Bizans ile Roma dönemlerinde yapilasma evresi geçiren, 2 bin 200 yillik geçmisi bulunan Erdemli ilçesi Ayas Mahallesi’nde, İçel-Antalya D400 karayolunun yaninda ortaya çikarilan ve 28 dönemdir kazi çalismalarinin sürdügü 23 hektarlik alanda kuruldugu belirlenen, geçmisin en önemli ticaret ve üretim merkezlerinden Elaiussa Sebaste Antik Kenti’nde restorasyon, konservasyon çalismalarina geçildi. Kastamonu Üniversitesi Insan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Ögretim Üyesi Kazi Baskani Dr. Asena Kizilarslanoglu ile birlikte Italya’nin Roma Sapienza Üniversitesi’nden bir ekibin de katilimiyla arazi etüt çalismalari yapildi. Geçtigimiz yil kazisi tamamlanan büyük hamamin duvarlarinda restorasyon gerçeklestirilirken, sütun siralarinin ayaga kaldirmasi için de projelendirme çalismasi yapildi. Ayrica tollar yolu üzerindeki Kuzey Nekropolü ve kentin en yüksek noktasinda yer alan Roma Tapinagi’nin dron ile 450 adet hava fotografi çekilerek, 3 boyutlu görsel ve verilerinin elde edilmesi için dijital belgeleme çalismasi yapildigi kaydedildi. Kazi çalismalarinin yani sira yapilacak restorasyon, konservasyon ve konsolidasyon çalismalari sayesinde, antik kentteki yapilarin turizme açilmasiyla, ziyaretçilerin çok daha anlasilir bir sekilde yapilari ve islevlerini anlayarak gezmelerinin amaçlandigi aktarildi. Restorasyon ile ayaga kaldirilacak bazilika sütunlarinin 4 metre uzunlugunda ve tonlarca agirlikta olduguna vurgu yapilarak yapiyi tekrar gözler önüne serecegi ifade edildi.
"Elimizde var olan sütunlar, oldugu haliyle ayaga kaldirilacak"
Italya’dan 8 kisilik ekiple kazilara katilan Roma Sapienza Üniversitesi Arkeoloji Bölümü ögretim üyesi Prof. Dr. Annalisa Polosa, “Büyük Hamamda kazi çalismalari tamamlandi. Onun için projelendirme çalismalari yapilarak, önümüzdeki yillarda sütunlarin ayaga kaldirilmasi planlaniyor. Sütunlar in-situ halinde bulundugu için bu haliyle korunarak, anastylosis çalismalari yapilacak, yeni bir sütun eklenmeyecek. Elimizde var olan sütunlar, oldugu haliyle ayaga kaldirilacak. Bunun için suanda projelendirme yapiliyor. Mimar restoratörümüz çizim ve ölçüm çalismasi yapiyor. Kisacasi restorasyon çalismalari için bir ön hazirlik. Ben de 2015 ile 2019 yillari arasinda burada kaza baskanligi yürüttüm. Bundan sonra burada yapilacak olan çalismalar benim için de önemli. Turistlere, yerli halka, burayi ziyaret edecek insanlara restorasyonu yapilmis olan yapilari göstermek adina, onlarin bu yapilarin saglam zamanlarinda nasil kullanildigi, en azindan sütunlarin nasil durdugu yönünde onlara görsel anlamda bir seyler verilebilecegi için mutluyum ve bundan dolayi da heyecan duyuyorum” dedi.
"Sütunlar görsel anlamda kullanim açisindan bilgi verecek"
Sezonun ilk haftalarinda müzeye teslim edilecek buluntu eserler üzerinde çalistiklarini animsatan Kazi Baskani Dr. Ögretim Üyesi Asena Kizilarslanoglu, "Bu hafta itibari ile de arazide, Italyan meslektaslarimizla birlikte özellikle kazi çalismasi tamamlanmis olan yapilarin restorasyon, konsolidasyon ve turizme açilmasi açisindan bazi projelendirme çalismalarina basladik. Önümüzdeki sene restorasyon çalismalari devam edecek. Özellikle herkesin bu hamam yapisiyla ilgili ayaga kaldirabilecegimiz sütunlari görebilmeleri ve hamamin bir bölümünün en azindan insanlara biraz daha görsel anlamda, kullanim açisindan bilgi verecek olmasi açikçasi bizi heyecanlandiriyor. Onun için bu çalismalarda kazi çalismalarinin çok önemli bir bölümünü olusturuyor" diye konustu.
"Gelecege yatirim açisindan da önemli bir çalisma"
Kazi çalismalarini yaparken bir taraftan da restorasyon çalismalarinin devam etmesinin her kazida sart olduguna deginen Kazi Baskani Kizilarslanoglu, "Çünkü özellikle yapilacak bu çalismalar, kenti gezmeye gelecek misafirlerimizin biraz daha yapilar hakkinda, dönem hakkinda bilgi sahibi olmalarini sagliyor aslinda. Sütunlarin ayaga kaldirilmasi bu yapinin kullanimi hakkinda fikir edinebilmelerini saglayacak. Bu açidan restorasyon çalismalari çok önemlidir. Bu yapilari korumak, gelecek nesillere birakmak adina yapilan, gelecege yatirim açisindan da önemli bir çalisma. Sadece restorasyon degil konsolidasyon çalismalari da yapiliyor" seklinde konustu.
"Kentin tarihi 2 bin 200 yil öncesine gidiyor"
Hamam yapisinda apsis kisminda restorasyon çalismasi da yapildigina dikkat çeken Kizilarslanoglu, "Önümüzdeki sene de devam edecek çalismalar için planlama ve programlama yapiyoruz. Restorasyon kazi çalismalarinin büyük bir parçasini olusturmakta, bundan dolayi zaten biz de her iki çalismayi birlikte yürütecegimiz için mutlu ve heyecanliyiz. Suan bulundugumuz yapi, hamam yapisi aslinda. Ama Bizans döneminde Bazilika olarak kullanilmis. Kentin tarihine bakacak olursak, Kilikya Bölgesinden dolayi oldukça erken dönemlere gidiyor. Ancak Elaiussa Sebaste’nin kentlesme sürecine girisi olarak düsünüldügünde tarihi 2 bin 200 yil öncesine gidiyor" diyerek sözlerini tamamladi.
Elaiussa Sebaste Antik Kenti'nde Dev Sütunlar Ayaga Kaldirilacak
İçel’in önemli tarihi mekanlarindan Elaiussa Sebaste Antik Kenti’nde 2 bin 200 yil önce bazilika olarak kullanilan büyük hamamin hem gelecege aktarilmasi hem de ziyaretçilere fikir vermesi için 4 metrelik tonlarca agirligindaki sütunlarin yeniden ayaga kaldirilmasina yönelik çalisma baslatildi.
