Rusya ile nükleer anlaşma imzalandı - EKONOMİ

Türkiye ile Rusya arasında, aralarında Akkuyu'da nükleer santral kurulması ile Türk ve Rus vatandaşlarının karşılıklı seyahatlerinde vize muafiyeti öngören anlaşmaların da bulunduğu bazı ikili anlaşmalar imzalandı.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev arasındaki görüşmenin ardından iki ülke hükümetleri arasında bazı anlaşmalara imza atıldı.

Türkiye ile Rusya hükümetleri arasında ''Akkuyu Sahasında Nükleer Güç Santralinin Tesisine ve İşletimine Dair İşbirliği Anlaşması'' imzalandı. Anlaşmaya Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Rusya adına Başbakan Yardımcısı Igor Seçin imza koydu.

Türkiye ile Rusya arasında vize muafiyeti öngören ''Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşları ile Rusya Federasyonu Vatandaşlarının Karşılıklı Seyahatlerine İlişkin Usullere Dair Anlaşma'' da Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov tarafından imzalandı.

Törende Türkiye ile Rusya arasında bazı ikili anlaşmalara da imza atıldı.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye ve Rusya Federasyonu'nun, 5 yıl içinde 100 milyar dolarlık dış ticaret hacmine ulaşmayı hedeflediğini belirterek, ''Çünkü her iki tarafta da bu irade mevcut'' dedi.

Başbakan Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev, Başbakanlık Merkez Bina'daki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından ikili anlaşmaların yapıldığı törende bulunduktan sonra ortak basın toplantısı düzenledi.

Başbakan Erdoğan, dost ve komşu Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Medvedev ile çok verimli görüşmeler gerçekleştiğini belirterek, bugün iki ülke arasında toplamda 17 anlaşmanın imzalandığını anımsattı.

Erdoğan, şöyle konuştu:

''Tabii bu anlaşmaların, enerjiden tarıma, bunun yanında vize ki yine en önemli adımlardan bir tanesi oldu... Halklarımızın kaynaşması noktasında, Türkiye-Rusya arasında bu ilişkilerin çok daha seri ki bu ilk adımdır, onu da söyleyeyim aramızda bu mutabakat da var...

Bu 1 ay ile başlayan süreç, ileride başarılı olmamız halinde inşallah daha uzun süreli olarak gelişecektir. Bu tabii turistik noktada, bunun yanında gerek iş adamlarımızı, bilim adamlarımızın, gerek sanatçılarımızın her türlü giriş çıkışlarını kolaylaştıran bir süreç oldu. Tabii enerjide bugün çok önemli bir adımı attık. O da nükleer enerji noktasında bugün imzalar atılmış oldu. Şimdi parlamentoya bunu götürmek suretiyle parlamentolarımızdan geçireceğiz ve böylece hükümetler arası bir anlaşma ile süreci başlatmış olacağız. Ve Akkuyu Nükleer Santrali'nin inşallah inşasına başlanmış olacak.

Bütün bunlarla birlikte bu üst düzey işbirliği konseyinin ilk toplantısı oldu. Bununla geleceğe yönelik olarak, ilgili arkadaşlarımız ki bunlardan kastım icracı bakanlıklarımızı kast ediyorum. Dışişleri Bakanlıklarının sekretaryaları, bu süreci devam ettirecekler. Bu süreç içerisinde güncellemelerin yanında aynı zamanda birçok gelişmeler de bu süreç içinde olabilecektir. Yine bu süreç içinde bizler de en az yılda bir kez karşılıklı bir araya gelme fırsatını bulacağız.''

Bu adımla birlikte, iki ülkenin yarına olacak pek çok adımları attıklarını belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

''Pek çok projenin daha etkili hale gelmesini sağlayacak adımları gerçekleştiriyoruz. Tabii bu, bir üst düzey işbirliği konseyinin oluşturulması olduğu için bakanlarımızın birbirleriyle sık işbirliği ile 5 yıl içinde 100 milyar dolarlık bir dış ticaret hacmine de ulaşmayı hedefliyoruz. Her ne kadar 2008'de 38 milyar doları yakalayıp, 2009'da dünyadaki ekonomik kriz nedeniyle bir düşüş yaşandıysa da bu yılın ilk aylarındaki olumlu gelişmelerle birlikte inanıyorum ki önümüzdeki 5 yıl içinde 100 milyar dolarlık hedefi yakalayacağız. Çünkü her iki tarafta da bu irade mevcut. Bu iradenin mevcut olması sebebiyle de buna mani bir hal kesinlikle yok. Bir değer husus da çok çok önemli. Enerji'de Güney Akım, Mavi Akım, bunun yanında Samsun-Ceyhan ham petrol boru hattının yapımı ve yine rafinerinin kurulması adımları çok büyük önem ifade ediyor. Bu adımların atılmasıyla birlikte ve doğal gazda özellikle transit bir üs olması nedeniyle Türkiye, buradaki önemini çok daha farklı bir konuma taşımış olacaktır. Buradaki dayanışmamız Rusya Federasyonu ile çok büyük önem kazanıyor.''

