Libya'da Seçim Kaosu

Libya’da Birlesmis Milletler’in destegiyle 2020’de alinan seçim karari uygulanamadi. Iç savasin büyük yikima yol açtigi ülkede bugün yapilmasi hedeflenen devlet baskanligi seçiminin adaylarin uygunlugu konusundaki ve yasal anlasmazliklar nedeniyle iptal edilmesiyle siyasi kriz giderek derinlesti. Seçim çikmaza girerken, Muammer Kaddafi’nin 2011’de devrilip öldürülmesinden bu yana dogu ve bati olarak ikiye bölünerek kaosa sürüklenen ülkede yeni seçim tarihi için gözler Temsilciler Meclisine çevrildi.

Seçim neden ertelendi

Libya’daki kurumlar, yeni devlet baskaninin ve parlamentonun hangi yetkilere sahip olacagi ve seçimlerde kimlerin aday olabilecegi gibi seçim kurallari üzerinde uzlasiya varamadi. Devlet baskanligina adayligi koyan Libya Temsilciler Meclisi Baskani Aguila Salih, Eylül ayinda devlet baskanligi ve parlamento seçimlerinin farkli tarihlerde yapilmasini içeren yasa önerisi sunmus, ancak öneri reddetmisti.

Baslica adaylar kimler

Güçlü silahli gruplar da dahil olmak üzere ülkedeki birçok kesim tarafindan kabul edilemez olarak görülen adaylar da dahil olmak üzere 98 isim devlet baskanligi yarisina kaydolmustu. Seçimler için en önde gelen 3 aday arasinda iç savas sirasinda dogudaki gayrimesru silahli güçlerin lideri Hafter, devrik lider Muhammer Kaddafi’nin oglu Seyfülislam Kaddafi ve Libya’nin Ulusal Birlik Hükümeti Basbakani Abdülhamid Dibeybe bulunuyor.

Seçim tarihi belirsiz

Yüksek Seçim Komisyonundan çarsamba günü yapilan açiklamada, seçimlerin 1 ay süreyle ertelenerek 24 Ocak 2022’de yapilmasi önerilmisti. Komite Baskani Al Hadi al-Sagheer, "Teknik, adli ve güvenlik raporlarina göre seçim yasasinin öngördügü üzere seçimlerin 24 Aralik’ta yapilmasinin imkansiz oldugunu bildiriyoruz" ifadelerini kullandigi mektubu Temsililer Meclisi Baskanina göndermisti. Ancak Temsilciler Meclisi, seçimler için daha da ileri bir tarihi isteyebilir. Temsilciler Meclisi üyesi Adel Karmous, medyaya yaptigi açiklamada, "Seçimlerin 24 Aralik’ta olmayacagini bekliyorduk, ancak simdi yeni bir tarih belirlemek de tartismali bir konu olacak" dedi.

Adaylar, siyasi kurumlar ve diger güçler arasinda görüsmeler sürüyor.

Bugünkü seçimi iptal ettiren sorunlarin çözülmesi için kisa bir erteleme de yeterli olmayabilir. Sorunlarin çözülmesi için daha fazla zamana ihtiyaç duyulmasinin da geçici hükümetin yeni seçim yapilana kadar görevde kalip kalmayacagi konusunda büyük tartismalarin fitilini ateslemesi bekleniyor.

Ufukta yeni bir çatisma mi var

Libya’da iktidari ele geçirmek isteyen gruplar arasindaki çatismalar, Kaddafi’nin devrilip öldürüldügü 2011 yilindan beri devam ederken, bugünkü seçim ülkedeki siddeti sona erdirmek için çikis yolu olarak görülüyordu. Ülkedeki baris sürecinin bozulmasi durumunda dogudaki güçlerin, hükümet güçleriyle yeniden çatisarak ayrilikçi bir hükümet kurma riski bulunuyor. Ancak uzmanlar ve bölgeyi takip eden analistler, yakin zamanda böyle bir durumun gerçeklesmesini beklemiyor. Uzmanlar, seçim sürecinin kesintiye ugramasi ile birlikte ülkenin batisindaki bölgelerde silahli gruplarin seferber olmasindan, yerel anlasmazliklarin körüklenerek çatismalarin yeniden patlak vermesinden endise duyuyor.