Kovid-19 Tedavisinde D Vitamininin Etkinligi Kanitlandi

ZEYNEP RAKIPOGLU - Istanbul Üniversitesi-Cerrahpasa (IÜC) Cerrahpasa Tip Fakültesince yapilan "D Vitamini Takviyesinin Kovid-19 Hastaliginin Siddetine Etkisi" baslikli çalisma, Kovid-19 hastalarina uygulanan D vitamini takviyesinin ölüm oranlarini düsürdügü ve yatan hastalarda daha hizli iyilesme sagladigini ortaya koydu.

AA muhabirine çalismaya iliskin bilgi veren Proje Koordinatörü Cerrahpasa Tip Fakültesi Dekani Prof. Dr. Mustafa Sait Gönen, fakültenin Kovid-19'la yogun bir sekilde mücadele ettigi süreçte çok sayida çalisma yaptigini, uluslararasi indekslerce taranan yayinlarda Cerrahpasa menseli 204 çalismanin bulundugunu kaydetti.

Bunlardan birinin de koordinatörlügünü yaptigi "D Vitamini Takviyesinin Kovid-19 Hastaliginin Siddetine Etkisi" baslikli çalisma oldugunu dile getiren Gönen, yogun bakim ünitesi, enfeksiyon hastaliklari ve temel bilimler gibi fakülteden birçok klinigin destegiyle multidisipliner bir çalisma yürüttüklerini anlatti.

Çalismanin iki ayagi olduguna isaret eden Gönen, projeye iliskin su bilgileri verdi:

"Bir ayaginda, Kovid-19 nedeniyle yatan hastalarimizin o anlik D vitamini düzeyini ölçtük. D vitamini düzeyi normal aralikta olanlar ile düsük olanlari kiyasladik. Bir baska ayaginda ise hem yogun bakim ünitesinde hem de serviste yatan D vitamini düsük olan hastalarimiza, 14 gün boyunca D vitamini takviyesi yaptik. Hastalarimizdaki D vitamini düzeyini 30 nanogram/desilitrenin (ng/dl) üzerine çikardik. Daha sonra bu takviyeyi verdigimiz ve vermedigimiz hastalari karsilastirdik. Gözlemsel yaptigimiz çalismada 867 Kovid hastasinin verilerini geriye dönük olarak analiz ettik. Daha sonra tasarladigimiz çalismada, 210 vakanin 163'üne D vitamini takviyesi verdik, digerlerine vermedik. D vitamini takviyesi alarak, D vitamini düzeyi 30 ng/dl'nin üzerine çikan vakalarimiz ile D vitamini almayanlari karsilastirdigimizda, D vitamini alanlarda hem yogun bakim ünitesi de dahil hastane yatis süresinin daha kisa oldugunu hem de ölüm oraninin daha az oldugunu gözlemledik."

- "Kovid-19 tedavisinde takviye edilmesi gereken ilaç grubuna alinmali"

Prof. Dr. Gönen, çalismanin tip dünyasinin prestijli dergilerinden Nutrients'da bilimsel makale olarak yayimlandigini belirterek, "Çalismadan çikardigimiz sonuç, D vitamini takviyesinin Kovid-19'da önemli oldugu ve takviye edilmesi gereken ilaç grubuna alinmasi gerektigidir. Çalismayla D vitamini takviyesinin Kovid-19'dan ölüm oranini 2,14 kat azalttigini, 8 günden fazla hastanede yatis sürecini ise 1,9 kat, yani yari yariya kisalttigini gözlemledik" dedi.

D vitamininin, bir vitaminden de öte hormon etkisi oldugunun ve birçok sistemi ilgilendirdiginin bilindigini aktaran Gönen, bu çalismayla D vitamininin Kovid tedavisinde de faydali olabilecegini gösterdiklerini dile getirdi.

- D vitamini için günes isigindan faydalanmak önemli

Vitaminlerin organizma için gerekli oldugunu fakat bunlarin çogunun alinan gidalarla tedarik edildigini dile getiren Prof. Dr. Mustafa Sait Gönen, D vitaminin bu konuda istisna olduguna ve gidalardaki yetersizligine dikkati çekti.

D vitaminin en çok "mor ötesi isinlar" denilen günes isigindan sentez edilebilecegini belirten Gönen, "Günes isiginda mayis, haziran, temmuz, agustos aylarinda, koruyucu sürmeden direkt olarak 11.00-15.00 saatleri arasinda haftada 2-3 kez, 15-20 dakika günes isigindan faydalanmak gerekir." önerisinde bulundu.

Prof. Dr. Gönen, sehir hayatinda ve kapali mekanlarda çalisanlarda D vitamini eksikligi görüldügünü, bazi ülkelerde bunun için gidalara D vitamini takviyesi yapildigini ancak henüz Türkiye'de yapilmadigini söyledi.

Bu yüzden toplumun büyük bir kesiminde D vitamini eksikligi olduguna isaret eden Gönen, "D vitamini, Kovid-19 ve diger enfeksiyonlardan bagimsiz da takviye edilmesi gerekir ama abartmadan, 30-50 ng/dl araliginda tutacak sekilde takviyesinde fayda var. Özellikle kis aylarinda. Yilda bir kez D vitamini düzeyine baktirip ihtiyaç varsa hekime reçeteyle yazdirilabilir." önerisinde bulundu.

- "D vitamininde yüksek dozdan kaçinilmali" uyarisi

D vitamini fazla alinmasinin zararlarina da deginen Gönen, "D vitamini fazlaliginin toksit, zararli etkilerinin oldugunu söylememiz lazim. Böbrek taslarina yol açtigini ve baska birçok sistemi olumsuz etkiledigini görebiliriz. Yüksek dozlarda alindiginda kaslari, adaleleri, damarlari daha erken yaslandiracagini söylememiz lazim. Ihtiyaç olan, normal araliktaki dozumuz 30 ila 50 30-50 ng/dl arasi. 50'nin üzerindeyse almakta fayda yok. 30 ya da 20'nin altinda D vitamini degerlerinde mutlaka almak lazim. Hekim kontrolünde yapilmasi ve yüksek dozlardan kaçinilmasi gerekir." uyarisini yapti.