TCMB Kara Listesi Nedir?
T.C. Merkez Bankası kişiler ve kurumlar bazında sorunlu bireysel krediler, çek ve senetler ile ilgili bir veritabanına sahiptir. Bu veritabanı yine aylık olarak bankaların göndermiş olduğu bilgiler nezdinde oluşturulur ve güncellenir.
Sorunlu olmuş bireysel krediler, yazılmış veya düzeltme hareketi görmüş çek bilgileri veya protesto edilmiş senet bilgilerinin tamamı bu veritabanında yer alır. Bankalar kredi değerlendirme sürecinde bu veritabanını sıklıkla kullanmaktadırlar.
Merkez Bankası'nın; TCMB 3167 Sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 9 ve 16'ncı maddeleri ile 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu'nun 44'üncü maddesi kapsamında, gerçek ve tüzel kişilere ait karşılıksız çek, negatif nitelikli ferdi kredi ve kredi kartları, protestolu senetler, kredi limit ve risk bilgilerinin yer aldığı bir veritabanı bulunmaktadır. Bu veritabanına halk arasında Merkez Bankası Kara Listesi de denilmektedir.
Merkez Bankası Kara Listesi Hakkında
Sözkonusu veritabanı bankalar ve kredi vermeye yetkili kuruluşların online erişimine açıktır.
Kredi veren kurumların kredi risk bölümleri kendilerine gelen başvuruları değerlendirirken KKB kayıtlarının yanısıra Merkez Bankası kayıtlarını da referans noktası olarak kullanmaktadırlar.
Müşterinin kredi veren kurumun kredi politikalarına uygun olup olmamasının tespiti sırasında başvuru sahibinin sağladığı kişisel ve demografik bilgilerin yanısıra bu referans noktaları da önemli belirleyici kaynaktır.
KKB kendi kayıtlarını bireysel kullanıcılara açmamaktadır. Tüketiciler bu veritabanındaki kendilerine ait bilgilere bir üyr kuruluş aracılığı ile ulaşabilmektedirler. KKB kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları kampsamına girmediğinden, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kampsamına girmiyor ve dolayısıyla bu kanun kapsamında bilgi verme yükümlülüğü bulunmuyor. 1995 yılında SPK'ya tabi 11 bankanın ortaklığı ile kurulan Kredi Kayıt Bürosu A.Ş. (KKB), SPK'ya da tabi olmadığından kayıtlara bireysel olarak ulaşılması bizim bilgimiz sınırlarında mümkün gözükmemekte.
Öte yandan Merkez Bankası bünyesinde tutulan veri tabanındaki kayıtlar T.C. Merkez Bankası'nın kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları kapsamına girmesinden dolayı, gerçek ve tüzel kişilerin kendilerine ait bilgileri talep edebilirler.
Ancak şu anda için internet üzerinden negatif kredi kaydı sorgulamasına izin veren bir yapı bulunmuyor. Bilgi edinme kanunun kapsamındaki kayıt öğrenme talepleri yazılı dilekçe ile sadece elden veya posta yoluyla kabul ediliyor.
Kaydımı Nasıl Öğrenebilirim ?
Merkez Bankası veritabanı ile ilgili kişisel kayıtlarını merak eden gerçek ve tüzel kişiler dilekçelerinde;
- Taleplerini açıkça belirtmeli,
- Şahıslarda dilekçe sahibinin kendisinin, yetkili kanuni temsilcilerinin veya açıkça yetkili kıldığı vekillerinin adı soyadı, imzası ve yazışma adresinin yer alması,
- Tüzel kişilerde yetkili kişi/kişilerin imzası ve imza sirkülerleri fotokopisinin eklenmesi,
- Vergi kimlik numarası yazılması,
- T.C. kimlik numarası belirtilmesi,
- Anne kızlık soyadı bulunması (Çek, protestolu senet, kredi limit ve risk bilgileri için gerekmemektedir.),
- İlgiliye ait geçerli bir kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, pasaport gibi) fotokopisinin ilavesi,
- Vekaleten bilgi talep edilmesi halinde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 27/3. maddesi gereğince pul yapıştırılmış bir vekaletnamenin aslı veya tasdikli bir örneğinin ibrazı,
gerekmektedir.
Dilekçenin gönderilmesi gereken başvuru adresi :
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası A.Ş.
İdare Merkezi
Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü
İstiklal Caddesi No:10
ULUS
06100-ANKARA
KKB`deki Negatif Kredi Kaydınızı Nasıl Düzeltebilirsiniz ?
KKB, kredi veren finansal kurumlara müşterilerinin kredi geri ödeme performansları ile ilgili bilgilerin paylaşıldığı ortak bir veritabanı hizmeti sağlamaktadır. Bu sisteme bankalar, borsa aracı kurumları, finansal kiralama, faktöring, forfaiting şirketleri, finans kurumları, sigorta şirketleri, tüketici finansman şirketleri ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından uygun görülecek diğer şirketler üye olup sorgulama hizmetlerinden faydalanabilirler.
Eğer bir bireysel kredi veya kredi kartı almışsanız ve borcunuzu geri ödeme konusunda gecikmeye düştüyseniz KKB'de sizin için negatif bir kayıt açılır. Üye kuruluşlar kendilerine gelen yeni bir kredi başvurusunu değerlendirirken kendi kayıtlarınının yanısıra KKB kayıtlarında tüketicinin diğer üye kuruluşlar ile bir kredi ilişkisi olup olmadığını bir ilişki varsa bu ilişkinin geri ödeme performansını sorgularlar. Negatif bir kayıt çıkması durumunda da yeni bir kredi veya kredi kartı vermekte sorun çıkartabilirler.
