Mugla Orman Bölge Müdürlügü tarafindan ihaleye çikarilan ve Köycegiz Orman Isletme Müdürlügü Beyobasi Isletme Sefligi denetiminde üretimi baslayan sigla yaginin 100 grami 500 TL’den alici buluyor. Sigla yaginin en büyük müsterisi kozmetik sanayinin dünyadaki en önemli merkezi Fransa. Fransa’da üretilen dünyanin en pahali parfümlerin önemli bir ham maddesi olan sigla yagi, ülkemizde mide ülseri basta olmak üzere günes yaniklarinin tedavisinde kullaniliyor.
Türkiye’de tek üretim merkezi
2017 yilindan bu yana üretimi yapilmayan sigla yaginin üretimi için Köycegiz ilçesindeki binlerce dönüm alanda yer alan sigla agaçlarindan yillardir devam eden geleneksel yöntemlerle üretilen sigla yaginin üretimi, uzman ekiplerce yapiliyor. Uzun ve zahmetli bir üretimi olan sigla yaginin Türkiye’de tek üretim merkezi olan Köycegiz’deki Orman Bölge Müdürlügü tesisinde Beyobasi Orman Isletme Sefi ve orman muhafaza memurlarinin onay verdigi agaçlardan üretim gerçeklestiriliyor.
2023 yilinda 1 ton üretim hedefleniyor
Türkiye’de sadece Mugla’nin Köycegiz ilçesi Kavakarasi Mahallesi’nde gerçeklestirilen sigla yagi üretiminde bu yil hedef 1 ton sigla yagi ve 3 ton sigla buhuru üretimi hedefleniyor. Sigla buhuru genellikle mevlid basta olmak üzere kirsal kesimlerde evlerin odalarinda hos koku vermesi için yagi çikarilan agaç kabuklarinin yakilmasi ile elde ediliyor.
Yapimi zahmetli
Sigla yagi üretimini uzman kisiler tarafindan yapiliyor. Agacin kabuklari ‘Kizillatma’ adi verilen islemi esnasinda ne çok fazla kaziniyor, ne de az. Agacin kabuklarinin çok fazla siyrilmasi agaç ömrünü azaltiyor. Kizillatma isleminin ardindan 15 gün bekledikten sonra agaçlarin gövdesindeki reçine ve kabuklar siyriliyor. Kabuklar çuvallar ile sigla üretim merkezine tasiniyor. Burada kabuklar bir sür odun atesinde kaynadiktan sonra pres makinesine atilarak sigla yagi çikariliyor. Yagi çikarilan sigla kabuklari atilmayarak kurumaya birakiliyor ve kuruyan bu kabuklar buhur olarak kullaniliyor.
Sigla yagi üretimi 7 ay sürüyor
Köycegiz Beyobasi Orman Isletme Sefi Tugran Erik, “2023 yili programimizda bulunan 1 sigla yagi, 3 ton sigla buhuru üretme çalismalari isletmemiz bünyesinde Nisan ayinda basladi.
Ekim ayi sonuna kadar devam edecegi öngörülen çalismalarimiz yüklenici tarafindan Kavakarasi bölgesi Eski Köycegiz Mahallemizde isçiler tarafindan yürütülüyor” dedi.
“Dünyanin en pahali parfümlerinin karisiminda yer aliyor”
Sigla yagi üretim isini yapan isletmeci Cüneyt Tasdemir ise, “Su anda kilosu 5-5 bin 500 liradan fiyatlama yaparak çalismaya basladik. Çünkü çok degerli. Türkiye’de sadece burada üretiliyor. Dünyada ise bir veya iki yerde üretimi yapilan bir yag. Gida ve ilaç sanayine veriyoruz genelde. Fransa, Kanada ve Amerika daha çok ilgileniyor. Zaten yillardir Fransa’ya gönderiyoruz. Faydasi saymakla bitmeyecek bir yag. Mideden, dis etinden, parfümeriden. Dünyanin en pahali parfümlerinin içinde yer aliyor. Mide ve dis eti ilaçlarinin içinde yer aliyor. Vücutta bir yara olsa, çok hizli bir sekilde iyilestirme sagliyor. Misir Kraliçesi Kleopatra zamanindan beri kullanilan ve o dönem de özellikle buradan gelip alinan bir ürün. Birinci Dünya Savasi’nda Çanakkale Savasi’nda yaralanan askerlerimizin tedavisinde de kullanilmis ve buradan gitmis” diye konustu.
Sigla yagi elde etmenin asamalari
Sigla yagi üretimini yapan isçilerden Oktay Aydemir, “Ilk asamada agacin kabugunu aliyoruz. 15-20 gün sonra agacin ikinci defa kabugunu aliyoruz. Yani ikinci ayama dedigimiz agacin kemigi ortaya çikiyor. 15-20 gün sonra bu defa agaç kendini onarmaya basliyor. Onardikça da yag vermeye basliyor. Biz bir daha aliyoruz. Bir daha alinca yag akmaya basliyor. Bu asamalar hemen olmuyor. Bir hafta veya 10 gün aralikla oluyor. Kabukla birlikte aldigimiz yaglari Orman Isletmede sikiyoruz. Yani kaynamis suyun içinde 10 dakika bekletip ondan sonra preste sikiyoruz. Sikilan yag su ile beraber gidiyor ve yag kazanlarda birikiyor. Kazanlarda yagin agirligi çok oldugu için yag alta iniyor, su üstte kaliyor. Yag ihalesini alan arkadaslar yagi teslim aliyor” dedi.
Sigla agaci ve yagi
Buzul çagindan bu yana neslini devam ettiren bir agaç. Basta mide ülseri olmak üzere ilaç ve kozmetik sanayiinde kullanilan Sigla yagi, ayni zamanda günes yaniklarina karsi da etkili bir ürün olarak biliniyor. Misir uygarliginda önemli bir yeri olan sigla yagi, basta firavunlar olmak üzere mumyalama için vücudun iç ve dis bölümüne sürülüyor. Vücudu tamamen kapatmasi sonrasi vücudun hava almasini önleyerek yillarca saklanmasinda kullanildi.
Mumyalama disinda, sigla yagi Misir Kraliçesi Kleopatra’da ve Roma hamamlarinda hamamdan sonra kadinlarin vücuduna sürmek suretiyle bir ask iksiri ve güzellik araci, Hipokrat’ta ilaç olmustur. Osmanli Imparatorlugu döneminde, Kanuni Sultan Süleyman Marmaris-Fethiye arasindaki bölgeyi kardesi Mihrisah Sultan’a vermis, Mihrisah Sultan da kendisine verilen bu yeri, esi Misir Hidivi Ali Pasa ile birlikte vakif olarak isletmis ve bu alandaki sigla agaçlarindan elde edilen yagi Misir’a ihraç etmistir.
Evliya Çelebi de Seyahat notlarinda Mentese topraginda kavak gibi küçük bir agaçtan sigla yagi elde edildigine ve bu yagin Misir’a, oradan Hindistan’a gönderildigini, cüzzam hastalari tarafindan kullanildigina dair bilgilere yer vermistir.
Kilosu 5 Bin Lira
Dünyada sadece Güney Amerika, Honduras ve Mugla’da yetisen, Misir uygarliginda basta firavunlar olmak üzere mumyalama malzemesi olarak kullanilan, buzul çagindan günümüze kadar ilaç ve kozmetik sanayiinde kullanilan ’sigla yagi’ üretimi 6 yil aradan sonra tekrar basladi.
