SGK, Sahte Sigortalilara Göz Açtirmiyor
Izmir Sosyal Güvenlik Il Müdürü Yavuz Kurt, sahte sigortaliligin umut tacirligi oldugunu ve telafisi güç magduriyetler dogurdugunu belirterek, gerçekte var olmayan hayali sirketler üzerinden sigortali bildirimlerinde bulunuldugunu ya da faaliyette oldugu halde fiilen isyerinde çalismayan kisilerin sigortali bildirimlerinin yapildigini, bu sorunu ortadan kaldirarak, adil ve hakkaniyetli bir sosyal güvenlik sistemini temin etmeyi amaçladiklarini ifade etti.
Yapilan denetimlerle bir yilda 106 bin sahte sigortali tespit edildi
Yavuz Kurt açiklamasinda, geçtigimiz yil Türkiye çapinda sosyal güvenlik denetmenlerince yapilan denetimlerde 3 bin 230 isyerinin sahte oldugunun ve bu isyerlerinden SGK’ya 106 bin 180 kisinin sahte sigortali olarak bildiriminin yapildiginin ve 36 bin 82 kisinin de kayit disi çalistiginin tespit edildigini söyledi.
Izmir’de ise 2021 yilinda 483 sahte isyerinin ve bu isyerlerinden 39 bin 878 kisinin sahte sigortali olarak bildirildiginin tespit edildigini belirten Kurti, “Izmir’de bu yil gerçeklestirdigimiz denetimlerde, 2022 Agustos ayina kadar 278 sahte isyeri ve 15 bin 725 sahte sigortali tespit ederek haklarinda yasal islem yaptik.” dedi.
Sahte sigortalilik nedir?
Bir isyerinde çalisan kisilerin sigortali olabilmesinde en önemli unsurun isçi ile isveren arasinda bir hizmet akdinin olmasi ve bunun geregi olarak da bu isyerinde fiilen çalismak oldugunu ifade eden il müdürü Kurt “Bir kisinin SGK’ya sadece bildiriminin yapilmasi ve isverence primlerinin ödenmesi o kisinin sigortali sayilmasi için yeterli olmamaktadir. Sahte sigortalilik bir kisinin isyerinde hizmet sözlesmesine tabi olarak gerçekte çalismadigi halde, yalnizca kayit ve belge üstünde sigortali gösterilme islemidir. Çalisma hayatinin içinde ve bazi sosyal medya platformlarinda, zaman zaman kisilerin fiilen bir isyerinde çalismadiklari halde sigortali bildirimlerinin yapilabilecegi yönünde girisim ve paylasimlarda bulunuldugu ve bu amaçla vatandaslarimizdan para talep edildigi gözlemlenmektedir. Sahte sigortali ve sahte isyeri bildirimlerinde yasanabilecek magduriyetler, olumsuzluklar, cezai müeyyideler ve yargi organlari nezdinde yürütülecek islemler nedeniyle vatandaslarimizi bu konuda duyarli ve dikkatli olmaya davet ediyoruz” dedi.
Sahte sigortaliliga basvurma nedenleri
Sahte sigortalilik yoluna basvuran kisiler genel olarak yasalarin saglamis oldugu haklardan en kisa sürede faydalanma amaci gütmektedirler. SGK tarafindan saglanan gelir ve ayliklar ile ödeneklerden yararlanabilme, emeklilik için prim gün sayisini tamamlayabilme, memurlarin es durumu tayini için esin sahte sigortali bildiriminin yapilmasi gibi çesitli nedenler kisileri bu yola sevk etmektedir. Bu nedenler sonucunda kisiler genellikle bir tanidiklarina müracaat ederek onlarin yaninda çalisiyormus gibi kendilerini sigortali göstermesini istemekte ya da bu isi meslek edinen dolandiricilarin agina düserek, belli bir miktar ücret karsiliginda kendilerini bir isyerinde sigortali olarak göstermelerini istemektedirler.
Sahte isyerlerine dikkat edilmeli
Sahte sigortali bildirimlerinde özellikle sahte isyerlerinin kullanildigini belirten Yavuz Kurt, sahte isyerinin, gerçekte hiç var olmadigi halde, kurulmus, faaliyete baslamis ve sigortali çalistirilmaya baslanmis gibi SGK’ya Isyeri Bildirgesi ile bildirilen ve isyeri tescili yapilan yerler oldugunu söyledi.
Kurt, "Sahte isyeri, yukarida belirttigim sekilde en bastan sahte niteligi tasiyabildigi gibi, bazi durumlarda da gerçek bir isyerinin bir süre faaliyette bulunup kapanmasindan veya devredilmesinden sonra, kuruma gerekli bildirimlerin yapilmayarak sigortali bildiriminde bulunulmaya devam edilmesi seklinde de görülebilmektedir." ifadelerini kullandi.
