Adatip Saglik Grubu’na bagli olarak Sakarya’da faaliyet gösteren Özel Adatip Hastanesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Uzm. Dr. Halil Demirkan ‘14 Kasim Dünya Diyabet Günü’ne özel bilgilendirmelerde bulundu. Diyabet (seker hastaligi) belirtileri hakkinda açiklamalarda bulunan Uzm. Dr. Demirkan, “Agiz kurulugu, çok su içme, sik idrar çikma, iyilesmeyen yaralar gibi bulgulariniz varsa sizde diyabet yani seker hastaligi olabilir. Diyabet hastaligi vücudumuzda üretilen insülin hormonunun yetersizligi ya da etkisizligi sonucu meydana gelir. Insulin glukozun hücre içine geçmesini saglayan hormonumuzdur. Diyabet hastalarinda hücre içine geçemeyen glukoz nedeniyle kandaki seker oranimiz yükselmektedir. Bu seker yüksekliginin devamli olmasi vücudumuzdaki hemen hemen tüm organlara zarar vermektedir. Diyabet sikligi ülkemizde giderek artmakta olup yapilan bir çalismada 20 yas üstü eriskinlerde yüzde 13,7 saptanmistir. Eriskin yastaki toplumumuzda yaklasik üç kisiden birinde diyabet ya da prediyabet dedigimiz sekerin sinirda olma durumu vardir” dedi.
Diyabet tanisinin nasil konuldugu hakkinda bilgiler veren Demirkan, “Diyabet tanisi konulmasi için en az 8 saatlik açlik sonrasi bakilan kan sekeri 125 mg/dl üzerinde ya da tokluk kan sekeri 200 mg/dl üzerinde olmasi gerekir. Hemoglobin A1c testi kan sekeri düzeyimizin 3 aylik ortalamasi hakkinda bilgi vermekte olup bunun 6.5 üzerinde olmasi durumunda diyabet tanisi konulur. Kan seker 100-125 mg/dl arasinda olan kisiler prediyabet kabul edilmektedir. Bu kisilere 75 gram seker yükleme testi yapilmali, bu test sonucunda 2. saat kan sekeri 200mg/dl üzerinde saptanirsa diyabet tanisi konulur. Bu sekilde tani konulan diyabet halk arasinda gizli seker olarak bilinir. Eger yüklemede 2. saat 140-200 mg/dl arasinda saptanirsa glukoz tolerans bozuklugu denir. Bu durum ilerde diyabet gelisimi açisindan risk faktörüdür” diye konustu.
Diyabet tanisi sonrasi nelere dikkat edilmeli
Diyabet tanisi sonrasi dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda açiklamalarda bulunan Uzm. Dr. Halil Demirkan, “Diyabet tanisi konulan kisilerde diyabet tipinin tanimlanmasi önemlidir. Genellikle orta ve ileri yasta gözüken tip 2 diyabette insülin direnci ön planda oldugundan diyet ve egzersiz programinin yaninda seker düsürücü haplar ile tedaviye baslanilmaktadir. Zaman için haplar yetersiz oldugunda ya da vücudun insülin üretim kapasitesi azaldiginda insülin tedavisi gerekmektedir. Tip 1 diyabet genellikle çocukluk-gençlik çaglarinda gözlenip insülin üretim ve salinimi olmadigindan ilk ve tek tedavisi insülin olmaktadir. Hastanin diyabet tipinin arastirilmasi için yapilan bazi özel tetkikler klinigimiz tarafimizdan yapilmaktadir” seklinde konustu.
