Nobel Tip Ödülü bu yil, çevre ile duyular arasindaki iliskinin daha iyi anlasilmasini saglayan çalismalara imza atan bilim insanlari David Julius ve Ardem Patapoutian'a verildi.
Julius, derideki sinir uçlarinda, isiya yanit veren bir sensörü tespit edebilmek için kirmizi biberde yanma hissini ortaya çikaran kapsaisinden faydalandi.
Patapoutian ise deride ve iç organlarda mekanik uyaricilara yanit veren yeni bir sinif sensörü kesfetmek için baskiya duyarli hücreleri kullandi.
2021 Nobel Tip Ödülü'ne layik görülen her iki bilim insaninin kesiflerinin, sinir sisteminin isiyi, sogugu ve mekanik uyaricilari nasil algiladigina dair anlayisin hizla gelismesine katki sunan yogun arastirmalari baslattigi, çevre ile duyular arasindaki karmasik etkilesimi kavrayisimizda kritik öneme sahip kayip halkalari saptadigi ifade ediliyor.
- David Julius kimdir?
ABD'de Brighton Beach'de 1955 yilinda dünyaya gelen Julius, ilk ve orta egitimine burada devam etti.
Julius, 1973-1977 yillari arasinda Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) lisans egitimi aldi ve burada Alexander Rich'in laboratuvarina katilarak tRNA çalismalarini deneyim etme firsati buldu.
Biyokimya alaninda 1977-1984 yillarinda Berkeley Üniversitesi'nde yüksek lisans yapan Julius, 1984-1990 yillarinda Columbia Üniversitesi'nde doktora yapti, daha sonra burada arastirmaci olarak çalismalarda bulundu.
Julius, çalismalarinda nörofarmakoloji ve reseptör islevini, dokunma ve aciyla ilgili moleküler mekanizmalari belirlemeye ve anlamaya odaklandi.
1997 yilinda Julius laboratuvari, biberleri "aci" hale getiren kimyasal kapsaisini saptayan reseptör TRPV1'i klonlamayi ve karakterize etmeyi basardi.
- Ardem Patapoutian kimdir?
Lübnan'da dünyaya gelen Patapoutian, yüksek ögrenimini Beyrut Amerikan Üniversitesi'nde gördü.
1986 yilinda ABD'ye yerlesen Patapoutian, California Üniversitesi'nde yüksek lisans, California Teknoloji Enstitüsü'nde de gelisim biyolojisi alaninda doktora yapti.
Patapoutian, biyolojik reseptörlerin sicaklik ve dokunmadaki etkilerinin yani sira sensörlerin sinyal iletimi üzerinde çalismalar yürüttü.
Çalismalari isi, mekanik kuvvetler ya da artan hücre yogunluguyla aktif hale gelen yeni iyon kanallarinin ve reseptörlerin tanimlanmasina büyük katkilar sagladi.
Patapoutian ve meslektaslari, bu iyon kanallarinin isi ve dokunma duyusunda olaganüstü bir rol oynadigini ortaya koydu.
Nobel Tip Ödülü, Çevre Ile Duyular Arasindaki Iliskiyi Açiklayan Bilim Insanlarinin Oldu
David Julius ve Ardem Patapoutian'in kesifleri, sinir sisteminin isiyi, sogugu ve mekanik uyaricilari nasil algiladigina dair anlayisin hizla gelismesine katki sunan yogun arastirmalari baslatti.
