UKOME, üç maddelik gündemle toplandi. 2022-2023 egitim ögretim yilinda uygulanmasi önerilen ögrenci tasima fiyat tarifesi oy çokluguyla, Izmir Minibüsçüler Esnaf Odasi üyesi tasimacilarin fiyat tarifelerinin güncellenmesi talebi oybirligiyle kabul edildi. Izmir Büyüksehir Belediyesinin, toplu ulasim tarifelerinin güncellenmesi talebi ise geçen ayki toplantida oldugu gibi yine oy çokluguyla reddedildi. Toplantiya baskanlik eden Izmir Büyüksehir Belediye Baskani Tunç Soyer, Izmir Büyüksehir Belediyesinin UKOME hakkinda “hakkin kötüye kullaniminin tespiti davasi” açacagini duyurdu. Izmir Metro AS, IZDENIZ ve IZULAS yönetimleri de UKOME kararinin iptali davasi açacak. ESHOT Genel Müdürlügü de bu davaya müdahil olacak. Ret oyu kullanan kurum temsilcileri tarafindan belirtilen “30 büyüksehir arasinda en yüksek ücretin Izmir’de oldugu” iddiasinin gerçek disi oldugunu söyleyen Baskan Soyer, karsilastirmanin üç büyük sehir arasinda yapilmasi gerektigini ifade etti.
Baskan Soyer, toplam hat uzunlugu 5-6 km’yi bulmayan sehirlerle çok uzun mesafelerde tasimacilik yapilan üç büyük sehirdeki maliyetlerin kiyaslanamayacagini söyledi.
"Sübvansiyon 4 milyar TL’yi bulacak"
Baskan Tunç Soyer söyle devam etti: “Izmir Büyüksehir Belediyesi halkin menfaatlerini korumakla görevlidir. Biz de tam olarak böyle yapiyoruz. Türkiye’de eger akaryakita yüzde 266 zam yapilmissa ve Izmir Büyüksehir Belediyesi toplu ulasimda bu zammin geregini yerine getirerek bir ücret belirleyemiyorsa o takdirde ortaya çikacak zarar Izmir halkinin zararidir. Kamusal toplu tasimacilik hizmeti, adindan da anlasilacagi üzere kâr amaçli degildir. Sürekli zarar eder. Aradaki farki büyüksehir belediyesi sübvanse eder. Ancak gelinen noktada, sadece bu yil büyüksehirin toplu ulasim hizmetinin devamliligi için harcayacagi para, 4 milyar TL’ye dayanmistir. Bu, büyüksehir bütçesinin neredeyse yarisi demektir. Bizim yapmamiz gereken, halkin bekledigi diger hizmetler ne olacak? Onlar hangi kaynakla yapilacak.”
"Bu çeliskileri Izmirliler degerlendirsin”
Ekonomik tablonun ortada oldugunu, tarife artisinin hayati bir gereklilik haline geldigini belirten Baskan Soyer, sunlari söyledi: “Devletin resmi kurumlari ne kadar devletse, Izmir Büyüksehir Belediyesi de o kadar devlettir. Biz de kamuyuz, biz de kamu kaynaklarini en verimli sekilde kullanmakla mükellefiz. Bugün, toplu tasimacilik hizmeti yapan TCDD’nin, yilbasindan bu yana bilet ücretlerini yüzde 155-156 artirdigini görüyoruz. Ayni TCDD’nin UKOME’deki temsilcisi, ‘Halkin yararina degil’ diyerek sehir içi toplu ulasim tarifesinin artisina ret oyu veriyor. TCDD hizmetlerinde niye halk yarari gözetilmiyor o halde? TCDD trenlerine daha yeni zam yapildi. 110 kilometrelik Ödemis-Basmane hattinda bilet ücreti 35 TL oldu. Ayni uzunluga sahip IZBAN’da bilet ücreti ise 21 TL’dir. Bu çeliskileri sevgili Izmirliler degerlendirsin” diye konustu.
“Siyasi farkliliklar düsmanliga dönüsmemeli”
UKOME’deki kurum temsilcilerine bir sitemi olamayacagini kaydeden Baskan Tunç Soyer, “Temsil ettikleri komutanlari, daire baskanlari, genel müdürleri var. Aslinda bir siyasi iradeyi temsil ediyorlar ama onlardan rica ediyorum. Amirlerine lütfen sunu iletsinler; farkli siyasi görüslerimiz olabilir, çok normal. Buna saygi duyuyorum ama bu siyasi görüs farkliliklarinin bir düsmanliga dönüsüyor olmasi çok üzücü. Izmir Büyüksehir Belediyesinin acze düsmesi, toplu ulasim yapamayacak noktaya gelmesi, bu sehirde yasayan tüm kurumlar için çok büyük bir zafiyet anlamina gelir. Buna izin verilmemeli. Izmir Büyüksehir Belediyesi, bu ülkede yasanan zamlardan, ekonomik verilerden, hayat pahaliligindan, enflasyondan muaf degil. Belediyenin daha ne kadar dayanmasini bekliyorsunuz? Izmir Büyüksehir Belediyesinin bir düsman kurulus olmadigini, bu memleketin, devletin bir parçasi oldugunu ve hizmetin sürdürülebilirliginin saglanmasinin bir zorunluluk oldugunu rica ediyorum üstlerinize, amirlerinize iletin” ifadelerini kullandi.
