Epilepsi Cerrahisi Ile Nöbetlere Son

Memorial Antalya Hastanesi Beyin Sinir ve Omurilik Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Mahmut Akyüz, epilepsi cerrahisi hakkinda bilinmesi gerekenleri anlatti. Akyüz, beyindeki anormal elektrik aktivitesi sonucu gelisen nörolojik bir hastalik olan epilepsinin nöbetler seklinde meydana geldigini söyledi.



Normalde, beyin belirli bir düzende sürekli olarak küçük elektriksel uyarilar üretirken, epilepsi nöbetinde genellikle elektriksel isleyisindeki geçici bir degisikliklerin ani davranis bozuklugu olarak ortaya çikabildigini dile getiren Akyüz, 1 yil ilaç tedavisinden fayda göremeyen hastalarda epilepsi cerrahisinin yüzde yüze yakin iyilesme ile yüz güldürebildigini kaydetti.



"Cerrahi tedaviye geçilebiliyor"

Epilepsi bir yere uzun süre dalma, geçici kafa karisikligi, kollarin ve bacaklarin kontrol edilemeyen sarsinti hareketleri, vücudun sertlesmesi, bilinç veya farkindalik kaybi, solunum problemleri, bagirsak veya mesane kontrolünün kaybi ve belirgin bir sebep olmaksizin aniden düsme gibi belirtilerle ortaya çikabildigini aktaran Akyüz, "Hastalarin hayat konforunu olumsuz yönde etkileyen epilepside ilaç tedavisi bazen fayda saglamamaktadir. Epilepsi cerrahisi, geçirilen nöbetlerin siddetini ve sayisini durdurmak veya azaltmak için yapilan bir beyin ameliyatidir. Epilepsinin ilk tedavisi ilaçla tedavidir. Eger epilepsi dirençli hale gelirse yani ilaçla tedavi edildigi halde iyilesme görülmezse monoterapi ve politerapiye geçilir. En az 1 yillik çoklu ilaç tedavisine ragmen nöbetler durdurulamazsa cerrahi tedavi söz konusu olabiliyor" ifadelerine yer verdi.

"Hastalar konseyde degerlendiriliyor"

Epilepsi cerrahisi için hastalarin beyin, sinir ve omurilik cerrahisi, nöroloji, radyoloji ve nükleer tip uzmanlarinin olusturdugu bir konseyde degerlendirildigine deginen Akyüz, "Konseyde hastanin hangi cerrahi tipine uygun olup olmadigi belirlenir. Epilepsi cerrahisinde çogunlukla 2 farkli yönteme basvurulur. En yaygin olarak gerçeklestirilen rezektif cerrahi yönteminde beynin küçük bir bölümü çikarilir. Bu ameliyatta genellikle bir tümör beyin hasarinin oldugu yer veya malformasyon bölgesiyle, nöbetlerin meydana geldigi beyin bölgesindeki beyin dokulari alinir. Rezektif cerrahi çogunlukla görsel hafizayi, dil anlama ve duygulari kontrol eden bir alan olan temporal loblardan birinde gerçeklestirilir. En çok fayda görülen rezektif cerrahide basari oranlari yüzde yüzlere kadar çikabilmektedir. Rezektif cerrahi, uygun olan her hastada ilk tercih edilecek cerrahi yöntemdir. Mezial temporal skleroz (MTS), hipokampus, kortikal displazi, düsük evreli glial tümörler, AVM, damar yumaklari epilepsi nöbetlerine neden olabilmektedir. Bu gibi durumlarda rezektif cerrahiye basvurularak beyinde bulunan nöbete yol açan yapilar çikarilarak iyilesme saglanmasi planlanir. Rezektif cerrahi ile çikarilacak bir tümör yapisi veya odak bulunamazsa palyatif cerrahi adi verilen yöntemlere basvurulur. Vagus sinirine pil takilmasi, kallozotomi en sik kullanilan palyatif cerrahi türleridir. Kallozotomi ameliyatinda beynin her iki yarim küresini birbirine baglayan korpus kallozumunun birbirinden ayrilmasi saglanir. Böylelikle nöbetin bir taraftan digerine geçisi engellenir ve hastalarin nöbet sikligi azalir. Yüzde yüz bir iyilesme saglanmasa da nöbet sikliklarinin azalmasi ile belli oranda bir fayda görülüyor" diye konustu.



"Dirençli epilepsi tanisi alir almaz hastalar degerlendirilmeli"

Epilepsi cerrahisinin ne kadar sürecegi hangi tip ameliyatin uygulandigina göre degistigini ifade eden Akyüz, "Örnegin pil takilma ameliyatinin süresi ortalama 1 saatken rezektif cerrahi 10 saatlere kadar çikabilmektedir. Vagus sinirine pil takilmasi 3 yasindan itibaren uygulanabilmektedir. Diger cerrahi seçenekleri 18 yasindan itibaren mümkün oldugu kadar erken devrede yapilmalidir. Çünkü dirençli epilepsilerde nöbet sikligi IQ gerilemesine neden olmaktadir. Bu da hastalarin sosyal yasantilarinda zorluklar yasamasina yol açmaktadir. Bu nedenle dirençli epilepsi tanisi alir almaz hasta degerlendirilmeli, cerrahi için uygun bir durum söz konusuysa zaman kaybetmeden cerrahiye basvurulmalidir. Vagus sinirine pil takilmasi islemi, cerrahisinde sah damarinin hemen arkasinda yer alan vagal sinirine elektrot takilmasidir. Bu elektrot sarmali skapulanin altinda bir bölgeye pil yerlestirilir. Pilden vagus sinirindeki elektrota bir uyaran gider. Böylelikle beyindeki parasempatik aktivite diye adlandirilan bir takim alanlara uyari gönderilerek nöbetin ortaya çikis mekanizmasi baskilanir. Pilin tipine göre uyaran devamli olarak veya aura denilen dönemde, tasikardi durumlarinda hizli bir sekilde gönderilerek beyindeki nöbet aktivitesi bloke edilir. Bu sayede nöbetin ortaya çikma sikliginda azalma görülür" açiklamasinda bulundu.

"Cerrahinin ardindan dikkat edilmesi gerekenler"

Akyüz, epilepsi cerrahisinden sonra dikkat edilmesi gerekenleri ise söyle siraladi: "Epilepsi cerrahisi olan hastalar nöbet geçirmeye egilimli hastalar olarak degerlendirilmelidir. Ateslenmek bu hasta grubu için tehlikelidir. Bu nedenle atesli hastaliga yakalanmamaya çalismak, atesli hastalik söz konusu oldugunda da zaman geçirmeden tedavi olmak önemlidir. Çok sicak havalarda, günes altinda bulunulmamali, günesin etkili olmadigi zamanlarda disari çikilmalidir. Rakimi yüksek olan yerlere çikilmamalidir. Asiri aç ve susuz kalinmamalidir. Radikal diyetler yapilmamali, düzenli ve dengeli bir beslenme programi uygulanmalidir".