DOĞU AKDENİZ'DE STRATEJİK DENGE
Türkiye'nin en köklü ve sürekli askeri varlık gösterdiği ülke olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) öne çıkıyor. Türkiye'nin yurt dışında en büyük askeri varlığı, garantör ülke olarak KKTC'de bulunuyor. Türkiye, 1974 Barış Harekâtı sonrasında barışın korunması için KKTC'de askeri varlık bulunduruyor. Ada'daki TSK unsurları, yalnızca Kıbrıs Türk halkının güvenliğini değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki güç dengesini de doğrudan etkiliyor. Doğu Akdeniz'de enerji rekabeti, deniz yetki alanları ve bölgesel güvenlik başlıkları düşünüldüğünde KKTC, Türkiye'nin 'Mavi Vatan' stratejisinin merkezinde yer alıyor. Türk askeri varlığı, bölgede caydırıcılık ve istikrar unsuru olarak değerlendiriliyor. Adada 30-40 bin arasında Türk askeri görev yapıyor.
AKDENİZ'DE GÜVENLİK MİMARİSİ
2019'da Türkiye ile Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan Güvenlik ve Askerî İş Birliği Anlaşması'nın neticesinde Libya büyük bir uçurumun kıyısından döndü. Türkiye, resmi çağrı üzerine Libya'da askerî danışmanlık, eğitim ve teknik destek sağladı. TSK'nın Libya'daki varlığı Kuzey Afrika'da istikrar ve siyasi sürece katkısı, meşru siyasi otoriteye ve Akdeniz'de güvenliğe desteği bölgede daha büyük krizlerin çıkmasını önledi. Mehmetçik, Libya'da ağırlıklı olarak eğitim, planlama ve koordinasyon görevinde bulunuyor. Güvenlik ve Askerî İş Birliği Anlaşması'nın ardından imzalanan Deniz Yetki Alanları Sınırlandırma Mutabakatı, Doğu Akdeniz'de dengeleri değiştirdi. Son olarak Aralık 2025'te TBMM'de yapılan oturumda Libya'daki Türk askerlerinin görev süresi iki yıl daha uzatıldı.
GÜVENLİ BÖLGE OLUŞTURULDU
Türkiye, Fırat Kalkanı (2016), Zeytin Dalı (2018), Barış Pınarı (2019), Bahar Kalkanı (2020) harekâtlarıyla geniş bir alanı terör unsurlarından temizledi. Bu operasyonlarla Türkiye; Cerablus-El Bab hattı, Afrin ve Tel Abyad-Resulayn bölgelerinde terör koridorunu parçaladı ve güvenli bölge oluşturdu. Mehmetçiğin bu bölgelerdeki mevcudiyeti Türkiye'nin sınırlarında terör unsurlarını bertaraf ederek hem bölge halklarının hem Türkiye'nin güvenliğine katkı sunuyor. Öte yandan, İdlib'de konuşlu birlikler de sahadaki ateşkes dengesini koruyor. Ankara, 2024 Aralık'tan bu yana Suriye'de kurulan yeni yönetime verdiği destekle Suriye'de terör örgütlerinin varlığını sona erdirilmesinde kritik rol oynuyor.
TERÖRE KARŞI SINIR ÖTESİ HAT
Türkiye, Irak'ın kuzeyinde Irak makamlarıyla koordine şekilde terör örgütü PKK'ya karşı operasyonlarla önemli başarı elde etti. Pençe serisi operasyonlar bugün terörün bitme noktasına gelmesinde mihenk taşı oldu. Ankara'nın, sınır hattında güvenliği kalıcı olarak sağlamak ve Türkiye içine sızmayı engellemek maksadıyla gerçekleştirdiği Pençe, Pençe-Kaplan, Pençe-Kilit ile Hakurk, Avaşin-Basyan, Zap ve Metina bölgelerinde kalıcı üs bölgeleri oluşturuldu. Başika'daki Türk askeri varlığı, eğitim ve koordinasyon görevleri yürütüyor. Ankara, Irak merkezi hükümetiyle güvenlik iş birliği mekanizmalarını da güçlendirme yönünde diplomatik temaslarını sürdürüyor.
KÖRFEZDE DE VARIZ
Türkiye'nin Körfez'deki en büyük askeri konuşlanması, 2014'te imzalanan anlaşma çerçevesinde Katar'da bulunuyor. Doha'daki Türk üssü, iki ülke arasında ortak tatbikat ve eğitim faaliyetlerine ev sahipliği yapıyor. Katar'da 3 binden fazla Türk askerinin bulunduğu kaydediliyor.
TEK MİLLET, İKİ DEVLET
'Tek millet; iki devlet' anlayışıyla hareket eden Türkiye ve Azerbaycan'ın Silahlı Kuvvetleri de kader birliği yapmış iki ordu olarak nitelendiriliyor. Azerbaycan'ın 2020'deki Karabağ Zaferi sonrası iki ülke arasındaki askeri iş birliği daha da derinleşti. Türkiye ile Azerbaycan ilişkilerini 2024 yılında iki ülke Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan Şuşa Beyannamesi ile müttefiklik düzeyine çıkardı. Türk askeri unsurları, Azerbaycan ile ortak tatbikatlar ve eğitim faaliyetleri yürütüyor.
