi çok büyük oranda artirabilecegimizi düsünüyorum. Böyle bir dijital altyapi; arama ve kurtarma faaliyetlerinin yürütülmesinden, can, mal ve trafik güvenliginin saglanmasi, is ve makine gücü temini, sevkiyati ve organizasyonu, beslenme, barinma ve tedavi hizmetlerinin sunulmasi, kisisel destek ve psikolojik hizmetlerin saglanmasi, hasar tespiti, yardimlarin ihtiyaç sahiplerine ulastirilmasina kadar çok sayida hizmetin aksamadan, en az maddi ve manevi kayipla afetleri atlatmamiza zemin hazirlayacaktir. Diger taraftan dezenformasyonu olabildigince önleyerek, olusmasi muhtemel ikincil zarar ve kayiplarin da önüne geçecektir" dedi.



"’Türkiye Yüzyili’ vizyonuna uygun bir dijital dönüsüm sart"

Doç. Dr. Özçelik, "Devletimizin ve milletimizin yaralarimizi sarmak için tüm gücüyle ve özverisiyle fedakar bir sekilde çaba harcadigina sahit olmaktayiz. Ancak, afet büyüklügü itibariyla yönetilmesi zor sorunlari da beraberinde getirmistir. Milyonlarca kisinin etkilendigi, yüz binlerce kisinin müdahil oldugu, binlerce is ve hizmet sürecini içeren, on binlerce makine, teçhizat, malzeme ve ekipman temin, sevkiyat ve dagitimini gerektiren bu büyüklükteki bir afetin klasik yaklasimlarla etkin bir biçimde yönetilmesi mümkün degildir. Bu nedenle alansal bilgi teknolojilerini merkez alan bir yaklasimla, devletimiz ‘Türkiye Yüzyili’ vizyonuna uygun bir biçimde dijital dönüsümü gerçeklestirmek zorundadir" açiklamalarinda bulundu.

"Bizi dünyada lider konuma tasiyacak altyapi, afet yönetiminde dijital dönüsümün gerçeklesmesiyle mümkündür"

Kahramanmaras depreminin 11 ili içine alan çok genis bir cografyada 100 binlerce bina, kilometrelerce kara yolu, havaalani, köprü, menfez gibi tesis ve sanat yapi, demir yollari ve barajlari etkiledigini belirten Özçelik, "Yüz binlerce insani, is ve süreci içeren bir yönetisimden bahsediyoruz. Bu büyüklükteki bir afetin getirdigi problemlerin, yalin insan gücüne dayali, birbirinden bagimsiz müdahale ve yönetim süreçlerini içeren parçali bilgi islem mekanizmalariyla çözülmesi oldukça zordur. Dezenformasyona veya kötü niyetli girisimlere karsi savunmasiz bir durum olusturmaya müsait. Afet yönetiminde dijital dönüsümün temel adimi; afet öncesi, sirasi ve sonrasina iliskin is, is gücü, malzeme, ekipman ve hizmetlere yönelik iliskilerin, iletisim ve yönetisim süreçlerinin uygun bir biçimde tanimlandigi, farkli kurum ve kuruluslarca gerek duyulan dinamik ve operasyonel bilgilerin türetilip sunuldugu, alansal bilgi sistemi tabanli bir dijital altyapinin olusturulmasidir. Esas itibariyla, herhangi bir afet sirasinda ihtiyaç duyulabilecek her türlü konumsal bilgiyi türetebilecek verilerin çogu farkli kurumlarin altyapilarinda mevcuttur. Problem ise bir afet sirasinda gereken her türlü statik ve dinamik veriyi, farkli veri tabanlarindan, sensörlerden, mobil sistemlerden, cep telefonlarindan, uydulardan veya hava gözlem araçlarindan sistematik olarak toplayarak, operasyonel bilgilere dönüstürecek ve tüm paydaslarla farkli ayricalik seviyelerinde paylasilmasini saglayacak bir dijital altyapinin eksikligidir. Bizi tüm dünyada lider konuma tasiyacak böyle bir altyapi, ancak afet yönetiminde dijital dönüsümün gerçeklesmesiyle mümkündür" ifadelerini kullandi.

"Tüm veriler tek noktada toplanmali"

Doç. Dr. Özçelik, kamu kurum, özel sektör ve STK’lardaki afet hazirligina yönelik tüm verilerin tek noktada toplanmasi gerektigini belirterek, "Kentsel alan, orman, tarim arazisi, sulak alan gibi arazi kullanimlarina iliskin veriler ilgili kamu kurumlarinin veri tabanlarinda yer almaktadir. Benzer biçimde, parsel ve bina bilgilerimiz farkli kurumlarin tapu ve kadastro bilgi sistemlerinde, bu binalarda yasayan kisilere ait veriler ise mekansal adres kayit sistemi ve adrese dayali nüfus kayit sistemlerinde bulunmaktadir. Kara yolu, demir yolu, fay hatlari, barajlar, taskina duyarli alanlar, hastaneler, saglik kurumlari, akaryakit istasyonlari, toplanma alanlari gibi statik veriler de çesitli kurumlarin veri tabanlarinda mevcuttur. Diger taraftan, uydu ve hava fotograflari, sismik cihazlar, radarlar, yagis ve sicaklik ölçerler, göl ve deniz seviye ölçeler gibi sensörler araciligiyla anlik konuma bagli verilerin temini de farkli kurumlarca münferit olarak gerçeklestirilmektedir. Kurumsal operasyonel faaliyetlere iliskin dinamik veriler bilgisayarlar araciligiyla; ses, görüntü, metin, hiz, konum vb. birçok bireysel dinamik veri ise cep telefonlariyla veya mobil sistemler araciligiyla iletilebilmektedir. Iste tüm bu statik ve dinamik verilerin, dijital dönüsümün saglayacagi altyapiyla farkli kurum, kurulus ve halkimizin ihtiyaçlarina yönelik operasyonel bilgilere dönüstürülmesiyle etkin bir afet yönetisimi gerçeklestirilmesi mümkün olabilecektir" ifadelerine yer verdi.