Izmir, Depreme Dirençli Hale Geliyor

117 kisinin yasamini yitirdigi 30 Ekim depreminin ikinci yil dönümü yaklasirken, Izmir Büyüksehir Belediyesi Türkiye’nin en detayli deprem arastirmalari ve risk azaltma projelerini hayata geçiriyor. Izmirlilerin yasadiklari kentte ve binalarda kendilerini güvende hissetmelerini önemsediklerini belirten Izmir Büyüksehir Belediye Baskani Tunç Soyer, “Bir taraftan kentimizi gelecekte etkisi altina alabilecek tüm afet risklerini belirlemeyi hedefliyoruz. Diger taraftan da kentimizin yapi stokunun envanterini çikartiyoruz. Türkiye’de örnegi olmayan bir çalisma programimiz var. Üniversitelerle, meslek odalariyla birlikte yol aliyoruz. Bir daha böylesi kayiplar vermeyecegimize ve Izmir’de yürütülen çalismalarin diger kentlere de model olacagina inaniyorum” ifadelerini kullandi.

200 milyon lira kaynak

Izmir depremi öncesinde Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel Iyilestirme Dairesi Baskanligini kuran, depremden 10 gün gibi kisa bir süre sonra da “Izmir Depremi Ortak Akil Bulusmasi” düzenleyen Izmir Büyüksehir Belediyesi, uzman bilim insanlarinin içinde yer aldigi Afet Bilim Kurulu olusturdu ve deprem çalismalari için bütçesinden 200 milyon lira kaynak ayirdi.

Bina kimlik sistemi kuruluyor

Deprem riski açisindan degerlendirmek üzere kentteki mevcut yapi stokunun envanterini çikarmak için Insaat Mühendisleri Odasi Izmir Subesi (IMO) ile protokol imzalandi. Depremden en çok etkilenen Bayrakli’da baslatilan çalismayla 33 bin 100 konutla ilgili çalisma tamamlandi. 19 Eylül 2022’de ise çalismalarin Bornova’da 61 bin 673 yapida devam etmesi için ikinci protokol imzalandi. Son 2 yilda yapiya yönelik bilimsel çalismalar için Büyüksehir’in bütçesinden yaklasik 34 milyon lira kaynak ayrildi. Kentlilerin yasadiklari binalar hakkinda en derin bilgiye erisimini saglayan bina kimlik belgesi sistemi de gelistirildi. Böylelikle belediyeye resmi basvuru yapmaksizin binayla ilgili ruhsat, mimari proje, toplanma alani ve benzeri bilgilere dogrudan erisim saglandi. Yapi envanteri çalismalari ve bina kimlik belgesi sistemi Bayrakli ve Bornova’nin ardindan Izmir’in tamamindaki 869 bin 217 yapiya yayginlastirilacak. Zemin çalismalariyla eszamanli yürütülen yapi envanteriyle binalarin önceliklendirilmesi ve bölgesel dagilimlarinin analiz edilerek Izmir’in dönüsümüne bilimsel yol haritasi çizilmesi hedefleniyor.

Faylar arastiriliyor

Türkiye’nin en detayli deprem arastirmasi projesi için Izmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, ODTÜ ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ile protokol imzalandi. Kenti etkileme riski tasiyan deniz ve karadaki fay hatlarinin incelenecegi depremsellik arastirmasi ile kiyi bölgelerini etkileyebilecek tsunami tehlikesinin modellenmesi için çalismalar baslatildi. Bu çalismayla kentin gelecekte karsi karsiya gelebilecegi tsunami ve sismik hareketlerin tehlikesi degerlendirilecek, diri faylari belirlenecek, bunlarin en son ne zaman hareketlendigi analiz edilecek. Izmir’de 100 kilometre yariçapinda belirlenen alan üzerindeki faylar haritalandirilacak. Izmir Büyüksehir Belediyesi bu çalismalara yaklasik olarak 150 milyon lira kaynak ayirdi.

Yapi ve zemin laboratuvari Izmir’de kuruldu

Izmir Büyüksehir Belediyesi ayni zamanda Çigli’de yapi ve zemin laboratuvarini kurdu. Egesehir Laboratuvari, deprem çalismalarinda ihtiyaç duyulan deney ve analizlerin uluslararasi standartlarda yapilabilmesi için önem tasiyor. 20 milyon liralik yatirimla kurulan laboratuvarda deney ve analiz sistemleri bilgisayar kontrollü olarak çalisiyor ve alinan veriler ilgili yazilimlarda degerlendirilerek rapor halinde sunuluyor. Ülke çapinda deney alani en genis merkez olarak Türk Standartlari Enstitüsü (TSE) onayi alan tesis, tüm kurum ve üniversitelerle isbirligi içinde projeler yapmaya, yeni uzmanlarin yetismesine ve deney yöntemlerinin gelistirilmesine katkida bulunuyor.

