Dinç ; , yaptığı aç ; ıklamada , 2005 yılında paradan 6 sıfır atılmasıyla birlikte Tü ; rk lirasının 1 milyon kat değer kazandığını ifade etti .
Paradan sıfır atılmasıyla alışverişlerde kuruşuna kadar para ü ; stü ; almanın mü ; mkü ; n olduğunu anlatan Dinç ; , ' ' Marketlerde etiket fiyatında gö ; rü ; yoruz 1 , 99 lira . Bu , mü ; şteri 2 lira verdiği zaman kasadaki gö ; revlinin 1 kuruş para ü ; stü ; vermesi gerektiği anlamına gelir ' ' dedi .
Tü ; keticilerin bilinç ; li davranması gerektiğini vurgulayan Dinç ; , Ancak marketlerin kuruşla işlem yapmak istemediğini savundu .
Zaman zaman marketlerin para ü ; stü ; verme konusunda 5-10 kuruşa kadar yukarı tamamlama uygulaması yaptığını belirten Dinç ; , şunları kaydetti :
' ' Bazı marketler nakit alışverişlerde , kuruşları para ü ; stü ; olarak vermiyor . Bu da vergiye yansımayan gizli zam anlamına gelir . Tü ; keticilerin , peşin alışverişlerinde paralarını son kuruşuna kadar istemeleri gerekir . Ö ; zellikle marketlerin tü ; keticiyi aldatma yö ; nü ; nde gizli girişimi var . Bunlar tü ; keticiye saygı gö ; stermeyen markettir . Bazı dö ; nemlerde biz bu konuda eylem yaptık . Kasada paranın ü ; stü ; tam verilmediği zaman , malzemeyi geri bırakıyoruz . Bunu diğer mü ; şterilere ö ; rnek olsun diye yapıyoruz . Bazen bir kuruş iç ; in kasa gö ; revlisiyle konuştuğum zaman , diğer mü ; şterilerden tepki alıyorum . ' Bir liranın hesabını yapıyorsan , ben sana veririm ' diyen bile oldu . Kimse bu duruma dü ; şmek istemez . Kimsenin 1 kuruşa ihtiyacı yoktur . Ancak para ü ; stü ; nü ; n ü ; stü ; ne yatmak tü ; keticiye saygısızlıktır . ' '
Avrupa ve Amerika ' nın bu konuda oldukç ; a hassas olduğunu dile getiren Dinç ; , ' ' Kredi kartıyla yapılan alışverişlerde bö ; yle bir sorun olmuyor . Peşin alışveriş yapan tü ; ketici , para ü ; stü ; nden kuruşları ç ; alınarak cezalandırılıyor ' ' diye konuştu .
Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz ' ın da ' ' Hep birlikte kuruşa sahip ç ; ıkalım ' ' diye uyarıda bulunduğunu hatırlatan Dinç ; , para ü ; stü ; istemenin ayıp olmadığını , alınmayan her kuruşun enflasyonda eksi değer olduğunu sö ; yledi .
Ayrıca marketlerin kestikleri para ü ; stlerinin 1 kuruş değil ç ; oğu , zaman 3-4 kuruş olabildiğini dile getiren Dinç ; , şö ; yle devam etti :
' ' 2007 yılında bir araştırma yaptık . Gü ; nlü ; k bir kasiyerin ortalama bin adet fiş kestiğini hesapladık . Ortalama 2 kuruş dersek , 41 kasası bulunan bir market , gü ; nlü ; k 82 bin kuruş yani 820 lirayı kasa fazlası olarak alıyor . Bu rakam aylık 24 bin 600 lira eder . Bu hesapta cumartesi ve pazar yoğunluğunu hiç ; saymıyoruz . Bu araştırmayı 2007 yılında yaptık . Aradan geç ; en zamanda değişen tek şey , para ü ; stü ; nden kesilen kuruş , o zaman 1-2 kuruştu , şimdi 3-4 kuruşları da kesiyorlar . Yani para ü ; stü ; 5 ' in katlarının altındaysa parayı ö ; demiyorlar . ' '
YTL VE YKr ' LERİN KULLANIMI
Dinç ; , 2010 yılı başından itibaren tedavü ; ldeki paralardan ' ' yeni ' ' ibaresinin kaldırıldığını belirterek , ' ' Bu konuda bir bilgi kirliliği var . ' Yeni ' ibareli paralar , 2010 yılbaşı itibariyle kullanılmayacak . Tü ; keticiler , ellerinde bulunan YTL ve YKr ' leri Merkez Bankası ve Ziraat Bankası şubelerinden değiştirebilir ' ' dedi .
8 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete ' de yayınlana tebliğle E-8 emisyon grubu YTL banknotların 1 Ocak 2010 itibariyle tedavü ; lden kaldırıldığını ve 1 Ocak 2020 tarihine kadar da Merkez Bankası ya da Ziraat Bankası şubelerinde değiştirilebileceğini ifade eden Dinç ; , 22 Ağustos 2008 tarihli Resmi Gazete ' deki tebliğe gö ; re de YKr ' lerin 1 Ocak 2010 tarihinde tedavü ; lden kaldırıldığını ve 31 Aralık 2010 tarihine kadar Merkez Bankası ya da Ziraat Bankası şubelerinden değiştirilebileceğini belirtti .
Dinç ; , ' ' Yani kağıt paralar iç ; in 10 yıl olan zaman aşımı sü ; resi , madeni paralar iç ; in 1 yıl olarak ö ; ngö ; rü ; lmü ; ştü ; r ' ' dedi .
Marketlerde gizli zam iddiası
Bazı marketlerin, nakit alışverişlerde, kuruşları para üstü olarak vermediğini belirten Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Dinç, bunun vergiye yansımayan 'gizli zam' anlamına geldiğini söyledi.



