Bugün aynı zamanda iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisisin 90. yılı olduğunu anımsatan Başbakan Erdoğan, böyle anlamlı bir günde bu anlaşmaların imzalanmasından dolayı çok mutlu olduğunu söyledi.

Türk müteahhit firmalarının Rusya'da çok çok fazla iş yaptığını bildiren Başbakan Erdoğan, Kazan Üniversite Oyunları ile Soçi Kış Olimpiyatları'nın yapılacağını söyleyerek, ''Türk müteahhitlerinin buralarda kendilerini göstermelerini ve müşterek bir yatırımlar içerisinde yerlerini almaları bakımından önemli bir fırsat diye düşünüyorum'' dedi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin bölgesinde asla bir nükleer silahı kabullenemeyeceğini belirterek, bunu sürekli olarak İran'a telkin ettiklerini bildirdi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev arasındaki görüşmenin ardından iki ülke hükümetleri arasında bazı anlaşmaların imza töreni düzenlendi. Törenin ardından iki lider ortak basın toplantısı düzenleyerek gazetecilerin sorularını yanıtladılar.

Başbakan Erdoğan, nükleer enerji konularını görüştüklerini, Türkiye açısında önem arz ettiği için bir şeyi ifade etmek istediğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

''İran'daki nükleer programla ilgili bizim tavrımız çok açık şeffaf. O da nedir? Biz bölgemizde kesinlikle bir nükleer silah istemiyoruz. Nitekim evvelsi gün, Sayın Laricani ile yaptığımız görüşmede bu konuları tekrar kendisiyle paylaştık. Ve kendileri de 'biz asla böyle bir şey düşünmüyoruz'... Nitekim daha sonra yaptıkları açıklama da bu konuda Rehber'in de açıklaması var; 'Bizim değerlerimizde, bizim inancımızda zaten insanlığın yok olmasına zemin hazırlayacak, böyle bir kitle imha silahını, böyle bir atom bombasını yapmak diye bir şey yoktur' ifadesini tekrar orada kullandılar.

Biz insani amaçlı olarak yapılabilecek bu tür yatırımlardan yana olduğumuzu söyledik. Nitekim işte şu anda bizler görüyorsunuz, nükleer enerjiden istifade ile bugün bu imzayı attık, parlamentomuza bunu sunacağız. Ve nükleer enerjiden bizler de istifade amacıyla bu anlaşmayı yapıyoruz. Niçin? İnsani olduğu için, bu sınırlar çerçevesinde... Ama bölgemizde asla bir nükleer silahı kabullenmiyoruz ve bunu sürekli olarak bizler de İran'a telkin ettik. Bundan böyle de her platformda telkin etmeye devam edeceğiz.''

-DAĞLIK KARABAĞ SORUNU-

Dağlık Karabağ sorununa ilişkin soruya da yanıt veren Erdoğan, Rusya Federasyonu'nun konumunun çok çok farklı olduğunu ifade ederek, şunları söyledi:

''Minsk Üçlüsü'nün bir üyesi olmasının, bir aktör olmasının yanında hemen sınır bir ülke... Sınırdaş bir ülke... Bu yönden de tabii Rusya'nın konumu çok farklı, hele hele Ermenistan ile olan konumu farklı. Aynen bizler gibi.

Bizler burada Minsk Üçlüsü'nü son süreçte gösterdikleri aktif çalışmaları, bundan sonra da devam ettirerek, Türkiye bir düşüyorsa ki düştüğüne inanıyorum bizler de üye olarak bu çalışmaların içinde yer alabiliriz. Ve bölgede yoğun bir çalışmayla bu huzursuzluğu gidermemiz lazım. İnanıyorum ki Azerbaycan belli bir noktaya gelmiştir. Azerbaycan'ın bu uzlaşma, barış noktasında, geldiği nokta, öbür tarafta Ermenistan'ın da böyle bir noktaya gelmesi halinde, inanıyorum ki Minsk Üçlüsü'nün de bu süreci hızlandırmasıyla artık bir neticeye varır. Temenni ediyorum ki bu bölgeyi de bir barış bölgesi haline getirmiş oluruz. Hep beraber, el ele dayanışma ile bu süreci devam ettireceğiz, devam ettirmeliyiz diye düşünüyorum, inanıyorum.''

