Mevsimsel duygudurum bozuklugunun genellikle kasim ayinda günes isinlarindaki azalmayla baslayip aralik-subat aylari arasinda siddetlendigini söyleyen Özel Hayat Hastanesi Klinik Psikolog Nida Biçen, “Mevsimsel depresyonu diger depresyon çesitlerinden ayiran en temel belirti kisinin semptomlari sadece mevsim geçislerinde ve hep ayni mevsim döneminde yasamasidir. Iskandinav ülkeleri gibi kuzey ülkelere gidildikçe mevsimsel duygudurum bozuklugunun görülme orani artmaktadir. Kis aylarinda gündüzlerin daha kisa gecelerin daha uzun olmasi melatonin hormonunun karanliga bagli olarak daha fazla salgilanmasina sebep olur. Melatonin hormonu verimli bir uyku için de önemli bir hormondur. Karanlikla beraber bu hormon artisi uyku haliyle dogal bir sakinlestirici özelligi tasir. Fakat kis aylarinda gün içindeki karanlik, puslu havalar da melatonin salgilanimini arttirdigindan kisiler kendilerini daha uykulu ve bitkin hissedebilirler. Bu durum gün içinde psikolojik durumumuzu etkileyebilmektedir. Yaz aylarinda ise günler daha uzun oldugundan melatonin miktari azalir ve serotonin artisi gözlemlenir. Bundan kaynakli kendimizi daha keyifli ve enerjik hissederiz. Mevsimsel duygudurum bozuklugunda kalitimsal etkenler ve stres diger meydana getirici faktörlerdir” dedi.
Biçen, mevsimsel duygudurum bozuklugunun bireylerde uyku bozukluklari, istah degisimleri, kilo alimi, odaklanma problemi, öfke sorunlari, çabuk yorulma, enerji kaybi, degersizlik hissi, isteksizlik, endise, intihar düsünceleri gibi semptomlarinin görülebildigini de söyledi.
Biçen, "Bu duygudurum bozuklugu majör depresyon belirtileri ile benzerlik göstermektedir. Mevsimsel duygudurum bozuklugu, majör depresyondan yasanan mevsimin bitmesiyle beraber problemin son bulmasi açisindan ayrismaktadir. Bu durumla mücadele eden bireylerde islevsellik kaybi basladigi, yasam kalitesinin bozuldugu noktada profesyonel yardim almak önemlidir. Psikoterapi veya ilaç destegi bu durumun çözümünde en etkili ve kolay ulasilabilir tedavi seçenekleridir. Yapilan arastirmalar fototerapinin de (isik tedavisi) mevsimsel duygudurum bozuklugunun tedavisinde basarili oldugunu göstermektedir. Fototerapinin uzman esliginde, tamamen bireye uygun olacak sekilde uygulanmasi önemlidir” diye konustu.
Kis döneminde mevsimsel duygudurum bozuklugundan korunmak için önerilerde de bulunan Biçen, “Gün isiginda hafif tempolu, kisinin fizyolojik sagligina uygun egzersizler yapmak. Gün isiginin daha fazla oldugu saatlerde kisinin islerini dis bir alanda yapmasi. Evde olunmasi gereken durumlarda özellikle sabah ve ögle saatlerinde perdeler açik, eve günes girecek sekilde camlari açmak. Daha çok protein, vitamin agirlikli beslenme düzeni olusturma. Evde ya da günlük yasantida bahari animsatan renklere, çiçeklere yer vermek. Sevdigimiz kisilerle daha fazla vakit geçirmek, keyifli aktiviteler olusturmak. Bos vakitlerde keyif veren bir hobi edinmek bireylere iyi gelmektedir” seklinde konustu.
Mevsimsel Depresyondan Kurtulmanin Ipuçlari
Klinik Psikolog Nida Biçen, mevsimsel geçislerin insan psikolojisi üzerinde yadsinamayacak bir etkisi oldugunu belirterek, “Özellikle yazin bitmesiyle sonbahar, kis mevsimlerine geçiste duygudurumda dalgalanmalar gözlemlenebilir. Mevsimsel duygudurum bozuklugu sonbahar, kis aylarina geçiste günesin yerini bulutlara biraktigi günlerde yasanan depresyon alt tipidir” dedi.