Ruhsatli yapilar için dönüsümü kolaylastiracak hamle

Izmir Büyüksehir Belediyesi, ruhsatli yapilar için dönüsümü kolaylastiracak önemli bir adim da atti. 30 Ekim depremi sonrasinda agir ve orta hasarli olarak tespit edilen yapilar ile 1998 sonrasinda ruhsat alan veya 6306 sayili yasayla riskli kabul edilen yapilarin dönüsümü için kolaylik saglayan düzenleme 1 Mart 2021’de Izmir Büyüksehir Belediye Meclisi’nde oy birligiyle kabul edildi. Depremde evleri hasar gören vatandaslarin yeni yapacaklari konutlarda hak kaybi yasamalarinin önüne geçen düzenleme, benzer bir felaket yasanirsa hasar alma ihtimali olan yapilari da ilgilendiriyor.

Kent geneline emsal müjdesi

12 Ekim 2021’de ise Bayrakli’da evi yikilan depremzedelerin bir yildir bekledigi emsal artis karari Izmir Büyüksehir Belediye Meclisi’nde karara baglandi. Bayrakli’da parsel bazinda yüzde 20, ada bazinda yüzde 30 emsal artisi oy çokluguyla kabul edildi. Ayrica kent genelinde depremde agir veya orta hasar görmüs binalarin tamamina parsel bazinda emsal artisi da verildi.



Izmir Sürdürülebilir Enerji ve Iklim Eylem Plani hazir

Izmir Sürdürülebilir Enerji ve Iklim Eylem Plani (Izmir SECAP)" ile 12 sektörde (tarim ve ormancilik, enerji, çevre vb.) tanimlanan 9 temel tehlike (asiri isi, asiri soguk, asiri yagis, taskin, kuraklik, firtinalar, toprak kaymasi, orman yanginlari ve deniz seviyesi yükselmesi) için önlem projelerini içeren eylem plani olusturuldu. Insaat ve yikinti atiklarinin geri dönüsümünü esas alan yeni tesisler kazandirildi.

Izmir’deki parklar deprem toplanma alani olarak düzenleniyor

Izmir’de afet durumlarinda halkin acil ihtiyaçlarini karsilayacak sekilde güvenli toplanma alanlari olusturmak için de çalismalar sürdürülüyor. Ilk uygulama Bayrakli’daki Hasan Ali Yücel ve Baris Manço parklarinda hayata geçirildi. Afet aninda elektrik, su, tuvalet, dus ve çamasirhane gibi temel ihtiyaçlarin karsilanabilmesi için gerekli altyapi çalismalari yapildi. Bayrakli Hasan Ali Yücel Parki’na üç modülden olusan kent donatilari yerlestirdi. Kent donatilarinda elektrik kesintilerine karsi günes enerjisi sisteminin devreye geçirilmesi saglandi. Ihtiyaç duyulan malzemelerin depolanmasi için oturma birimlerinin altinda kilitli depolar olusturuldu. Hasan Ali Yücel Parki’nda ayni zamanda depremde vefat eden 117 kisinin anisina deprem aniti yapildi.

Kentsel dönüsüm hizlandirildi

Izmir Büyüksehir Belediyesi, Izmir’de tehlikeli konut alani sinifinda olan gecekondu ve ruhsatsiz kaçak yapilarin bulundugu Uzundere, Gaziemir, Örnekköy, Ege Mahallesi, Ballikuyu ve Çigli Güzeltepe’deki kentsel dönüsüm projelerini de hizlandirdi. Baskan Tunç Soyer’in Büyüksehir sirketi IZBETON’u ve kooperatifleri dahil etmesiyle 2016’dan bu yana yavaslayan süreç yeniden ivme kazandi. Büyüksehir, 2016-2020 yillari içinde Uzundere 1. etap ve 2. etap ile Örnekköy 1. etapta 960 bagimsiz birimin anahtar teslimini yapti. Örnekköy 2. etap için 2020’de yükleniciyle sözlesme imzalandi, bu çerçevede 190 bagimsiz birim insa edilecek ve proje 2023’te tamamlanacak. IZBETON ile Örnekköy 3. ve 4. etap, Uzundere 3. etap, Gaziemir Aktepe ve Emrez 1. etap’ta yaklasik 2 bin 700 bagimsiz birimin yapimi için protokol imzalanarak insaat baslatildi. Gaziemir Aktepe ve Emrez’de 2. etapta yaklasik 300 bagimsiz birim, Ege Mahallesi’nde 1. etapta 674 bagimsiz birim için çalismalar baslatildi. Uzundere 4. etapta bin 307 adet bagimsiz bölüm ise ihale asamasina hazir hale getirildi.

Çigli Güzeltepe’de kentsel dönüsüm için tüm hazirliklar tamamlandi ve uzlasma asamasina gelindi. Ballikuyu’da ise uzlasma görüsmeleri sürüyor.