BALKANLAR'DA İSTİKRARIN ADI
Türkiye, geçmişten gelen köklü bağları bulunan Balkan halkları için güvenilen güç olarak biliniyor. Mehmetçik, Kosova'da güvenliği sağlamakla görevli NATO önderliğinde çok uluslu bir barış gücü olan KFOR bünyesinde görev yapıyor. Türkiye 2025 yılı Ekim ayında KFOR komutasını 2'nci kez üstlendi. Türkiye ayrıca Bosna-Hersek'teki EUFOR/ALTHEA misyonuna katkı sunarak bölgesel istikrara destek veriyor.
ÜÇ KITADA BARIŞA TSK MÜHRÜ
Mehmetçik, Balkanlar'dan Afrika Boynuzu'na Körfez'den Orta Asya'ya istikrar için görevde
Doğu Akdeniz'de stratejik denge: KKTC
Akdeniz'de güvenlik mimarisi: LİBYA
Terör temizliği: SURİYE
Teröre karşı sınır ötesi hat: IRAK
Körfezde varlık: KATAR
Deniz aşırı kuvvet: SOMALİ
Tek millet, iki devlet: AZERBAYCAN
Balkanlar'da istikrarın adı: KOSOVA VE BOSNA-HERSEK
DENİZAŞIRI KUVVET
Türkiye, Somali güvenlik güçlerinin kapasite inşasında kilit rol oynuyor. TSK, Somali'nin barış ve istikrarı için TURKSOM Askeri Eğitim Üssü'nde 2017'den beri Somalili askerlere yönelik eğitim faaliyetleri yürütüyor. Bu üs Türkiye'nin deniz aşırı en büyük askeri eğitim tesisi olarak biliniyor. Mogadişu'da bugüne kadar terörle mücadele başta olmak üzere ülkede birlik ve istikrara katkı maksadıyla binlerce Somalili askere eğitim verildi. Somalili askerlerin bir kısmı Türkiye'de de eğitim aldı. Dünya deniz ticaretinin yüzde 12'sinin bu coğrafyada olması ve Somali'deki değerli madenler sömürge mantığıyla hareket eden güçlerin ilgisini bu ülkeye yöneltmesine yol açsa da Türk askeri varlığı bu noktada kritik bir caydırıcılık rolü görüyor. Türkiye'nin eğitim merkezi olarak faaliyet gösteren Somali'deki Anadolu Kışlasında yetiştirdiği askerler, Somali'de önemli üst düzey görevler de üstleniyor. Türkiye Somali'de kurduğu modelle aynı zamanda bir referans noktası oluşturdu. Somali'de eğitim, danışmanlık ve destek faaliyetleri ise artarak devam ediyor. Son olarak petrol arama faaliyetleri ve Somali'de inşa edilen Uzay Limanı ve Test Atış Alanı'nın emniyetini sağlamak ve Somali Milli Ordusu tarafından icra edilen terörle mücadele operasyonlarına destek verme amacıyla ülkeye askeri sevkiyat yapıldı.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER MİSYONLARI
Türkiye, Birleşmiş Milletler şemsiyesi altındaki barışı koruma operasyonlarında da yer alıyor. Türkiye'nin uluslararası barış ve istikrarın korunmasında uluslararası toplumun elindeki en önemli araçlardan biri olma özelliğini taşıyan barışı koruma operasyonlarına katkıları BM'yle işbirliğinin somut bir örneğini teşkil ediyor. Türkiye, dünyanın çeşitli yerlerinde konuşlandırılmış BM barış operasyonlarına askeri ve sivil personel katkısı sağlayan ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye 7 barışı koruma operasyonuna personel sağladı. Afrika'daki çeşitli BM misyonlarına askeri gözlemci ve personel desteği veriliyor. UNIFIL (Lübnan), UNMISS (Güney Sudan), UNISFA (Sudan), MONUSCO (Kongo Demokratik Cumhuriyeti), UNTMIS (Somali), MINUSCA (Orta Afrika Cumhuriyeti), UNMIK (Kosova) Türkiye, Lübnan'daki UNIFIL Deniz Görev Gücü'ne Türk Deniz Kuvvetleri unsurları katkı sağlıyor.
NATO'DA KİLİT ÜLKE
Türkiye, NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip ülkesi olarak ittifakın operasyonlarında aktif rol alıyor. Türkiye, NATO'nun Irak Misyonu'na personel katkısı sağlıyor. Baltık hava polisliği ve Karadeniz güvenliği gibi alanlarda aktif katılım sürüyor. Türkiye NATO tatbikatlarında operasyonel gücüyle önemli bir aktör olarak yer alıyor. NATO Liderler zirvesine bu yıl Ankara ev sahipliği yapacak.
