Mısır-rusya İlişkilerinde Yeni Dönem
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Savunma Bakanı Sergey Şoygo'nun Kahire'ye bugün düzenlemesi beklenen ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkilerin seyri bakımından büyük önem taşıyor.
Başkent Kahire'ye gerçekleştirilecek iki günlük ziyaretin, Amerika Birleşik Devletleri'nin,Mısır'a "silah sevkiyatını durdurma kararı aldığı" bir döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. İki ülke arasında askeri, ekonomik ve siyasi düzeyde ilişkilerin geliştirilmesinin hedeflendiği ziyarette, Rusya ile 4 milyar dolarlık silah satış anlaşması imzalanması bekleniyor.
Mısır ile dönemin Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerinin başlangıcı 1952 darbesiyle yönetime gelen Cumhurbaşkanı Cemal Abdunnasır dönemine kadar uzanıyor. Sovyetler Birliği, Abdunnasır döneminde, Mısır'ın en önemli milli projelerinden biri olan Asvan Barajı'nın inşa edilmesini ve Süveyş Kanalı'nın millileştirilmesi destekledi. O dönemde aralarında Hüsnü Mübarek'in de bulunduğu pek çok siyasi ve askeri lider Moskova'da eğitim aldı.
Moskova, İsrail, İngiltere ve Fransa üçlüsünün 1956'da Mısır'a saldırması üzerine iyi ilişkilerin bir göstergesi olarak, bu ülkelerin başkentlerini nükleer silahla vurmakla tehdit etti. İsrail'in 1967'de Mısır'a düzenlediği saldırıda da Sovyetler Birliği 10 bin uzman ve askeri danışmanıyla Mısır'a destek verdi.
-Sedat döneminde ilişkiler
Sedat'ın Cumhurbaşkanı olduğu 1970'lere gelindiğinde, izlenen Amerikan yanlısı politika nedeniyle Moskova ile Kahire arasındaki ilişkilerde gerginlik yaşandı. Sedat'ın askeri ve stratejik işbirliği çerçevesinde Mısır'da görev yapan 15 bin Rus uzmanı sınır dışı etme kararı almasıyla başlayan gerginlik, 1979'da İsrail ile Mısır arasında imzalanan barış anlaşması sonrasında tamamen koptu.
Hüsnü Mübarek'in 1981'de yönetime gelmesiyle tekrar iyileşmeye başlayan ilişkiler Sovyetler Birliği'nin çöktüğü 1991'den sonra özellikle siyasi düzeyde daha da gelişti. Mübarek Rusya'ya ilk ziyaretini 1997'de, dönemin Cumhurbaşkanı Vladimir Putin de Mısır'a ilk ziyaretini 2005'de gerçekleştirdi.
-Mısır devrimi ve Rusya
Rusya, Mısır'da 25 Ocak 2011'de gerçekleşen devrime karşı net bir tavır almayan ve temkinli bir şekilde olup biteni izleyen ülkelerden biriydi.
Ülkenin seçilmiş ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi döneminde Amerika'nın yanı sıra Rusya ile de ilişkiler iyileştirilmeye çalışıldı. Bu girişim, ABD'ye karşı bölgede güç dengesi kurmaya çalışan Rusya'dan olumlu karşılık buldu. İki ülke arasındaki ilişkiler, Putin'in Mısır'a ekonomik ve askeri yardımda bulunma ve barışçıl amaçlarla kullanılmak şartıyla nükleer alanda işbirliğine gitme sözü vermesiyle zirveye ulaştı. İlişkiler iyileşse de Rusya'nın Suriye'de Beşar Esed'e destek vermesi iki ülke arasında her zaman anlaşmazlık konusu olmaya devam etti.
Rusya, 3 Temmuz'da Mursi'nin görevden alınmasını askeri darbe olarak adlandırmaya yanaşmazken, yönetimdeki geçici hükümete de destek verdi, ordunun Rabiatul Adeviyye ve En-Nahda meydanlarındaki gösterilere müdahale edilmesini çekinceli bir şekilde kınadı. Son olarak Rusya, BM Güvenlik Konseyi'nin geçtiğimiz Ağustos'ta düzenlenen toplantısında Mısır'ı kınayan açıklamalar yapılmasını veto etti.