Iyi tedavi edilmezse organ hasarlarina neden olmaktadir
Diyabet teshisi konulan hastalara tavsiyelerde bulunan ve hastalik tedavi edilmezse nelere sebep olabilecegini aktaran Halil Demirkan, “Diyabet hastalarinin tedavisinde ilk yaklasim yasam tarzi degisimidir. Diyet düzenlenmesi bunun ilk basamagidir. Diyet kisiye özgün olarak hazirlanmalidir. Diger bir durum egzersiz programidir. Diyabet hastalari sekerine dikkat ederek her gün yarim saat ile 45 dakika arasinda orta tempoda yürüyüs yapmalidir. Diyabet hastalari kesinlikle sigara, alkol ve bagimlilik yapici maddelerden uzak durmalidir. Stresli ve sedanter yasam tarzindan uzak kalmalidir. Diyabet iyi tedavi edilmezse komplikasyon dedigimiz organ hasarlarina neden olmaktadir. Genellikle büyük ya da küçük damarlarda hasar yaparak hastaliklar yapar. Dünyada körlügün, felçlerin, kalp krizinin, cinsel iktidarsizligin, ayak ampütasyonlarinin ve böbrek yetmezligine bagli diyalize girmenin ayrica tüm bunlarin yaninda ölümün en büyük nedenlerinden biri diyabet yani seker hastaligidir. Ölüm daha çok komlikasyonlara bagli ve dolayli olarak gözlendiginden diyabet önemsenmemektedir. Diyabet hastaligi olup, ne kadar kötü seyrediyorsa yukardakilerden biri ya da birkaçinin olma ihtimali o kadar fazladir. Kan seker iyi seyreden bir kiside komplikasyon ve ölüm orani düsmektedir” ifadelerini kullandi.
3 ayda bir genel kontrole gitmelidirler
Diyabet hastalarinin hangi siklikla doktor kontrolünden geçmeleri gerektigini de ifade eden Demirkan, “Diyabet hastalari 3 ayda bir genel kontrole gitmelidir. Yilda bir kez göz klinigi tarafindan seker hastaliginin göz bulgulari açisindan degerlendirilmelidir. Bulgulari olan hastalar kardiyoloji, nöroloji, nefroloji, cildiye klinigi tarafindan da takip edilmelidir. Diyabet hastaligina hipertansiyon, kolesterol yüksekligi, obezite ve karaciger yaglanmasi gibi birçok hastalik eslik edebilmektedir. Diyabetle birlikte bu hastaliklarin da kontrolü ve tedavisi gerekmektedir. Diyabet hastalari ayak bakimlarina çok dikkat etmeli gerektiginde ayak bakim uzmanindan (Podoloji bölümü) destek alabilirler. Diyabet hastalari evde kan sekeri takipleri yaparak sik araliklarla doktoruna göstermelidir. Özellikle kan sekerleri siklikla yüksek ya da düsük seyreden hastalar ise daha sik kan sekerini ölçmelidir” dedi.
Iyi gelir denilen bitkisel takviyeler zarar verebilir
Diyabeti iyi yönetmenin bir ekip isi oldugunu da vurgulayan Demirkan, “Konuyu sonlandirirken bazi noktalari vurgulamak isterim. Doktorunuzun verdigi ilaçlar disinda kullandiginiz ve iyi gelir dediginiz bitkisel takviye ya da besinler diyabetinizi iyilestirmez, ilaçlarin yerini tutmaz bazen de zarar verebilir. Normal ya da zayif kisilerde diyabet için ameliyat ile tamamen iyilesme bilimsel olarak kanitlanmis bir yöntem degildir. Sadece diyabet ve ileri obezitesi olup yeterli diyet ve ilaç tedavisine ragmen kan sekeri düzelmeyen kisilerde ameliyat geçerli bir yöntem olabilir. Özetle toplumda sik görülen ve genetik geçisli olan diyabet bugün yakinlarinizda olup yarinda sizde olabilir. Diyabet açisindan dogru bilgilenme toplumda herkesin görevidir. Diyabeti iyi yönetmek bir ekip isidir. Bu ekibin merkezinde hasta varsa da bu ekibi hasta yakinlari, doktorlar, diyabet egitim hemsireleri, diyetisyenler ve ilgili tüm saglik çalisanlari olusturmaktadir. Diyabet ile ilgili daha çok sosyal proje ve egitim çalismalari gerekmektedir. Bu konuda tüm topluma görev düsmektedir” diye konustu.
Dünya Diyabet Günü'nde Uyardi
’14 Kasim Dünya Diyabet Günü’nde diyabete ait bilgilendirmelerde bulunan Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Uzm. Dr. Halil Demirkan, “Agiz kurulugu, çok su içme, sik idrar çikma, iyilesmeyen yaralar gibi bulgulariniz varsa sizde diyabet yani seker hastaligi olabilir. Bitkisel takviye ya da besinler diyabetinizi iyilestirmez, ilaçlarin yerini tutmaz bazen de zarar verebilir” ifadelerine yer verdi.
