'Nitrat Eylem Plani' Ile Kirletmeden Üretim Yapilacak

Tarim Reformu Genel Müdürlügü Tarimsal Çevre ve Dogal Kaynaklari Koruma Daire Baskanligi tarafindan ’Nitrata Hassas Bölgelerin Belirlenmesi ve Eylem Planlarinin Hazirlanmasi Projesi’ Akdeniz Bölgesi Paydas Toplantisi Adana’da yapildi. Toplantinin açilisinda konusan Tarimsal Çevre ve Dogal Kaynaklari Koruma Daire Baskani Ali Kiliç Özbek, Türkiye’de 4 bin 836 istasyonda yeralti ve yerüstü sularinda nitrati, degisik parametrelerle izlediklerini belirterek, daha sonra bu verilerin ’Nitrat Bilgi Sistemi’ne (NIBIS) kayit yapildigini kaydetti.

Nitrat isini annesinin ifadesi ile igne oyasina benzeten Özbek, “Burada biraz Ar-Ge, biraz bilimsellik var, bir de uygulama var. Biz uygulayici bir genel müdürlügüz. Yeralti ve yerüstü sulariyla ilgili 2008 yilindan beri yapilmis 2 milyondan fazla analiz sonucumuz var. Nitrata hassas alan kangren olmus kol degildir. Eger önlem almazsak orayi yerüstü ve yeralti suyu bakimindan elden çikaracagiz. Bu konu üç bilesenden olusuyor. Gübreyi nasil kullanacagiz, araziyi nasil yönetecegiz ve sulama. Bunlari göz önüne alarak eylem planlari olusturduk” dedi.

Özbek, üretimin devam edecegini belirterek, “Ama koruma ve kullanma dengesinde, topragi- suyu bozmadan ve kirletmeden kullanacagiz. Bunu yaparken de bu eylem planlarini uygulayacagiz” diye konustu.

TÜBITAK Marmara Arastirma Merkezinden Prof. Dr. Burcu Özsoy da hem yer üstü hem de yeralti sularinda nitrata hassas bölgelerin belirlenmesi amacina özel bir yöntem gelistirildigini ve bunun 25 havzada uygulandigini söyledi.

Bölgelere özel tedbirler belirlenerek bu tedbirlere ait fayda maliyet analizi çalismalarinin tamamlandigini kaydeden Özsoy, “25 havzada elde edilen söz konusu proje çiktilari, paydaslarla bu toplantilarda paylasilmaktadir. Içinde bulundugumuz yüzyilda toprak ve su en önemli stratejik maddeler olarak kabul edilmektedir. Çevre sorunlarinin artmasi da kullanilabilir su kullanimini kisitlamaktadir. Artan dünya nüfusu ve buna paralel olarak artan su talebi, su kaynaklarinin sürdürülebilir kullanimini mecburi kilmaktadir. Yerlesim yerleri ile sanayi bölgelerinin atik sulari tarim alanlarini drenaj sulari azot, fosfor ve karbon gibi besin maddeleri yüzeysel sulara tasimakta ve bu maddeler su havzalarinin ekolojik yapisini bozmaktadir” seklinde konustu.

Adana Il Tarim ve Orman Müdürü Muhammet Ali Tekin de Adana’nin 5 milyon dekar tarim arazisine sahip oldugunu ve bunun 3 milyon dekarinin sulandigini, yakin zamanda 1 milyon dekar alaninin da sulamaya açilmasiyla topraklarinin yüzde 80’inin sulanacagini söyledi.

Tekin, “Nitratin etkisini azaltmak ve topraklarimizi çoraklasmadan, tuzlanmadan, asiri derece yeralti suyu baskisindan kurtarmak amaciyla sulama ve gübrelemeden kaynakli topragin yok olmasina neden olan etmenlerin ortadan kaldirilmasi gerekiyor” dedi.

Toplantida Adana, Hatay, Kahramanmaras, Gaziantep, Osmaniye ve Aksaray’dan katilan paydaslara tarimsal kirlilik, nitrata hassas bölgeler, nitrat eylem planlari hakkinda TÜBITAK, Isparta Uygulamali Bilimler, Çukurova ve Harran Üniversitesinden akademisyenler tarafindan yapilan çalismalar hakkinda bilgi verildi.