Mandalinalar Ihtiyaç Sahipleri Için Hasat Edildi

Mandalina hasadi sirasinda "Gidani Arkada Birakma" temasiyla düzenlenen online panelde Türkiye’de gida kaybinin önlenmesi için yapilmasi gerekenler masaya yatirildi. Türkiye’de gida arz zincirinin tarimsal üretim asamasindaki toplam kayip

miktarinin yaklasik olarak 13,7 milyon ton oldugunu belirten Ege Yas Meyve Sebze Ihracatçilari Birligi Baskani Hayrettin Uçak, meyve sebze üretiminde de 9,48 milyon ton kayip yasandigina isaret etti. "Türkiye’nin toplam meyve ve sebze üretimi 53 milyon ton civarinda olup, bunlarda hasat sonrasinda meydana gelen ürün kayiplari türlere ve çesitlere göre yüzde 15-50 arasinda degismektedir” diyen Uçak, "Meyve sebzede kayiplar hasattan itibaren tüketime kadar zincirin birçok asamasinda karsimiza çikiyor. Plansiz üretim, ürünün özensiz hasat edilmesi, elverissiz depolama kosullari, yetersiz paketleme, nakliye sirasinda soguk zincirin kirilmasi, satis sürecinde kosullarinin uygun olmamasi veya satis süresinin uzamasi ürünün tüketiciye ulasana kadar kayba ugramasindaki temel faktörlerdir. Yanlis tüketim aliskinliklari da bu kayiplara eklendiginde bazi ürünlerde yüzde 40’lara kadar kayiplar yasanabiliyor" diye konustu.



"Sofralik üretime uygun olmayan ürünler sanayiye yönlendirilebilir"

Kayiplar için alternatif üretim olanaklari olusturmanin mümkün oldugunu aktaran Uçak, sözlerini söyle sürdürdü:

"Öncelikle sofralik üretim için gerekli standartlari karsilamayan ürünler sanayiye yönelik üretimde degerlendirilmekte, bu sanayi ürünleri de ülkemize ihracat yolu ile önemli döviz kazandirmaktadir. Meyve suyu, konserve, reçel gibi sanayiye dönük üretim alanlari disinda meyve sebze atiklarindan gübre üretilebilir. Bioenerji üretimi için önemli bir alternatif olusturulabilir. Hem kamu kuruluslari hem de özel sektörün ortak çalismalari ile mümkün meyve sebze atiklari bu sekilde degerlendirilebilir. Yurt disinda bunun örnekleri vardir ama bizim atiklardan alternatif üretim alanlari gelistirmekle birlikte atiklari nasil en aza indirebilecegimize de kafa yormamiz çok önemli diye düsünüyorum. Bunun için de konusmamin basinda söyledigim kayip oranlarini en aza indirmek için hasat tekniklerinden ilaçlamaya, depolama ve paketleme tesislerindeki görevlilerden perakende sektörüne kadar genis çapli bir bilinçlendirme ve egitim çalismasi yapilabilir.”

"Isletmelere yakin depolama tesisleri kurulmali"

Meyve-sebze sektöründe yasanan kayiplarda hasat sonrasi dönemdeki kayiplarin önemli bir yer tuttugu bilgisini veren Uçak, “Bu da yüksek kalitede ürün miktarinin düsmesine neden olmaktadir. Buna bagli olarak maliyetler artmakta ve rekabet gücümüzü olumsuz etkilemektedir. Genel olarak isletmelerimizin kendilerine ait yeterli depolama alanlari bulunsa da piyasada fazla talep söz konusu oldugunda ve tarla/bahçede zamaninda hasat edilmedigi zaman depolama sürecinde bazi fizyolojik bozukluklar olusabilmektedir. Hasadin zamaninda yapilmamasinin etkisini de göz önüne aldigimizda; belediyelerin istiraki ile isletmelere yakin alanlarda depolama tesisleri kurulabilir. Böylelikle hasat zamani nedeniyle meydana gelen gida kayiplarda azalmis olur. Yine ayni sekilde meyve sebze hallerinde kayiplar özellikle altyapi yetersizligi nedeniyle yüksek boyutlara ulasabilmektedir. Bunu önlemek amaciyla meyve sebze hallerinde yeterli miktari depolayacak sekilde soguk hava depolarinin kurulmasi çok önemlidir” ifadelerini kullandi.

"Soguk zincir kirilmamali"

Meyve ve sebzenin saglikli olarak tüketiciye ulastirilmasi için soguk zincirin hasattan ihracata veya tüketime kadar kirilmamasi gerektigine vurgu yapan Uçak, “Maalesef ihracat asamasina gelene kadar tasima sirasinda soguk zincirin birçok kez kirildigina sahit oluyoruz. Böyle olunca da ürünlerimizde kalite kaybi oluyor. Bu altyapi sorunlarinin bertaraf edilmesi için yapilacak altyapi yatirimlari maliyetli görünse de Tarim ve Orman Bakanligi, TÜBITAK, kalkinma ajanslari ve uluslararasi kuruluslarin bu yatirimlara iliskin proje çagrilari oluyor. Bu çagrilara sektör olarak biraz daha yakin olmamiz ve özel sektör tesebbüsleri ile projeler üretmemiz gerekiyor” dedi.



"Bu projeyle herkes kazaniyor"

Gönüllü Son Hasat Projesi’nde "Gidani Koru Sofrana Sahip Çik" mantigiyla gida israfini önlemeyi amaçladiklarini ifade eden Izmir Tarim ve Orman Il Müdürü Mustafa Özen ise, Türkiye’de üretilen ürünlerin üçte birinin tüketmeden kaybedildigini dile getirdi. Özen, "Bu çok ciddi bir rakam, bizim bunu minimize etmemiz lazim. Ekonomik degeri kalmamis, artik satmaya ve pazarlamaya deger bulmadigi ürünleri üreticiler hasat etmiyorlar. Bunun teknik anlamda da söyle bir zarari var. Bitkilerdeki zararlilar hasat edilmeyen ürünleri kis mevsimini geçirmek için kullaniyorlar. Üreticilere hep söyledigimiz bu ürünleri satmayacaksaniz dahi dalinda birakmayin, dibine düseni de dibinde birakmayin tarladan uzaklastirin diyorduk. Bu son hasatla bunu da yapmis oluyoruz. Gönüllü üniversite ögrencilerimizle hasat ettigimiz ürünleri Konak Ilçemizdeki bir vakif araciligiyla ihtiyaç sahiplerine ücretsiz olarak veriyoruz. Burada basindan itibaren birçok faydayi birlestirmis oluyoruz. Hem israfi önlüyoruz hem ihtiyaç sahiplerine ürünleri ulastiriyoruz hem gönüllüler tarafindan hasat ediyoruz hem de teknik anlamda bizim yillardir söylemis oldugumuz zararli organizmalarin bahçelerde kalan ürünleri konukçu olarak kullanmasinin önüne geçiyoruz. Bu ürünleri tarladan uzaklastiriyoruz" ifadelerini kullandi.

"Gidani Arkada Birakma" konulu panelde aktris ve aktivist Zeynep Tugçe Bayat, Tarim ve Orman Bakanligi AB Uyum Daire Baskani Zeynep Özkan, Gida Kurtarma Dernegi Baskani Berat Inci, Beylikdüzü Kent Konseyi Baskani Elif Necla Türkoglu ve

mandalina üreticisi Sabri Çetin konusmaci olarak yer aldi.