Osman Gazi Köprüsü’nün Yalova ayaklarinin yakininda bulunan Helenapolis Antik Kenti, “Hersek Deltasi Kara ve Sualti Kazilari" ile gün yüzüne çikariliyor. Kültür ve Turizm Bakanligi’nin izni ile Yalova Müze Müdürlügü baskanliginda ve Altinova Belediyesi’nin destekleriyle 2021 yilinda baslatilan çalismalar çerçevesinde bölgeye gelen ekipler jeoradarla antik kentin merkezini ormanlik bölgede tespit etmeye çalisiyor.
Bursa Uludag Üniversitesi Sualti Arkeolojisi Anabilim Dali Baskani ve Hersek Deltasi Kara ve Sualti Kazilari Baskani Dr. Serkan Gündüz, 2023 yilinda deniz feneri ve sualtinda çalismalarin kismen tamamladiklarini ifade etti.
2024 yilinda Helenapolis Antik Kenti’nin merkezinde çalisma planladigini ve buna yönelik de alanlarin tespiti için jeoradar kullanildigini dile getiren Gündüz, Helenapolis’in 4. yüzyildan sonra önemli bir liman kenti olarak ortaya çiktigini söyledi.
Imparator Konstantin’in annesinin adini tasiyan antik kentin yüzeyinde bir buluntu bulunamadigini anlatan Gündüz, “Yüzyillar boyu geçirdigi yogun depremler ve felaketler sebebiyle ne yazik ki yüzeyde bir buluntu karsimiza çikmasa da toprak altinda bölgede yapilan diger çalismalarda buluntularin oldugunu biliyoruz. Helenapolis Antik Kenti, Imparator Konstantin tarafindan annesi Helena’ya atfedilen bir merkezdir. Özellikle 4. Yüzyildan sonra tarih sahnesinde karsimiza siklikla çikiyor. Imparator Justinian kaynaklardan bildigimiz Khalkedon bugün bildigimiz Kadiköy ile Gebze arasindaki yol iptal edilerek posta teskilati Istanbul’dan direk Helenapolis limanina inmeye zorlanmistir. Daha geç döneme geldigimizde özelikle 11. yüzyilda Haçlilar için önemli bir konumdadir. Anadolu’dan merkez üssü hemen Hersek Lagünü’nün güney tarafindaki Kibatos olarak düsündügümüz alandir. Kibatos Savasi’nin Helenapolis, kentinde ve limaninda son buldugunu biliyoruz” ifadesini kullandi.
Osmanli’nin devlet statüsünü kazandigi bölge
Bölgenin önemine deginen Gündüz, “Yine bölge tarihine bakarsak Halil Inalcik hocanin da bahsettigi Osmanli’nin aslinda devletlestigi bir yer. Bafeus Savasi’ndan sonra Osmanli’nin devletlestigi öngörülüyor. Bafeus Savasi’nin de hemen Helenapolis’in limaninda gerçeklestigi biliniyor. Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinin baslangiç noktasi olarak da burasi oldugu biliniyor. Özellikle daha önceden 2018-2020 yillari arasinda gerçeklestirdigimiz yüzey arastirmalari esnasinda hemen deltanin en kuzey ucunda günümüzde de görülebilen Evliya Çelebi’nin indigi iskelenin tespitini yapmistik. 2 senedir iskelenin batisinda bulunan deniz feneri yapisinda kazilari gerçeklestiriyoruz.
Bugün yaptigimiz çalismalar çok önemli. Çalismalarda toprak altinda olan kültür varliklarinin tespit edilmesinden sonra 2024 yilinda kazi alanlarimiz ona göre planlanacak.”
Altinova’da tarih gün yüzüne çikiyor
Altinova Belediye Baskani Metin Oral ise bölgenin tarih açisindan önemine dikkati çekerek söyle konustu:
“Insallah önümüzdeki süreçte bu bölge çikacak eserlerle antik kentimizle ve diger Osmanli eserleriyle beraber. Biliyorsunuz bir deniz fenerimiz var. Restorasyonu yapildi, deniz feneri müzesi haline geldi. Su anda halkimizin hizmetine açildi. Insallah önümüzdeki günlerde Hersekzade Ahmet Pasa külliyemizin de diger kisimlari ayaga kalkacak. Camimizi restore etmistik. Bu bölge tamamen tarihi bir dokusu olan ama ayni zamanda bakir bir dogal güzelligi olan bir alan. Burasi yakin zaman insallah hem Altinova, Yalova halkinin, en önemlisi de ülkemizin ve uluslararasi olmak üzere tüm vatandaslarin burada izlemeye amaci veya kültürel, tarihi gezi amaçli gelebilecekleri bir nokta haline gelecek.”
“Turizm, kültür merkezi, haline getirecegiz”
Bölgenin Yalova’daki arkeolojik eserlerin toplandigi bir merkez haline de geldigini sözlerine ekleyen Oral, “Insallah önümüzdeki süreçte de orada bir arkeoloji müzesini hayata geçiririz. Burayi tarihi dokusu, dogal güzellikleriyle, deniziyle, ormaniyla, kumuyla ve tarihi ile ama en güzeli de kuslariyla bir turizm, kültür merkezi, haline getirecegiz. Ben çalisan hocalarimiza çok tesekkür ediyorum katkilarindan dolayi. Su anda Cumhurbaskanligimiz destegiyle kazilar 12 ay boyunca sürüyor. Dolayisiyla hizli gidecek. Insallah önümüzdeki yillar içinde de bu kazilarla eserler ortaya çikacak. Çiktikça da biz Altinova’yi dünyaya duyurmus olacagiz” dedi.
Helenapolis Antik Kenti'nin Merkezi Jeoradarla Tespit Ediliyor
Yalova’nin Altinova ilçesinde Osmanli’nin devlet statüsünü kazandigi Befeus Savasi’nin yasadigi yer olan Helenapolis Antik Kenti’nin merkezinin tespiti için bölgede jeoradar çalismasi baslatildi.