-''DÜNYAYA CEYHAN'DAN AÇILMA İMKANIMIZ OLACAK''-

Başbakan Erdoğan, Türkiye ve Rusya arasında enerji işbirliği konusunda sorulan bir soru üzerine, şunları söyledi:

''Tabii biz ilk defa nükleer enerjiyle ilgili yatırım yapıyoruz ve nükleer enerjideki ilk yatırımımızı Rusya Federasyonu ile yapmamız manidardır, anlamlıdır. Süre olarak belirlenen yaklaşık 7 yıllık bir süreç. 7 yılda bitecek fakat Türkiye olarak bunu biz çok çok önemsiyoruz. İlk adım bu...

İkinci adım, biliyorsunuz, zaten doğalgaz ve petrolde Türkiye ihtiyacının yüzde 70'ini Rusya Federasyonu'ndan sağlıyor. Burası da anlamlıdır. Doğalgaz da Mavi Akım Projemizi bizler çok daha geliştirmekten yanayız. Bunun çalışmalarını yine arkadaşlarımız yapıyorlar. Adımlarımızı da atacağız. Ham petrolde Samsun-Ceyhan büyük önem arzediyor. Öncelikle biz bu projeyi önemsiyoruz. Çünkü Samsun-Ceyhan Projesi, aynı zamanda bir çevrecilik projesidir. Şu bakımdan çevrecilik projesidir; zira Boğazları kurtarıyoruz. Boğazlarda ciddi manada tankerlerin geçişi ve bu tankerlerin geçişi sebebiyle Boğazlar bir tehdit altında. Bu tehditten kurtarmamız gerekiyor. Bu bakımdan çok önemli. Eğer biz Samsun-Ceyhan'ı gerçekleştirebilirsek ki kararlıyız bu adımı atıyoruz. Dünyaya Ceyhan'dan açılma imkanımız, fırsatımız olacak. Aynı zamanda bir rafineriyi Ceyhan'da kurma imkanımız olacak. Burada kurulacak olan rafineriyle de gerek iç gerekse dış piyasada rafine edilmiş ürünleri değerlendirme imkanımız olacak. Bu enerji alanındaki atılmış en önemli adım oluyor. Tabi bunun getireceği farklı yatırımlar da arkasından gelecektir ki bugün yaptığımız anlaşmalar da zaten bunları çok açık, net ortaya koymaktadır.''Erdoğan, Medvedev'e ilişkilerin zenginleştirilmesine katkılarından dolayı ziyaret için teşekkür etti.

Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev de Türkiye ile Rusya'nın sözde değil, gerçek birer stratejik partner olduğunu söyledi.

Medvedev, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile düzenledikleri ortak basın toplantısında, Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin gelişme dinamiğinden duyduğu memnuniyeti ifade ederek, ilişkilerin gerçekten stratejik boyut kazandığını belirtti.

İki ülke arasındaki Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi'ne değinen Medvedev, bu konseyde yüksek düzeyde işbirliği konularının ele alınacağını kaydetti. Bu sayede ticari ve iktisadi hedeflere daha kolay ulaşılacağını belirten Medvedev, siyasi alanda ve insani boyutta da istişarelerin artacağını söyledi.

Konseye cumhurbaşkanı ve başbakanların başkanlık edeceğini bildiren Medvedev, yapılan konsey toplantısının olumlu havada geçtiğini ve temel konuların ele alındığını kaydetti.

Medvedev, bugün imzalanan anlaşmalara da işaret ederek, iki ülke arasında yatırım hacmini artırmak konusunda çalışmalar yapıldığını, gelecekte temel hedefin ticaret hacminin yüz milyar doların üstüne çıkması olduğunu ifade etti.

Nükleer enerji alanındaki işbirliğinin kapsamlı bir anlaşma olduğunu ve ilişkilerde yeni bir sayfa açtığını söyleyen Medvedev, anlaşmanın, gerekli prosedür çalışmaları yapıldıktan ve parlamentolardaki onay sürecinden sonra yürürlüğe gireceğini belirtti. Medvedev, anlaşmanın iki ülke için yeni fırsatlar sunacağını, en önemlisinin ise enerji güvenliğinin sağlanması olacağını kaydetti.

