Safranbolu Evleri Mimarisiyle Amerika'ya Örnek Oluyor

4 Ekim Dünya Mimarlik Günü çesitli etkinliklerle kutlanirken, Osmanli döneminin mimarisi, sehir hayati ve kültürünü yansitmasi nedeniyle "Osmanli’nin parmak izi" olarak da adlandirilan Safranbolu ilçesinde 18, 19. yüzyil ve 20. yüzyilin baslarinda insa edilen evler, mimarisiyle dikkat çekiyor. Genelde 2 ya da 3 katli binalardan olusan Safranbolu evlerinde çoklu nüfus nedeniyle 8 oda bulunurken, evler tarihte komsuluk hakkini da gözetilerek insa edildi. Safranbolu’da hiçbir ev digerinin manzarasini ve isigini kapatmazken, tüm evlerin kendilerine göre daha merkezi konumdaki kamu binalarina, dini yapilara ve anit eserlere dönük yapilmasi dikkat çekiyor.

"Amerikalilara örnek oldu"

Giris ve zemin katlari kalin tas duvardan yapilan Safranbolu evleri, yazin klima görevi görürken, ahsap yaydan arasina çeltik dolgularla isi yalitimi, ahsap mefrusatlar arasina konulan topraklarla da hem ses hem de su yalitimi yapmasi saglaniyor. Çatisinda kirma çati üzerinde de oluklu kiremitleri olan Safranbolu evlerinin yapim sistemi, Amerikalilarin örnek aldigi ve bunu çelige uyguladiklari bir sistem olarak yer aliyor.

"Aldigimiz kararlar kentlerin çok uzun vadede gelecegini tayin ediyor"

Safranbolu Belediye Baskani Mimar Elif Köse, Safranbolu gibi tarihi bir kentte mimar olmaktan ve burada belediye baskanligi yapiyor olmaktan mutlu oldugunu söyledi.

27 yil mimarlik meslegini yürüttügünü ifade eden Köse, "Bu açidan kendimi de çok sansli bir mimar olarak, sonrasinda da belediye baskani olarak görüyorum. Bu tür kentlerde tabii ki belediye yapmak herkese nasip olan bir sey degil. Özellikle de mimar olmam Safranbolu’nun gelecegi açisindan orta ve uzun vadeli planlarini yapabilmek açisindan da önemli oldugunu düsünüyorum. Belediye baskanligina basladiktan sonra sunu çok daha iyi gördüm ve anladim ki, kentleri mutlaka teknik insanlar, mimarlar, insaat mühendisleri ya da yönetenler eger bu meslekten degilse çok iyi bu meslekten danismanlari olmasi gerekir diye düsünüyorum. Çünkü aldigimiz kararlar kentlerin çok uzun vadede gelecegini tayin eden, geleceginin iyi ya da kötü olmasi noktasinda alinan kararlar söz konusu. Bu açidan bu sekilde olmasi hem kent için hem de kentte yasayan insanlarin daha konforlu ve huzurlu bir ortamda yasamalari için çok önemli diye düsünüyorum" dedi.



"En uygun tekniklerle yapilmis"

Geçmiste uygulanan teknikler, kullanilan malzemeler ve detaylarin kendilerine de isik tutugunu vurgulayan Köse, "Bunlari bizim alip günümüzdeki yaptigimiz yapilara da geçirmemiz lazim. Yani yorumlamasini yapmamiz lazim. Bunu ne kadar yapabiliyoruz sorgulanir tabii ki. Safranbolu evlerine baktiginizda bir kere özellikle yapinin kendisinden önce yapildigi cografya, arazi çok iyi tespit edilmis. Deprem açisindan bunun önemi çok büyük. Özellikle de verimli olmayan kiraç ve tas arazilere, egimli arazilere yapilari yapip, düz ve verimli arazilerde de tarim yapmislar. Biz günümüzde bunun tam tersini yapiyoruz maalesef. O yüzden buraya da dikkat çekmek istiyorum. Aldiklari kararlari en basinda yapiyi yaptiklari yer anlaminda da çok önemli. Sonrasinda da o araziye uygun ve günün sartlarinin gerektirdigi malzemelerle en uygun tekniklerle yapilmis" diye konustu.



"Yapim sistemi Amerikalilarin örnek aldigi bir sistem var"

"Safranbolu evinin giris kati, zemin kati tas duvardir. Kalin tas duvarlardan olusur ki, bu tas duvarlar yazin klima görevi de görür" diyen Köse, sunlari kaydetti:

"Hem ayni zamanda tasiyicidir zaten. Üstü de yeydana tasiyici sistem, ahsap yeydan arasina çeltik dolgularla yapilmistir. Bu da isi yalitimini saglayan özellige sahiptir. Ayni zamanda ahsap mefrusatlar arasinda da toprak görürüz. Bu da hem ses hem su yalitimini saglayan bir malzeme. Kirma çati üzerinde de oluklu kiremitleri var. Yapim sistemi Amerikalilarin örnek aldigi, deprem bölgelerinde örnek aldigi ve bunu çelige uyguladiklari bir sistem var."

Safranbolu Belediyesi olarak yaptiklari restorasyon çalismalarina da deginen Baskan Köse, su ifadelere yer verdi:

"Tabii ki her yil farkli bir sokakta bir sokak sagliklastirmasi ve cephe yenilemesi çalismalari yapiyoruz. Buldugumuz ya da projelendirip buldugumuz kaynaklarla bunlari vatandaslarimizdan hiç almadan, maliyetini onlara yansitmadan belediyemizin bütçesinden ya da aldigimiz kaynaklarla bunlari onariyoruz, yeniliyoruz ve gelecek nesillere daha saglikli bir sekilde aktarmak için çalismalar yapiyoruz. Ilk göreve geldigimizde Kasaplar Sokagi’nda dükkanlari restore etmistik. Sonrasinda Asma Alti, simdi bir Han Arkasi’nda. Hem sokak sagliklastirmasi hem cephe yenilemesi çalismamizin son asamalarina geldik. Orada daha önce üzeri kapatilmis dere yataginin üzeri açilarak yayalastirildi ve yürüme yolu, korkuluklariyla, kent mobilyalariyla, cephelerin yenilenmesiyle yeni bir çehreye kavustu o bölgede."