Kalıtsal Kan Hastalığı Azaldı

Sağlık Bakanlığı tarafından 2003 yılında uygulamaya konulan evlilik öncesi çiftlerin Talasemi taramasından geçirilmesine ilişkin uygulama ile hasta sayısında önemli ölçüde azalma meydana geldiği bildirildi. Kalıtsal Kan Hastalığı Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesi ve Talasemi merkezlerinin hizmete sokulmasıyla 2003 yılında evlenen çiftlerin ancak yüzde 30'u taramadan geçirilirken, 2008 yılında bu oranın yüzde 81'e ulaştığı açıklandı.
Ulusal Talasemi Önleme Programı çerçevesinde Sağlık Bakanlığı ve Talasemi Federasyonu iş birliğiyle Talasemi ve Hemoglobinopatilerin riskli olduğu 26 ilde "Ulusal Talasemi Eğitim Seminerleri" düzenlendi. Ulusal Talasemi Eğitim Seminerleri'nin 2010 yılının ilk eğitim programı Adana'da gerçekleştirildi. Bir gün süren eğitim seminerinin açılışında konuşan Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇSAP) Genel Müdürlüğü görevlisi Mehtap İbiş, 24 Ekim 2002 tarihinde, Sağlık Bakanlığı ve Ulusal Hemoglobinopati
Konseyi tarafından hazırlanan Kalıtsal Kan Hastalığı Yönetmeliği yayımlandığını, 8 Mayıs 2003 tarihinde Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği 33 ilde Hemoglobinopati Önleme Programı başlatıldığını söyledi.
33 ilde yürütülen Kalıtsal Kan Hastalıkları programının amacının, toplum taraması, genetik danışma, halk eğitimi ve doğum öncesi teşhis yöntemleri kullanılarak Talasemi ve anormal Hemoglobin hastası doğumunun uygun strateji ile önlenmesi, mevcut hemoglobinopati hastalarının yaşam sürelerinin uzatılması ve yaşam kalitelerinin artırılması olduğunu ifade eden Mehtap İbiş şunları kaydetti: "Evlilik öncesi taramalarla önemli sonuçlar elde edildi. 2003 yılında evlenen çiftlere yapılan tarama sayısına göre,
evlenen çiftlerin yüzde 30'u taranır iken 2008 yılında bu oran yüzde 81'lere çıktı. Her ikisi de taşıyıcı 'riskli çiftlere' yapılan danışmanlıklar neticesinde doğum öncesi teşhis sayıları arttı, Talasemili yeni doğan hasta sayısı azaldı."
Talasemi Federasyonu Genel Başkanı Prof. Dr. Duran Canatan da Talasemi önleme programının önemine değinirken şunları söyledi: "Bu program olmasaydı her yıl 400 yeni hasta, 7 yılda toplam 2 bin 800 yeni hasta, mevcut 4 bin 500 hastaya eklenecek, toplam hasta sayısı 7 bin 300 olacaktı. Oysa yeni doğan hasta sayısı son 7 yılda sadece 968 oldu. Toplam hasta sayısı da 5 bin 468'de kaldı. Ülkemizde hasta sayısı azaldığı için hastalara yapılacak masraflardan dolayı ülke ekonomisine 24 milyon TL katkı sağlanmış
oldu."
Adana İl Sağlık Müdürü Dr. Aytekin Kemik, kalıtsal kan hastalıklarının Adana, bölge ve ülke için önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Kemik, "Akraba evliliği kalıtsal hastalıklarda önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor, evlilik öncesi taramaların bu hastalıklarla mücadelede önemli katkısı olmuştur. Taramanın amacı eğitim ve danışmanlıktır. Evlilik öncesi taramalar bu danışmalığı verebilmek için çok önemli fırsattır. Merkezimize başvuran kişi taşıyıcı olarak tespit edildiğinde diğer
evlenecek adayın da taraması yapılarak her 2 çiftin de taşıyıcı olduğu tespit edildiğinde hastalıkla ilgili danışmanlık ve eğitim veriliyor. Bunu bir fırsat olarak değerlendirmek gerekir" dedi.
Adana Kalıtsal Kan Hastalıkları Evlilik Öncesi Tarama Merkezi sorumlusu Dr. Abdullah Yavaş, 1988 yılında kurulan Adana Tarama Merkezi'nin çalışmaları ve yapılan taramaların sonuçları hakkında bilgi verdi. Yavaş, evlilik öncesi yaklaşık 174 bin tarama yapıldığını ve tarama sonuçlarına göre Kalıtsal Kan Hastalığı taşıyıcı oranının yüzde 4,13 olduğunu söyledi.