Bu isyerlerini risk odakli bir anlayisla takip ediyoruz
Sahte sigortaliliktan saglanan haksiz kazançtan yalnizca ilgili kisilerin faydalanmadigini belirten Yavuz Kurt, söyle devam etti: "Kisinin vefati halinde hak sahiplerine de haksiz olarak dul ya da yetim ayligi baglanarak saglik yardimlarindan faydalandirilmakta olup isverenlerimizde çesitli destek ve tesviklerden faydalanmak için bu yola basvurabilmektedir. Bu nedenle sosyal güvenlik harcamalarinin ve sosyal güvenlik açiginin artmasina neden olan sahte sigortalilik Kurumumuzca siki bir sekilde denetlenmektedir. Sahte sigortali bildiriminde bulunuldugunun tespiti için risk odakli analizler yapiliyor. Prim borçlarinin ödenmemesi veya cüzi tutarda ödenmesi, gönderilen tebligatlarin alinmamasi, sigortali sayisinda dikkat çekici artislarin olmasi, isyerinin büyüklügüne oranla çok fazla sayida sigortalinin bildirilmesi gibi birçok parametreyi takip ederek denetimler yapilmaktadir.
Sahte sigortaliligin bedeli çok agir
Yaptigimiz analiz ve denetimler sonucunda kisilerin sahte oldugu tespit edilen hizmetlerinin iptali sonrasinda aylik sartlari ortadan kalkmis ise emekli ayliklari iptal edilerek, yersiz ödendigi anlasilan ayliklar yasal faizi ile tahsil ediliyor. Yine sahte hizmetlerin iptali sonrasinda yararlanma kosullarinin kaybedilmesi halinde; ödenen rapor paralari, emzirme ödenekleri gibi her türlü gelir için borç takibi yapiliyor. Diger Kanunlara göre saglanan yardimlar örnegin issizlik sigortasindan saglanan yardimlar hakkinda islem yapilmasi için Çalisma ve Is Kurumuna bilgi veriliyor. Bu kisilerin kendileri veya bakmakla yükümlü olduklari kisiler için yapilan hastane, eczane, medikal malzeme gibi saglik giderleri hakkinda yasal takibat baslatiliyor."
Ilgililer hakkinda suç duyurusunda bulunuyoruz
Gerçege aykiri belge düzenlenmesi ve SGK’nin sahte sigortali bildirimi yoluyla zarara ugratilmis olmasi gerekçesiyle, kasitli ve kusurlu davranislari olan sorumlular hakkinda, Cumhuriyet Savciligina suç duyurusunda bulunuldugunu kaydeden Kurt, çalisanlarin sahte sigortali olup olmadiklarini nasil anlayacaklari hakkinda bilgi verdi. Kurt, "Sigortalilarimizin Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerimizden veya e-Devlet üzerinden aldiklari Tescil ve Hizmet Dökümünün sol tarafinda, denetimlerimiz sonucunda sahte oldugu tespit edilen çalismalar (S) kodu ile isaretli olarak yer almaktadir. Ayrica sigortalilarimiz E-devlet üzerinden hizmet dökümlerini kontrol ettiklerinde sigortali bildirimlerinin yapildigi isyerlerinin sicil numarasi ve unvanlarini görebilirler ve fiili olarak çalistiklari isyerinden bildirilip bildirilmediklerini anlayabilirler. Fiilen çalistiklari isyeri disinda farkli bir isyerinden sigortali olarak bildirildigini tespit eden sigortalilarimiz “ALO 170 Çalisma Hayati Iletisim Merkezini” arayarak ihbarda bulunabilirler." dedi.
Sahte sigortalilik yerine istege bagli sigorta
Sahte sigortaliligin özellikle emekli olmak için eksik olan prim günlerini tamamlamak isteyen kisiler tarafindan yapildigini belirten Izmir Sosyal Güvenlik Il Müdürü Yavuz Kurt, telafisi mümkün olmayan sonuçlar doguran sahte sigortalilik yerine emekli olarak gelecegini güvence altina almak isteyen kisilerin istege bagli sigorta kapsaminda prim ödeyerek emekli olabileceklerini ifade etti.
Denetimler kararlilikla sürdürülecek
Kurt, "Sahte sigortalilik tipki kayit disi istihdam gibi kurumumuzun temel mücadele alanlarindan birisi. Sigortalilarimizin hak ve hukukunu gözetmeye, hazinenin her bir kurusunu kiskançlikla muhafaza etmeye memuruz. Bu suurla müfettislerimiz ve sosyal güvenlik denetmenlerimiz marifetiyle, kayit disi istihdamla oldugu gibi bu alanda da sürekli denetim faaliyetlerimiz kararlilikla devam edecek." seklinde sözlerini tamamladi.
