'Alıcıların yüzde 90'ı alıcı değil'

“Evet, şu arkadaki beyfendi 5 milyon verdi, var mı artıran? Satıyorummmm, saaaaattım!” Paha biçilmez hat sanatı örnekleri, objeler, değeri milyonlarla ifade edilen resimler derken müzayedeler her gün daha fazla ilgi odağı oluyor. Ama meraklısı dışında bu dünyada neler olup bittiğini bilen pek yok. Rh+ Art Sanat Galerisi’nin sahibi Tevfik İhtiyar’dan müzayedelerin perde arkasına dair iddialar...

Sanat piyasasında efsunlu bir pazarlama olayı” olarak tanımladığı müzayedelerle ilgili Rh+ Art Sanat Dergisi’nde bir makale kaleme alan Rh+ Art Sanat Galerisi’nin sahibi Tevfik İhtiyar, bu efsunlu dünyanın perde arkasını anlatırken çarpıcı iddialarda bulunuyor.Müzayedeye katılanların yüzde 90’ının alıcı olmadığını, bu kişilerin daha çok müzayedeye verdikleri eserin satışını takip edenler,meraklılar ve telefon alıcılarının temsilcilerinden oluştuğunu söylüyor.

Peki müzayede esnasında fiyatlar nasıl tırmanıyor? İhtiyar, “Naylon alıcılar ve konumankenleri müzayede anında devreye girer. Bir veya birden fazladırlar. Kendilerine müzayede başlamadan önce verilen talimatlar doğrultusunda müzayede anındamüzayede sunucusuyla koordineli hareket edip birlikte fiyatları yukarı çekerler” diyor.

“Türkiye’dekimüzayede firmaları eskiden daha çok antik obje,mobilya, halı, hat sanatı örneklerini satardı. Osmanlı dönemi ya da Cumhuriyet kuşağından ressamlara ait işler de olurdu bu müzayedelerde. Ancak zamanla eser sayısı azaldı. Bu durumda sahtecilerin ekmeğine yağ sürdü” diye anlatıyor bugün gelinen noktayı İhtiyar. Özellikle 2000’li yılların başından itibaren müzayede firmalarının çağdaş sanat eserlerini de müzayedeye kabul etmeye başladığını belirten İhtiyar “Öyle ki bu kadar zamanmüzayedeye konulmayan eserler, kapak olmaya başladı. Hatta biraz spekülatif de olsa son dönem müzayedelerde başyapıt yani en pahalı satılan eser haline geldi ya da getirildiler” diyor.

‘ŞİMDİ MODA HAT SANATI’

İhtiyar, şu günlerde ise müzayedemodasında hat sanatı örneklerinin öne çıktığını belirtiyor. “Son dönemde siyasi konjonktüre paralel olarak hat sanatına ilgi arttı. Bu Osmanlı’ya geçici bir heves gibi de değerlendiriliyor. Uzun vadede çağdaş sanatmüzayede ortamında ağırlığını daha da hissettirecek” diye özetliyor durumu.

Son dönemde firmalar, çağdaş sanat eserlerinimüzayedeye koymaya başlayınca bazı ressamların işlerini bizzat kendilerinin satışa çıkardıklarına dikkat çeken İhtiyar, “Bu çok büyük bir yanlış. Bunun doğrusu sanatçının kendisinin değil, çalıştığı galericininmüzayedeye eser vermesidir. Sanatçıların aracı olmadan eser vermemesi, tüccar terzi haline gelmemesi gerekir” diyor.

‘SANATÇILAR ŞİŞİRİLİYOR’

Müyazedecinin kriterleri olmadan, spekülatif olarak sanatçıları şişirmesinin de yanlış olduğunu ifade eden İhtiyar, “Bakıyorsunuz 6 ay önce bir işi 1000 TL’ye satılan sanatçının eseri 2 ay sonra 10 bin TL’ye çıkmış. Bu durumsanatçıya da alıcıya da piyasaya da zarar veriyor. Firmaların müzayedeciliğin kurallarına dikkat etmesi gerekir” diye uyarıyor tarafları.

MÜZAYEDE NEDİR?

Müzayede Arapça bir sözcük. Türkçe sözlükteki karşılığı açık artırma. Bir malın veya hizmetin, belirlenen taban fiyatından başlayıp belli kurallar ve koşullar içinde fiyat artırma teklifi alınarak, en yüksek fiyatı verene satışının yapıldığı organizasyon, olarak açıklanabilir. Özel kişi ve kuruluşların düzenlediği müzayede, düzenleyenin koyduğu kural ve koşullarla kendine özgü etik değerler çerçevesinde yapılıyor.

O kurallar da müzayede öncesi ilan ediliyor. Müzayedeye mal koyan da müzayededen mal alan da konulan kuralları kabul etmiş sayılıyor.