Peynir Ve Sütte 'Brusella' Tehlikesi

Brucella hastaliginin süt, süt mamulleri ve hayvanlardan bulastigini belirten Enfeksiyon Hastaliklari ve Kronik Mikrobiyoloji Uzmani Dr. Hividar Altan, özellikle yaz aylarinda taze peynirin tüketilmesi konusunda vatandaslari daha dikkatli olmalari konusunda uyardi. Hastaligin mikrobu tasiyan hayvanin etinden ve sütünden bulastiginin altini çizen Hividar Altan, hastaligin tedavisinin mümkün olduguna dikkat çekerek, "Bu hastaliktan korunmak için özellikle peynir yaparken sütün iyice kaynatilip pastörize edilmesi gerekir. Ayrica yapilan peynir tuz oranina göre 5-6 ay bekletilmeli, etler de iyice pisirilmelidir. Bunun yaninda peynir üreticilerinin

sütü iyice pastörize edip, ondan sonra peynir yapmalari gerekmektedir. Bu kurallara uyuldugu zaman brucella hastaligina kolay kolay yakalanilmaz. Hastalik mikrobunu kapan bir hasta kisa bir süre içerisinde etkilerini görür. Hastalik ates, gece terlemesi ve genel vücut agrilari, eklem agrilari, halsizlik ve istahsizlik gibi belirtiler gösterir" dedi.

Dr. Hividar Altan, brusellanin hayvanlardan insanlara geçebilen bir bakteri türü oldugunu belirterek, "Brusella hastaligi özellikle sigir, koyun, keçi gibi bölgemizde de siklikla yetistirilen hayvanlardan insanlara bulasan bir hastaliktir. Peki brusella hastaligi nasil bulasir. Öncelikle enfekte hayvanlardan elde ettigimiz pastörize edilmemis süt ve bu sütten elde edilmis süt ürünlerinden bulasmaktadir. Bizim de bölgemizde siklikla bulas yolu budur. Ayrica az pismis etten de bulas saptanmaktadir. Özellikle hayvancilikla ugrasan kisilerdeki ciltte siyrik, kesik gibi açik yaralardan enfekte hayvana direkt dokunmakla da bulasmaktadir. Insandan insana bulas çok nadir saptanmakta, ama anne sütüne geçebildigi için bebege bulas mümkündür. Özellikle emziren annelerde bunu saptiyoruz. Peki nasil türleri var? Brusella melitensis dedigimiz özellikle Türkiye’de koyun, keçi gibi küçükbas hayvanlardan bulasan tür en sik saptanan türdür. Belirtilerine gelecek olursak enfekte hayvandan vücudumuza bakteri girdikten sonra siklikla 2-3 hafta sonra bulgular ortaya çikiyor ancak bu süre 1,5 aya kadar da uzayabilmektedir. Ayrica bir hafta gibi kisa bir sürede de ortaya çikmaktadir. En sik saptadigimiz sikayetler ise ates, halsizlik, yorgunluk, kirginlik, eklem agrisi, bacak agrilari, kas agrilari, ve sirt agrilari gibi non-spesifik dedigimiz her hastalikta olabilen sikayetler ortaya çikmaktadir. Bu tür sikayetlerle gelen hastalarda özellikle Siirt’in içinde bulundugu Güneydogu Anadolu Bölgesi’nde brusella akilda bulundurulmadir. Peki nasil korunacagiz? Hastalik bize bulasmasin diye neler yapmaliyiz? Temel koruma yöntemi bölgemizde de oldugu gibi küçükbas hayvancilik ile ugrasan vatandaslarin hayvanlarini asilamasidir. Bu bölgemizde siklikla atlanan bir durumdur. Bu yüzden özellikle belirtmek istiyorum ki hayvanlarin asilanmasi yillik yapilmali ve takibinin de yapilmasi gerekmektedir. Ayrica pastörize edilmemis yani paketli olmayan süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi önerilmemektedir. Bölgemizde siklikla taze sütten yapilan peynir tüketiminin olmasi sebebiyle biz brusella vakalarini çok sik görmekteyiz. Brusella hastaligi kan yoluyla vücuda yayildigi için beyin, kalp, kemik, sirt ve özellikle sirt kemikleri, diz, eklem kemikleri dahil karaciger, dalak dahil birçok organi ve birçok yeri tutabilmektedir. Bazen ölümle sonuçlanabilmektedir. Bizim de klinigimizde bu tarz komplikasyonlar dedigimiz yani farkli organlari tutan birçok hasta takibi yapilmakta olup, özellikle temmuz ayinda 86 hastaya yeni tani konulmustur. Bu çok ciddi bir rakamdir. Hem ilimiz hem de Türkiye için yüksek bir rakamdir. Ayrica hayvancilikla ugrasan vatandaslarin hayvanlara temas etmeden önce elde siyrik ve kesik gibi hayvanlara müdahale etmesi lüzum halinde dogum gibi ya da süt sagma gibi durumlarda maske takmasi ve gereklilik halinde de önlükle hayvanlara müdahale etmesi önerilmektedir. Siirt ve Güneydogu Anadolu Bölgesi’nde bölge halkinin köy peyniri tüketmesinden dolayi Siirt çevresinde brusella vakalarini çok saptiyoruz. Özellikle haziran ve temmuz aylarinda akut brusella dedigimiz vakalar çok saptanmaktadir. Bunun nedeni ise nisan ve mayis aylarinda taze peynirin üretim dönemi olmasi sebebiyle vatandaslar taze peynir tüketiminden dolayi akut brusella klinigi ile karsimiza çikmaktadir. Peki bunun önlemini nasil alacagiz? Mümkünse pastörize edilmis süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi, yani marketten alinmis paketli ürünlerin kullanilmasi. Ancak köy peyniri tüketiminin çok yaygin olmasi sebebiyle eger köy peyniri tüketimine devam edeceksek en azindan 5-6 ay bol tuzda bekletilmis peynirin tüketilmesini öneriyoruz. Yeni yapilmis, kisa süre tuzda bekletilmis peynirde brusella bakterisi hala yasiyor bulunmaktadir. Ayrica süt tüketimine devam edeceksek eger iyice kaynatilmis, en az yarim saat kaynar isida bekletilmis sütün tüketilmesi önerilmektedir. Brusella hastaliginin tanisi, takibi ve tedavisi enfeksiyon hastaliklari klinigimizce yapilmaktadir. Hastaligin takibi, tedavisi ve yan etkisi tarafimizca düzenlendigi için bu tarz sikayetlere sahip vatandaslarin klinigimize basvurmasi önerilir’’ seklinde konustu.