KKB sistemi milyonlarca kayıttan oluşan bir veritabanıdır. Böyle büyük veritabanlarında yeni bir kayıt yaratmak kolaydır ve üye kuruluşlar bununla ilgili pek sorun yaşamazlar. Geri ödemesinde sorun olan müşterinin bilgilerini ilgili ayda kolayca KKB veritabanına ekleyebilirler. Ama asıl sorun mevcut müşteriye ait bilgilerin güncellemesinde yaşanıyor. Milyonlarca satırlık veri içersinde hangi satırın hangi kolonundaki bilgiyi nasıl güncellemeniz gerektiğini iyi bilmeniz gerekiyor.
Üye firmaların bazıları müşteri gecikme durumları ile ilgili kayıtları bir şekilde bu sistemde güncelliyorlar ancak gecikme durumları olumlu yönde gelişen müşterilerin kayıtlarını aynı başarıyla KKB'de güncelleme yapamıyorlar veya umursamıyorlar.
Bu umursamazlık yapan üyelere baktığımızda sisteme üye, ancak veritabanındaki payı nispeten küçük olan kurumlar olduklarını görüyoruz. Küçük sayılardaki müşteri veritabanında bulunan çok daha az sorunlu müşterilerin ilerki tarihte borçlarını kapatanların sayısal olarak çok az olması KKB'de yaratılan negatif kayıtların daha sonra sistemde sorunsuz bir şekilde düzeltilmesi konusunda hassasiyet göstermeleri için yeterli motivasyon sağlamıyor. KKB ise bu tür kayıtların düzeltilmesi ilgili üyelerini sürekli uyarmakla beraber bu duruma son verecek caydırıcı bir yaptırım uygulamıyor.
Mevcut sistemden faydalananlar üye kuruluşların kredi risk bölümleridir. Kredi risk bölümleri ise kredi performansı ile ilgili olarak daha çok kötü haberler ile ilgilidir. Kötüden iyiye dönmüş haberler yüzde olarak büyük olmadığı için pek önem vermezler. Çoğu zaman mağdur durumda kalan tüketicilerin bu konuda aksiyon alması gerekebilir.
Peki geçmişte kapatmış oldukları sorunlu bir borç ile ilgili negatif KKB kaydının devam etmesi durumunda tüketiciler ne yapabilir?
KKB'de yaratılan kayıtlar sadece kaydı yaratan üye tarafından veya kaydı yaratan üyenin talebine istinaden güncellenebilir. Tüketici olarak KKB'de yer alan herhangi bir kaydınız ile ilgili bireysel talepleriniz dikkate alınmaz. Böyle bir durum ile karşılaşıldığında tüketicinin öncelikle kendisi ile ilgili kaydın hangi KKB üyesi kurum tarafından yaratıldığını öğrenmesi gerekir.
Tüketici, elinde KKB üyesi kurum ile bu borç ilişkisinin sona erdiğine dair resmi bir belge temin etmesi gerekir. Böyle bir belgenin olması durumunda bu belge ile ilgili kuruma başvurulması ve ilgili kurumun KKB'deki kaydın düzeltmesini talep etmesi gerekir. Ancak birey olarak kurumda bu konuyle ilgili bölümü bulmak ve aksiyon almalarını sağlamak zaman alabileceğinden daha süratli bir sonuç almak isteyenler için ilgili kurumun teftiş kurulunu arayarak bu konudaki şikayetini iletilmelidir. Teftiş kurulları finansal kurumlarda en süratli reaksiyon gösteren bölümlerin başında gelir. Üstelik otoritesi gereği bu kanaldan gelen talepler ilgili bölümlerce en süratli şekilde cevaplanmaktadır. Kurumların genel müdürlük santrallerinden teftiş kurulunun telefonlarına ulaşabilirsiniz.
Teftiş kurulunu arayıp bulacağınız kişinin isim ve soyismini bir yere not ettikten sonra durumu detaylı ve sakin bir şekilde bir şekilde anlatmalı, KKB'de ilgili kaydın düzeltilmesi için gereğinin yapılmasını ve güncellemenin yapılarak tarafınıza bilgilendirmenin yapılmasını talep ettiğinizi bildirmelisiniz.
Bunu yaptıktan sonra ilgili kurumdan aldığınız belgenin yanında durumu açıklayan bir dilekçeyle teftiş kurulu tarafından size verilecek bir faks numarasına iletilmesi gerekebilir. Bu gereklilik teftiş kurulu ve kuruma göre farklılık gösterir.
Normal şartlar altında bir tüketicinin kaydı ile ilgili düzeltme talebini KKB sistemine iletilmesinin ardından kayıt ile ilgili düzeltme iki saat içersinde yapılıyor. KKB, bu amaça hizmet eden Mides (Müşteri itirazları değerlendirme sistemi) adlı bir sistemle ilgili kayıtların süratli bir şekilde üye kuruluşların talebine istinaden düzeltilmesine imkan vermektedir.
Kredi kartı kara liste sorgulama paneli
Kredi kartı kara liste sorgulama nasıl olur? Merkez Bankası Kara Liste Sorgulamasını Kim Yapabilir?



















