Yüksek rakimi, temiz havasi, kirlenmemis topragi ve sira disi iklim yapisiyla topraklarinda yetisen sebze ve meyvelerin ayri bir aroma ve lezzeti olan Gümüshane’de yaklasan kis mevsimi öncesinde elmalar toplanarak ahsap sandiklara dolduruluyor. Hakkinda onlarca yüksek lisans tezi hazirlanan, adina türküler yakilan Gümüshane elmalarinda hasat mevsiminin son günleri yasaniyor. Ekim ayinin son günlerinde “göbek" elmasiyla son bulacak hasat, yüksek rakimli bölgelerde ise daha önce tamamlandi.
Merkeze bagli Boyluca köyünde esiyle birlikte yillar önce Almanya’dan gönderdigi paralarla diktirdigi elma agaçlarinin hasadini gerçeklestiren 80 yasindaki Haci Günday, merdiven yardimiyla çiktigi agaçlardan topladigi elmalari sepetlere dolduruyor. Esi Aliye Günday ise sepetteki elmalari içerisine gazete kagidi serilen ve kis boyunca “elma dami” denilen soguk bir alanda saklayacaklari yere konulmak için yapilan ahsap sandiklara diziyor.
Gümüshane elmasinin oldukça meshur oldugunu, mevsimlerin degismesi ve çevresel faktörler nedeniyle son yillarda verimlerinde düsüs oldugunu kaydeden Haci Günday, elma agaçlarini Almanya’da gurbetçi olarak çalistigi dönemde para göndererek diktirdigini söyledi.
Her yil bu mevsimlerde topladiklari elmalari topladiktan sonra komsularina verdigini ve sattigini ifade eden Günday, “Göbek elmasi, misket, gelin elmasi, susuz elmasi burada meshur elmalarimizdi. Eskiden Gümüshane elmasini kendimiz yetistiriyorduk. Kendi çekirdegimizden dikiyorduk” dedi.
Eskiden araç yolu olmadigi zamanlarda at kervanlariyla elmalarin sandiklara doldurularak Trabzon limanina, oradan da gemilerle Istanbul’a gönderildigini söyleyen Günday, “Elma diger meyveler gibi degil. Ekimde topladigin elmayi nisan, mayis ayina kadara saklayip tüketebilirsin. Eskiden meyve damlari vardi. Elmalar sandiklara doldurulur ve bodrumlardaki meyve damlarina konulurdu” diye konustu.
Elmanin Gümüshane’de eylül ayindan sonra günesin etkisiyle kizardigini ve ekim ayinda da hasadinin yapildigini ifade eden Günday, “Eylül ayindan sonraki günes elmaya renk verir, tadini verir. Ayrica elmaya kiragi vuracak. Kiragi vurdugu zaman elma daha güzel tatlilasir. Eskiden elma takas yapiliyordu bugdayla. Bir kot bugday bir kot elma ederdi” seklinde konustu.
Esinin topladigi elmalari itinayla sandiklara yerlestiren Aliye Günday ise, “Biz dogduk büyüdük köydeyiz. Meyvemiz, tarlalarimiz vardi. Babam bize bunlarla bakti. 64 yildir evliyim. Geldim geleli tarlalari biçer, elmalari toplar satariz, akrabalarimiza dagitiriz” dedi.
Bir zamanlar elma bayrami yapilan, Elma Satis Kooperatifi kurulan Gümüshane’de Istanbul’a gönderilen elmalar Istiklal Caddesi’nde “Gümüshane elmasi” adiyla satiliyordu.
Gümüshane Elmasinda Hasat Basladi
Kokusu, rengi, biçimi ve tadi birbirinden farkli 24 çesit elmanin yetistigi Gümüshane’de elma hasadi basladi.
