Omikron'dan Bir Iyi Bir De Kötü Haber

Konuyla ilgili degerlendirmelerde bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tip Fakültesi Farabi Hastanesi Tibbi Mikrobiyoloji Uzmani Prof. Dr. Kurtulus Buruk, Omikron varyanti hakkinda bir iyi bir de kötü haber verdi. Buruk, “Omikron varyanti hakkinda elde edilen ilk verilere göre, pandemi sürecinin basindaki agir tablolara nazaran daha hafif seyredecegi ancak bulasma hizinin daha yüksek olmasi beklenmektedir. Virüsler ile ilgili genel bilgilerden biri, bunlarin insan vücudunda çogaldigi sirada hata sonucu yapisindaki bazi moleküllerin degisime ugramasidir. Degisimler hiçbir sonuç dogurmayacagi gibi çogu degisim virüsü olumsuz yönde etkiler ve çogalamaz veya degisime ugramis virüs, diger insanlara daha kolaylikla bulasabilir ve daha çok hastalik olusturabilir. Bu virüs artik varyant olarak adlandirilir. SARS-CoV-2 özelinde konusursak virüsün yapisinda olan degisimler varyantin, hastanin bogazinda daha çok çogalmasina veya hastanin vücudunda daha uzun süre kalmasina neden oluyorsa bu varyant toplumda dolasan diger varyanta göre daha çok insani enfekte edeceginden baskin hale gelir. Bireylerin daha önce hastalik geçirerek veya asilanarak elde ettikleri bagisikligin, varyant virüste daha az etkili olma ihtimali kaygi uyandirabilir” dedi.



Omikron varyantinin adini Yunan alfabesinin 15. harfinin (O) Yunanca okunusundan aldigini hatirlatan Buruk “Dünya Saglik Örgütü tarafindan söylenmesi, hatirlanmasi ve hecelenmesi kolay oldugu için tercih edildigi ifade edilmistir. Omikron varyanti ilk kez 24 Kasim 2021 tarihinde DSÖ’ye rapor edildi. Bugün itibariyle Türkiye dahil 90 civarinda ülkede varligi gösterildi. Bu varyantin en önemli farki, diger varyantlara göre çok sayida yapisal degisim içermesidir. Bu degisimlerin 37’si, Spike proteinindedir ve bu degisimlerin 25’i diger varyantlarda bulunmamaktadir. Spike proteininin virüsün hücre yüzeyindeki ACE2 reseptörüne baglanmada kullandigi RBD bölgesinde 15 degisim söz konusudur. Bu degisimlerin bir kisminin, virüsün hücreye daha kolay baglanmasina, daha fazla kisiye bulasmasina, bagisiklik sistemimizin koruyucu etkilerinden daha az etkilenmesine ve bunlarin sonucunda da yeniden enfekte olma (hastaligin tekrarlamasi) riskinin artmasina neden olabilecegi bildirilmistir. Omikron varyantinin, PCR testi pozitif bireylerdeki görülme sikliginin 1.5-3 günde ikiye katlandigi hesaplanmaktadir. Yani bugün testi pozitif çikanlarin yüzde 2’si Omikron varyanti ise 3 gün sonra bu oran yüzde 4’e çikmaktadir. Bu egilim ile bir aylik bir süre zarfinda toplumda hastaliga neden olan baskin varyantin Omikron olacagi öngörülmektedir” diye konustu.



Omikron’un bulasiciligi ile ilgili net bir veri olmasa da görülme sikligindaki artis egiliminin daha kolay bulastigini gösterdigini kaydeden Prof. Dr. Kurtulus Buruk, açiklamalarini söyle sürdürdü:

“Hastalik ve ciddi hastalik geçirme riski ile ilgili açik bir bilgi yoktur. Yapilan çalismalar genç eriskinlerin, hastaligi daha hafif atlattigi seklindedir. Ancak asisizlar veya diger yas gruplarindaki davranisi ile ilgili veri bulunmamaktadir. Her ne kadar Güney Afrika’da hastaneye yatis oraninda bir artis kaydedilse de bunun çok fazla artan vaka sayisiyla da iliskili olabilecegi seklinde yorumlanmaktadir. Beklentiler, yeni varyant ile pozitif vaka sayisindaki artisa karsin hastalik siddetinin azalacagina yöneliktir. Ilk veriler, virüsün asi veya daha önce geçirilen hastaliktan kaynaklanan bagisikliktan az etkilendigini göstermektedir. Bununla birlikte virüs ne kadar degisirse degissin üzerindeki baglanma molekülünün (spike proteininin RBD bölgesinin) insan hücreleri üzerindeki ACE2 reseptörüne baglanmasini engelleyecek degisimler söz konusu olamayacaktir. Dolayisiyla bu bölgeye karsi vücudumuzda gelisen bagisiklik bir miktar azalsa da ciddi hastalik geçirme riskini azaltmaya devam edecektir. Halen Türkiye’de kullanilan tani testleri, tüm varyantlari saptayacak sekilde tasarlandigindan, testlerin virüs varligini saptama yeteneginde azalma olmayacaktir. Bununla birlikte virüsün hangi varyant oldugu ilave testler ile belirlenebilir. Sonuç olarak Omikron varyanti için öngörüler, hastaligi yeniden geçirme olasiligimizda ve hastaligin yayilma hizinda artisa neden olabilecegi yönündedir. Bununla birlikte basta geçerli ve güncel bir asiya sahip olmamiz olmak üzere uygun maske kullanimimiz, sosyal davranislarimizda ve temizlik yaklasimimizdaki pandemi ilkelerine uyumumuz saglikli yarinlar için temel kurallarimiz olmaya devam edecektir."

(Bekir Koca / IHA)