SUBÜ'de Paranin Serüveni Konusuldu

Sakarya Uygulamali Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) tarafindan düzenlenen SUBÜ Konusmalari’nin 17’nci konusmacisi Yazar Dursun Ali Yaz oldu. ‘Takastan Bitcoin’e Paranin Serüveni’ baslikli söylesinin moderatörlügünü Sosyal ve Kültürel Çalismalar Uygulama ve Arastirma Merkezi (SAKUM) Müdürü Ögr. Gör. Mehmet Alper Cantimer üstlendi. Üniversitenin internet kanalinda canli yayinlanan söyleside; paranin 6 formu, cumhuriyet döneminde ve Osmanli Devleti’nde gelisimi, nakit ile farklari, sermaye piyasalarinin önemi ve kripto paranin aslinda ne oldugu gibi basliklar ele alindi. Program baslangicinda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 83. vefat yil dönümü vesilesiyle Atatürk’ün paraya bakisi ve attigi adimlar da degerlendirildi.

Para zorunluluktan ortaya çikmis

Gerçegin tek, dogrunun çok oldugunu kaydeden Yazar Dursun Ali Yaz, “Para zorunluluktan ortaya çikmis, degis tokus ihtiyacini gidermek için insanlarin kendi kendilerine icat ettigi bir araçtir. Türkiye’deki bütün parayi toplasaniz 25 milyar dolarlik nakit banknot yapar. Herhalde bu parayla üniversitenin kampüsündeki arazinin ve binalarin tamamini satin alamayabilirsiniz. Demek ki paranin gücünün arkasinda baska bir sir var. Para kitabimda parayi 6 forma ayirdim. Bunlardan ilki trampa paraydi. 10 bin yil önce Mezopotamya dedigimiz cografyada insanlarin ihtiyacini karsilamak için ortaya çikmis ve 5 bin yil boyunca kullanilmistir” dedi.



Para, insanligin en büyük zihinsel icatlarindan birisidir

Trampa paranin ardindan Sümer arpasinin çiktigini söyleyen Yaz, “Bir ürünün fiyati örnegin 100 lira kabul edilerek diger mallarin fiyatini da o ürünün fiyatina, boyuna vs. endeksleyerek onu mal para yaparak mesela bir isçi günlük 3 kilo Sümer arpasi alacak gibi mal para denilen bir dönem yasaniyor. Ardindan Misirlilar degerli madenlerin dünyada az oldugunu görüp altin, gümüs ve bakiri kesip tartarak para olarak kullaniyorlar. Günümüzden yaklasik 2 bin 500 sene önce bütün dünyada yanlislikla da olsa kabul gören Lidyalilar devreye girerek degerli metalleri bugün bizim bozuk para formatinda kullandigimiz madeni paralara dönüstürüp dünyaya yayiyorlar. Para, insanligin en büyük zihinsel icatlarindan birisidir. En büyügü ise devlettir. Para ve devlet arasinda büyük bir iliski vardir” diye konustu.



Eger Merkez Bankasi’ndan ses geliyorsa orada problem vardir

Madeni paralardan sonra paranin 5’inci formu olarak Çinlilerin icat ettigi kagit paranin ortaya çiktigi bilgisini veren Yaz, “Osmanli 1840’lardan sonra ilk kaimeleri basiyor. Kaime, altin ya da gümüs yerine ikame edilen anlaminda kullaniliyor. Paranin 6. formu ise sanal para ki iktisatçilar buna kredi parasi demektedirler. Dünyadaki tüm borçlar ödense kredi parasi kalmazdi. Sadece banknotlar kalirdi. Insanlarin kendi uzmanlik alanlari disinda baskalarina muhtaç oldugu ihtiyaçlarini karsiladigi zaman onun bedelini tesekkür mahiyetinde ödedigi seye nakit denir. Bu para degil. Para bambaska bir seydir. Türkiye’deki bütün reel sektör ve yasamsal düzenekler maalesef bankacilik kredilendirmesi üzerinden dönüyor. O yüzden ikide bir Merkez Bankasi’ni konusuyoruz. Devletin bir sürü organi var. Eger Merkez Bankasi’ndan ses geliyorsa orada problem vardir” seklinde konustu.