Zehra Yildiz Çevirgen, donma nedeniyle yeterince kan gitmeyen, kanin pihtilastigi dokularda geri dönülmez ciddi hasarlar meydana gelebilecegi uyarisinda bulundu. Soguk yaralanmasi ve donma halinde özellikle ileri yastakiler ve çocuklara hassasiyet gösterilmesi gerektigini vurgulayan Zehra Yildiz Çevirgen, kulaktan dolma bilgilerle ilk yardim müdahalesinde bulunulmamasi gerektigini söyledi.
“Deri isisi, 25’in altina indiginde donma belirtileri baslar”
Normal vücut sicakliginin 37 derece oldugunu belirten Zehra Yildiz Çevirgen, deri isisi 25 derecenin altina düstügünde kisinin donma belirtileri gösterecegini söyledi.
Herkesin birinci, ikinci ve geri dönüsümü olmayan üçüncü dereceden donma vakalariyla karsilasabilecegine dikkat çekerek, “Dokulara, yeterince oksijen gitmeyecegi için ciltte ödem ve morarmalar görülür. Hatta deride baloncuklar olusabilir” diyerek belirtiler hakkinda bilgi verdi.
“El, ayak ve burunda kizariklik ve agri”
Soguk havalarda karsilasilacak diger bir durum ise hipotermi yani kisinin normal vücut isisinin 35C’nin altina düsmesi. Zehra Yildiz Çevirgen, hipoterminin vücudun uzun süre üretebileceginden daha fazla isi kaybetmesiyle olustugunu anlatti. Soguga maruz kalinan sürenin uzamasi halinde ilk olarak el, ayak ve burunda kizariklik ve agri gelisecegini söyledi.
“Hipotermi artikça uyku yapiyor”
Zehra Yildiz Çevirgen, durum ilerledikçe kisinin derisinde pürüzler, karincalanmalar ve sizlama hissi ile renk degisiklikleri olabilecegi, his kayiplari ile bitkinlik halinin gözlemlenebilecegi konusunda uyarilarda bulundu. Hipoterminin ilerlemesiyle kisinin uykusunun gelebilecegini ve ölüm riskinin de bas gösterecegine degindi. Bu nedenle soguktan etkilenen kisilerin mümkün oldugunca uyanik tutulmasi gerektiginin altini çizdi.
“Donan organi ovmayin, kademeli isinmasini saglayin”
Ilk Yardim konusunda dikkat edilmesi gereken ilk konunun, kisinin soguk ve islak ortamdan uzaklastirilmasi oldugunu hatirlatan Altinbas Üniversitesi Ilk Yardim Egitim Merkezi Müdürü Zehra Yildiz Çevirgen, yapilmasi gerekenleri söyle siraladi:
“ El donmasi: Yüzük, saat, bilezik gibi takilari mümkünse hizla çikarin. Kuru bir bez ile sarin. Sismeye karsi, organi yukarida tutun. Donuk bölgeyi ovmayin, kendi kendine kademeli olarak isinmasini saglayin.
Ayaklarda donma varsa, asla yürütmeyin. Uygun tasima yöntemi ile tasiyin. Tibbi yardim (112) çagirin ya da kisinin en yakin saglik kurulusuna götürülmesini saglayin.
Donmayi önlemek amaciyla kisiye sekerli sicak bir seyler yedirmeye ve içirmeye çalisin. Kalin giysiler giydirin ve üzerini de kalin örtülerle örtün.
Kesinlikle uyumasina izin vermeyin.
Bu durumdaki kisiyi ilik bir odada tutun ve bir süre sonra odanin sicakligini kademeli olarak yavas yavas arttirin.
Alkollü içecekler asla içirmeyin, kar ile vücudu kesinlikle ovmayin ve masaj yapmayin.”
Soguk Yaralanmalarinda Acil Müdahale
Soguk hava disarida uzun süre kalanlar için donma tehlikesi ve hipotermiyi de beraberinde getiriyor. Altinbas Üniversitesi Ilk Yardim Egitim Merkezi Müdürü, Sosyolog Zehra Yildiz Çevirgen, donma ve hipotermiye karsi ilk müdahale sürecini anlatti.