“Kimse zam yapmak istemez"
Toplanti çikisinda bir degerlendirme yapan Baskan Soyer, yasanan durumdan artik Izmirlilerin bilgisi olmasi gerektigini vurguladi ve sözlerini söyle tamamladi: “Kimse zam yapmak istemez. Biz de istemeyiz. Neden benim vatandasim enflasyon ortaminda yasasin? Neden zam yagmuru altinda inim inim inlesin? Bunlari kim ister? Sevgili hemsehrilerim sunu bilsin; yarin hükümetin kentteki temsilcileri çikacak, bu konu üzerinden siyaset yapacak. ‘Biz halki düsünüyoruz, o yüzden de toplu ulasima zam yaptirmiyoruz. Soyer zam yapmak istiyor” diyecekler. Bu düsüncelerinde samimi olsalar, aylardir bu ülke zam yagmuru altinda olur muydu? Bu konu siyaset meselesi degildir. Mevcut ekonomik sartlar isiginda, artan maliyetler nedeniyle, toplu ulasim hizmetinin ve büyüksehirin diger tüm hizmetlerinin sürdürülebilirligi için artis yapmak zorundayiz. Bahsettigimiz artis, akaryakita, enerjiye yilbasindan bu yana gelen yüzde 100’den fazla oranlarda da degil üstelik. Biz, aylardir toplu ulasim tarifesinde yüzde 30-40’lik artisi yapamaz durumdayiz. Siyasi saiklerle kilitlenmis durumdayiz. Hakkimizi, Izmirlilerin hakkini mahkemede arayacagiz. Takdiri hemsehrilerime birakiyorum.”
Büyüksehirden bilgi notu
Izmir Büyüksehir Belediyesi toplu ulasimla ilgili bir notu da kamuoyunun bilgisine sundu:
"Izmir Büyüksehir Belediyesi, Baskan Tunç Soyer’in göreve basladigi Mart 2019’dan bu yana ekonomik ve konforlu toplu ulasim için de yatirimlarina hiz kesmeden devam etti. Baskan Soyer’in talimatiyla hayata geçirilen Halk Tasit uygulamasi ile sabah ve aksam belirli saat dilimlerinde yüzde 50 indirimli toplu ulasim imkâni saglandi. Aktarma süresi 90 dakikadan 120 dakikaya çikarildi. Bu süreçte; yapilan tüm yeni toplu ulasim tarifeleri, hükümetin açikladigi temel göstergelerin altinda artis oranlari ile belirlendi. Nisan 2019’da 3 TL olan tam binis ücreti, bugün itibariyle 6,5 TL’dir. Nisan 2019’dan bu yana akaryakitta yüzde 266, elektrikte yüzde 531, TÜFE’de yüzde 152, ÜFE’de yüzde 312, dolar kurunda yüzde 228, Euro kurunda yüzde 185 artis oldu. Bu süreçte, yani son 3,5 yilda toplu ulasim tarifesindeki toplam artis orani ise yüzde 117’dir. Ögrenci binis ücreti ise Nisan 2019’da 1,80 TL iken bugün sadece yüzde 22 artisla 2,20 TL olarak uygulanmaktadir. ESHOT Genel Müdürlügünden örnek vermek gerekirse; 2022 ocak-agustos döneminde tüm bilet gelirlerinden saglanan hasilat, akaryakit maliyetini dahi karsilamamaktadir. Bugün ESHOT’un aylik cirosu, akaryakit maliyetinin ancak yüzde 57’sine denk gelmektedir. Metro ve tramvayda elde edilen binis gelirlerinin tamami ise sadece elektrik maliyetini karsilayabiliyor. Izmir Büyüksehir Belediyesine bagli toplu ulasim kuruluslari, ücretli ve indirimli binis yapan yolcularin yani sira yasalarla belirlenmis kisileri, bazi meslek ve yas gruplarini ‘ücretsiz’ tasimaktadir. 2019 yilinda bir ücretli binisin maliyeti 5 TL idi. Bir ücretli binisten saglanan hasilat 1,82 TL idi. Izmir Büyüksehir Belediyesi, aradaki 3,18 TL’yi sübvanse ediyordu. Bugün itibariyle bir ücretli binisin maliyeti 14,64 TL oldu. Bir ücretli binisten saglanan hasilat ise 3,13 TL. Dolayisiyla Izmir Büyüksehir Belediyesinin yolcu basina destegi yüzde 262 artisla 11,52’TL’ye yükseldi. Bir yolcunun, günde en az iki binis yaptigi ve ayda ortalama 22 is günü toplu ulasim araçlarini kullandigi düsünüldügünde, Izmir Büyüksehir Belediyesi bugün itibariyle her yolcu için ayda 506.88 TL sübvansiyon saglamaktadir."
Izmir Büyüksehir Belediyesi, UKOME Kararina Dava Açiyor
Izmir’de, Izmir Büyüksehir Belediyesinin ilgili daire baskanliklari, toplu ulasim kuruluslari, kentteki kamu kurumlari ile bireysel toplu tasimacilik kuruluslarinin temsilcilerinden olusan Ulasim Koordinasyon Merkezi (UKOME), son toplantisinda toplu ulasim tarifesinde yapilmak istenen güncellemeyi oy çokluguyla reddetti. Son üç yilda akaryakit maliyetinin üç kat, elektrik maliyetinin ise bes kat arttigina dikkat çeken Izmir Büyüksehir Belediyesi, UKOME kararini mahkemeye tasiyacagini duyurdu.