Mavi Akım, Güney Akım projeleri üzerinde de çalıştıklarını ifade eden Medvedev, bu projelerin iki ülkenin enerji güvenliğini sağladığını ve yeni enerji koridorlarının açılmasına fırsat verdiğini söyledi.

Samsun Ceyhan Ham Boru Hattı projesinin de önemli olduğunu vurgulayan Medvedev, bunu geliştirme konusunda mutabakata varıldığını kaydetti. Ceyhan'da bir rafineri kurulması konusunu da ele aldıklarını belirten Medvedev, böylece ürünün ortaklaşa pazarlanabileceğini bildirdi.

Yüksek teknolojiler alanında işbirliğinin de görüşüldüğünü söyleyen Medvedev, "Bu alanda gelecek görüyorum" dedi. Medvedev, "Türkiye ile Rusya sözde değil gerçekten birer stratejik partnerdir" diye konuştu.

Bir soru üzerine Medvedev, Karabağ konusunu Erdoğan'la görüştüklerini, bu konuyu daha önce Washington'da yaptıkları görüşmelerde de ele aldıklarını kaydetti.

Rusya'nın Minsk grubu üyesi olarak sürece katıldığını ifade eden Medvedev, "Bu konuda oldukça olumlu bir gelişme kaydedildi. Durum bir müddet öncesine göre daha iyi durumdadır. Önemli olan bu noktadan gerilememek, bunu geliştirmek" diye konuştu.

Medvedev, "iyi niyetli olunması, irade gösterilmesi ve aklıselim davranılması durumunda, bu konuda bir çözüme ulaşılabileceğini", bu konuda Türkiye ile sürekli temas halinde olduklarını belirtti.

Rusya Devlet Başkanı, İran konusunda da Moskova'nın tavrını sıklıkla dile getirdiğini, herkesi "siyasi ve diplomatik çözüme yönelttiklerini, istişarelerin de bu yönde gittiğini" kaydetti. Bu yöndeki girişimlerin, sürece katılanlar tarafından desteklenirse neticenin olumlu olacağını belirten Medvedev, şöyle konuştu:

"Sürece katılan bazı ülkeler daha karamsar, kötümser olabilir ama bizim kanaatimize göre en iyi çözüm siyasi diplomatik çözümdür."

-RUSYA İLE YAPILAN ANLAŞMALAR-

Türkiye ile Rusya hükümetleri arasında bazı ikili anlaşmalara imza atıldı. Buna göre, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Federal Veterinerlik ve Bitki Karantina Servisi arasında tahıl ve ürünlerinin kalite ve güvenilirliğinin sağlanması konusunda memorandum imzalandı.

Türkiye'den Rusya Federasyonu'na kanatlı et ve işlem görmemiş kanatlı et ürünlerinin gönderme şartları konusunda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Federal Veterinerlik ve Bitki Karantina Servisi arasında mutabakat zabtına imza konuldu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Federal Turizm Ajansı arasında 2010-2011 yılları için işbirliği programı imzalandı.

Enerji ve Tabii Kaynakları Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Enerji Bakanlığı arasında Karadeniz Bölgesindeki ham petrolün Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru hattının önceliği temel alınarak güvenli taşınmasına yönelik işbirliğine ilişkin mutabakat zaptına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ile Rusya Federasyonu Enerji Bakanı tarafından imza atıldı.

Türk-Rus Hükümetleri Arası Karma Ekonomik Komisyonu 10. dönem toplantısı protokolü ile Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ile Rusya Federasyonu hükümeti arasında Türkiye Cumhuriyeti'nde Akkuyu savasında bir nükleer güç santralinin tesisine ve işletimine dair işbirliğine ilişkin anlaşma da imzalandı. Anlaşmaya Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız imza koydu.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı arasında işbirliği memorandumu Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker ve Rusya Federasyonu Tarım Bakanı tarafından imzalandı.

Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu hükümetleri arasında Kafkas Samsun Limanları üzerinden demir yolu feribotu ile uluslararası karma taşımacılığın organize edilmesi hakkında anlaşma Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve Rusya Federasyonu Ulaştırma Bakanı arasında imza edildi.

Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu hükümeti arasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının ve Rusya Federasyonu vatandaşlarının karşılıklı seyahatlerine ilişkin usullere dair anlaşma, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov arasında imzalandı.

Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu arasında üst düzey işbirliği konseyinin kurulmasına ilişkin ortak açıklamayı da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev imzaladı.

Star Gazete