Güçlendirmede Denetim Sart

Yasar Üniversitesi, "Sanayi Yapilarinin Deprem Riskinin Belirlenmesi ve Azaltilmasi" baslikli panele ev sahipligi yapti. Uzmanlar, Kahramanmaras depreminin ardindan ülke genelindeki mevcut binalarin depreme dayanikliligini ve alinacak önlemleri bir kez daha gündeme tasidi. Yasar Üniversitesi Insaat Mühendisligi Bölümü tarafindan Selçuk Yasar Kampüsünde düzenlenen panele Yasar Üniversitesi Insaat Mühendisligi Bölüm Baskani Prof. Dr. Özgür Egilmez, Yasar Üniversitesi Insaat Mühendisligi Dr. Ögretim Üyesi Cüneyt Tüzün, MEF Üniversitesi Insaat Mühendisligi Dr. Ögretim Üyesi Bahadir Sadan ve Insaat Yüksek Mühendisi Ömer Ülker konusmaci olarak katildi.



"Yapilarda süneklik olmali"

Panelin ilk oturumunda Prof. Dr. Özgür Egilmez, "Binalarin Depreme Dayanikli Tasarim Esaslari" baslikli sunumunu gerçeklestirdi. Yapilarin, depreme dayanikli olmasi için sünekligin (esneklik) olmasi gerektiginin altini çizen Egilmez, "Depremde yikilan binalara baktigimizda çogu binanin sünek davranisi yok. Pek çok bina tasima kapasitesine ulasinca gevrek davranis göstererek çökmüs. Yüksek dayanim yerine yüksek süneklik saglarsak depremleri can kaybi olmadan atlatiriz. Türkiye’deki yapilarin büyük bölümü sünek davranis yerine gevrek davranis gösteriyor" dedi.



"Karot almak sart"

Panelin ikinci oturumunda Dr. Cüneyt Tüzün, "Mevcut Binalarin Deprem Güvenligini Belirleme Süreçleri" baslikli sunumunu gerçeklestirdi. Dr. Tüzün, "Insaat mühendislerinin hedefi, binanin deprem sonrasinda hasar almamasi degil, can kaybi yasanmamasidir. Depreme dayanikli bina dedigimizde yanlis bir anlasilma var. Depreme dayanikli bina, depremde hasar görür ancak çökmez. Betonarme binalarin depreme karsi dayanikliligi ögrenilmek isteniyorsa mutlaka karot alinmasi gerekiyor. Binadan numune alinmadan binanin güvenligini ögrenemezsiniz. Ancak kulaktan dolma bilgiler nedeniyle pek çok kiside karot aldirmanin binaya zarar verecegi düsüncesi hakim. Alinan numune binanin güvenligini tehlikeye atmaz. Öyle olsa, yönetmelikte su kadar numune alacaksiniz diye sayi belirtilmezdi. Binaniz, karot alininca zayiflayacaksa zaten çikin o binadan. Güçlendirmede kullanilan ve fiber takviyeli plastikler olarak bilinen FRP kompozit fiber, yara bandi degildir. Evet, bir çözümdür ancak her yere kullanilmaz. Binalarin, mevcut durumunun belirlenmesi tüm asamalarda tecrübe gerektiren bir süreçtir" diye konustu.



"Dogru güçlendirme ile yikilmaz"

Panelin üçüncü oturumunda Dr. Bahadir Sadan, "Deprem Güçlendirme Yöntemleri" baslikli sunumunu yapti. Bina güçlendirmede pek çok yöntemin oldugunu belirten Dr. Sadan, "Izmir’de yasanan depremde daha önce güçlendirilmis bir bina yikildi. Çünkü sadece binanin bodrum katinda korozyonu önlemek için yara bandi gibi FRP sarilmis. Dogru güçlendirme, planli güçlendirme yapilirsa, o bina yikilmaz. Bina özelinde güçlendirme projesi hazirlanmali. Kolonlar, çesitli tekniklerle sarilabilir. Türkiye’de demir isçiligi çok zayif. Bu nedenle ülkemiz sünek tasarima hazir degil. Güçlendirilmis binalarin, yeni binalardan daha zayif oldugu yönünde bir algi var. Dogru planlandigi takdirde binanin yasi da göz önünde bulundurularak tasarim yapilir ve sorun yasanmaz. Öte yandan enerji sönümleyiciler ile yapiya etki eden kuvvet azaltilabiliyor. Sismik izolatörler bunun en güzel örnegi. Ancak çok ince hesaplamalari var" bilgisini verdi.

"Denetimler sahsa birakilmamali"

Panelin son oturumunda ise Yüksek Insaat Mühendisi Ömer Ülker, "Deprem Güçlendirme, Uygulama Örnekleri ve Süreçleri" baslikli sunumda bulundu. Ülker, sunlari söyledi: "Deprem yönetmelikleri aslinda size yapabileceginiz binanin en alt standardini söylüyor. Siz isterseniz daha güçlü ve dayanikli bina yapabilirsiniz. Kahramanmaras ve Izmir’deki depremlerde yeni yapilan binalar da hasar gördü. Bunlar aslinda olmasi beklenen hasarlar. Ancak insanlar bu durumu bilmedigi için binalarinin hasar almasina anlam veremedi. Sanayi yapilari, genellikle prefabrik yöntemle insa ediliyor. Kahramanmaras depreminin ardindan sahada yaptigimiz incelemelerde baglanti elemanlarindaki yetersizlikler nedeniyle kirislerin düstügünü tespit ettik. Ayrica sanayi yapilarinda bina büyük hasar almasa bile içerisindeki makineler veya üretilen mallar yüksek degerli olabiliyor. Onlari da korumaya yönelik tasarimlar olmali. 6 Subat’taki depremlerde binalar, sünek davranis göstermesi gerekirken gevrek davranis göstererek biçakla kesilmis gibi çöktü. Binalarin deprem güvenligini belirlemede pek çok kriter var. Denetimler sahsa birakilmamali. Devlet tarafindan zorunlu olarak denetimler gerçeklestirilmeli. Bina incelenir, eger saglam degilse California’daki gibi girisine ’Bu bina depreme dayanikli degildir’ yazisi asilir. Bu süreçler için uzun vadeli yol haritasi hazirlanmali."

Gerçeklestirilen sunumlarin ardindan Yasar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cemali Dinçer, konusmacilara adlarina dikilmis fidanlarin sertifikalarini verdi. Ani fotografi çekilmesi ile panel sona erdi.