İlk derece mahkemesinin 'sonradan yapılan kurultaylar nedeniyle davanın konusuz kaldığı' yönündeki yaklaşımını isabetli bulmayan İstinaf Mahkemesi, hukuki yararın devam ettiğini belirterek kurultay öncesi döneme geri dönülmesi gerektiğine karar verdi.
Mahkemenin 'Mutlak Butlan' Gerekçeleri Neler?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin açıkladığı gerekçeli kararda, seçim süreçlerinde delege iradesinin sakatlandığına yönelik çok çarpıcı tespitler yer aldı. Mahkemenin iptal kararına esas oluşturan 8 temel gerekçe şu şekilde sıralandı:
Delege İradesi Fesada Uğratıldı: Dosya kapsamında yer alan ceza soruşturmaları, iddianameler, tanık beyanları, MASAK raporları, kurum yazışmaları ve fezlekeleri inceleyen mahkeme; bazı delegelerin oy tercihlerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiğini tespit etti.
Maddi ve Siyasi Menfaat Vaatleri Belirleyici Oldu: Kurultay ve İstanbul İl Kongresi süreçlerinde bazı delegelere nakit para verildiği, belediyelerde işe yerleştirme vaatlerinde bulunulduğu, adaylık ve siyasi görev taahhüt edildiği, ayrıca alışveriş kartı gibi somut menfaatler sağlandığı karara girdi.
Gizli Oy İlkesi İhlal Edildi: Bazı delegelerden, kullandıkları oy pusulalarının fotoğrafını çekip göndermelerinin istendiği; bu durumun seçim iradesinin serbestçe oluşmasını engelleyen önemli bir usulsüzlük olduğu vurgulandı.
Anayasa ve Siyasi Partiler Kanunu Hatırlatıldı: Anayasa'nın 69. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu'nun 4 ve 93. maddelerine atıfta bulunulan kararda, siyasi partilerin organ seçimlerinin demokrasi esaslarına, parti tüzüğüne ve üyeler arası eşitlik ilkesine mutlak surette uygun olması gerektiğinin altı çizildi.
Kamu Düzenine Aykırılık Tespiti: Mahkeme, kurultay ve kongrede yaşanan usulsüzlüklerin basit birer 'iptal' sebebi olmadığını, doğrudan kamu düzenini ve emredici hukuk kurallarını ihlal ettiğini belirterek 'kesin hükümsüzlük' (mutlak butlan) değerlendirmesi yaptı.
Sonraki Kurultaylar Geçmişi Temizlemedi: 4-5 Kasım 2023 Kurultayı hukuken geçersiz sayıldığı için, bu kurultaydan sonra gerçekleştirilen olağan ve olağanüstü kurultayların da yasal bir dayanağının kalmadığı sonucuna varıldı.
Eski Yönetime Dönüş Yolu Açıldı
Mahkemenin verdiği bu tarihi kararın en dikkat çekici sonuçlarından biri de partinin yönetim kademesine ilişkin oldu. Kurultayın yapıldığı tarih itibarıyla iptal edilmesi sebebiyle, 4-5 Kasım 2023 öncesindeki hukuki duruma geri dönülmesine hükmedildi.
Karara göre; o dönemki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve kurultay öncesi görevde bulunan parti organlarının hukuken görevlerine devam etmesi gerektiği sonucuna bağlandı.
