Sitmanin ölümle sonuçlanan bir hastalik oldugunu ifade eden Gazipasa Ilçe Saglik Müdürü Dr. Esse Çelik, sitmanin, enfekte disi anofel sivrisineklerinin isiriklari yoluyla insanlara yayilan plasmodium parazitlerinin neden oldugu akut atesli bir hastalik oldugunu hatirlatti. Önlenebilir ve tedavi edilebilir olan bu hastalik, düsük ve orta gelirli ülkelerde özellikle sahra alti Afrika’da ciddi bir halk sagligi sorunu olarak kabul edildigini söyleyen Çelik, "2021 yilinda yaklasik 247 milyon yeni sitma vakasi görülmüs, bu enfeksiyon nedeniyle 619 bin ölüm meydana gelmistir. Tüm sitma vakalarinin ve buna bagli ölümlerin tahminen yüzde 95’i Afrika’da görülmektedir. Sitma gribe benzer belirtilere yol açan atesli, akut bir hastaliktir. Belirtiler, hastalik tasiyan sivrisinek isirigindan 7 ila 15 gün sonra ortaya çikmakla beraber, daha uzun sürede ortaya çikmasi da mümkündür. Ilk belirtileri ates, bas agrisi, üsüme ve kusmadir. Hastaligin, sitma olarak tanimlanabilmesi zor olabilir. Özellikle p. falciparum türü sitma 24 saat içinde tedavi edilmezse, hastaligin siddetlenmesine ve hatta ölüme neden olabilir. Sitmanin erken teshis edilmesi ve tedavisi ölümlerin önüne geçer” diye konustu.
Hastalik agir seyredebilir
“Bazi hastalarda sitma daha agir seyredebilir” diyerek açiklamasini sürdüren Çelik, “Bebekler ve 5 yas altindaki çocuklar, hamile kadinlar ve HIV/AIDS’li hastalar özellikle risk altindadir. Risk altindaki diger gruplar ise, Burkina Faso, Kamerun, Gana ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi sitmanin sik görüldügü Afrika ülkelerine, is veya gezme gidenler ve koruyucu tedavi almayan kisilerdir. Dünya Saglik Örgütü sitmanin yaygin oldugu bölgelere seyahat etmeden önce koruyucu ilaç tedavisi alinmasini, bu bölgelerde uyurken cibinlik ve aksam karanligindan sonra sivrisinek kovucu kullanilmasini, kol ve bacaklari örtecek sekilde uzun koruyucu kiyafetler giyilmesini ve pencerelere sineklik takilmasini önermektedir” degerlendirmesinde bulundu.
Türkiye iklim geregi risk altinda
Gazipasa Ilçe Saglik Müdürü Dr. Esse Çelik, “Bakanligimiz tarafindan yürütülen basarili çalismalar sonucunda Türkiye’de yerli sitma vakasi görülmemektedir. Fakat iklim degisikligi, vektör yasam alanlarindaki degisiklikler, büyük nüfus hareketleri, düzensiz göçmenler, sitmanin endemik oldugu ülkelere seyahat edenlerin ve buralardan gelenlerin sayisinin artmasi nedeniyle ülkemizde yurt disi kaynakli sitma vakalari görülmektedir. Türkiye, anofel cinsi sivrisineklerin bulunmasi ve subtropikal iklim bölgesinde yer almasi nedeniyle sitma açisindan risk altindadir. Bu nedenle Sitma Eliminasyon Programi çerçevesinde Bakanligimiz faaliyetleri devam etmektedir. Sitma sürveyansi vaka takipleri yapilmakta, en kisa sürede tani koyulmasi ve tedavilerin uygulanmasi saglanmaktadir. Sitma tedavisinde kullanilan ilaçlar Saglik Bakanligi tarafindan temin edilerek hastalara ücretsiz olarak verilmektedir. Ülkemizde korunma sitma ilaçlari Bakanligimizin Türkiye Hudut ve Sahiller Saglik Genel Müdürlügü’ne bagli Seyahat Sagligi Merkezlerinden ücretsiz olarak temin edilebilmektedir” seklinde konustu.
Sitmaya Dikkat, Ölüme Sebep Olabilir
Antalya Gazipasa Ilçe Saglik Müdürü Çelik, “Türkiye, anofel cinsi sivrisineklerin bulunmasi ve subtropikal iklim bölgesinde yer almasi nedeniyle sitma açisindan risk altindadir” dedi.
