Suda Tasarruf Tarimdan Baslamali

Antalya Ziraat Mühendisleri Odasi Antalya Sube Baskani Prof. Dr. Dursun Büyüktas, Akdeniz havzasinin küresel isinmadan en fazla etkilenecek bölgelerin basinda geldigini belirtirken, “Havalar daha da isinacak, yagislar azalacak ve düzensizlesecek. Kurakligin etkileri giderek artacak ve daha fazla kaynaga etki edecek” dedi.



Tarimda su tasarrufunun önemi

Dünyada 1.4 milyar kilometreküp su bulundugunu, bunun yüzde 97.5’ini tuzlu suyun, yüzde 2.5’ini temiz suyun olusturdugunu belirten Büyüktas, temiz su kaynaklarinin ise tamaminin kullanilamadigina dikkat çekti. Türkiye’de metrekareye düsen yillik ortalama yagis miktari 643 milimetre iken küresel isinmaya bagli yagis miktarinin azaldigini son 20 yilda ortalama yagisin 574 milimetreye düstügüne dikkat çeken Büyüktas, bunun yilda ortalama 450 milyar metreküp su potansiyeline esit oldugunu anlatti. Büyüktas, kullanabilecegimiz 112 milyar metreküp suyun yüzde 74’ünü tarimsal sulamada, yüzde 13’ünün sanayide, yüzde 13’ünün içme ve kullanim suyu olarak kullandigimizi kaydederken, “Suyun 4’te 3’ü tarimda kullaniliyor. O nedenle tarimsal su yönetimi çok önemli. Tasarruf edeceksek bu büyük parçadan, tarimdan baslamaliyiz” dedi.



Su fakirliginde sinirdayiz

Türkiye’de kisi basina düsen su miktarinin 1400 metreküp oldugunu belirten Prof. Dr. Dursun Büyüktas, “Kisi basi düsen su miktari 1000 metreküpün altindaysa o ülke ‘su fakiri’ olarak adlandiriliyor. Bu su fakirligi konusunda sinirdayiz” dedi.

Türkiye nüfusunun 2030’da 100 milyona ulasacagi, kisi basi su miktarinin da 1100 metreküp olacaginin tahmin edildigini belirten Dursun Büyüktas, “Biz su fakiri ülke olmaya adayiz” diye konustu.

Büyüktas, Suriye’de 1200 metreküp olan kisi basi su miktarinin Bati Avrupa’da 5 bin metreküp oldugunu, dünya ortalamasinin ise 7 bin 600 metreküp olduguna dikkat çekti. Dursun Büyüktas, Antalya’nin toplam su potansiyelinin 15 milyar metreküpü yer üstü, 788 milyon metreküpü yeralti olmak üzere yaklasik 16 milyar metreküp oldugunu kaydetti.

78 milyon hektar yüzölçüme sahip Türkiye’nin 26 milyon hektarinin sulanabilir tarim arazisi oldugunu kaydeden Büyüktas, ekonomik olarak sulanabilecek arazi miktarinin ise 8.5 milyon hektar olduguna dikkat çekti. Tarimsal sulamanin yüzde 68’inin yüzey sulama ile yüzde 32’sinin ise basinçli sulama ile yapildigini belirten Büyüktas, vahsi sulama sistemleri ile suyun asiri kullanildigi, topragin tuzluluk oraninin da arttigina dikkat çekti. Büyüktas, üreticinin sulama konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerektigini kaydederken, “Basinçli sulama sistemleri yayginlastirilmali. Sulama konusunda ucuz kredilerle üretici desteklemeli. Sulama oranlarinin arttirilmasi için etkin üretim planlamasina gidilmeli. Üretici su kullanimi konusunda egitilmeli” dedi.



Topraksiz tarim mümkün , susuz tarim mümkün degil

Jeoloji Mühendisleri Odasi Antalya Sube Baskani Bayram Ali Çeltik, suyun canlinin varligi için önemine dikkat çekerken, “Topraksiz tarim mümkün ama susuz tarim mümkün degil” dedi.

Türkiye’deki su potansiyelinin yüzde 7.6’sinin Antalya’da oldugunu belirten Çeltik, “Nüfusu en kalabalik 5’inci kentiz. Bitkisel üretimde önde gelen bir sehiriz ve turizm kentiyiz. Bir turistin günlük ortalama tükettigi su 600 litre. 10 dönüm muz serasi günlük 70-80 ton su tüketiyor. 2 kisilik ailenin bir yilda tükettigi suyu muz serasi bir günde tüketiyor. Neyi neye mal ettigimizi iyi hesap etmemiz lazim. Geçmiste su zengini olabiliriz ama tarim, hayvancilik, turizm ve nüfusa bagli olarak suyumuzun her geçen gün azaliyor” dedi.



Tarimin imar plani yapilmali

Yeralti sularinin stratejik ve hayati öneme sahip oldugunu vurgulayan Bayram Ali Çeltik, yeralti sularinin tatli suyun yüzde 22’sini karsiladigini belirtti.

Çeltik, Antalya’nin içme suyunun yüzde 98’ini yeralti suyundan sagladigina dikkat çekerken, son dönemde artan kaçak sondaj ve bilinçsiz su kullaniminin yeralti sularini tehdit eder hale geldigini söyledi.

Yeralti su miktarina göre üretim planlamasi yapilmasi gerektigini kaydeden Çeltik, “Tarimin imar planini yapmaliyiz” dedi.

Ortalama sicakligin 150 bin yilda 1 derece artarken, 150 yilda 1 derece artar hale geldigine dikkat çeken Çeltik, “Sicaklik bin kat artmis. Önümüzdeki 20-30 yilda sicakligin 1 derece artacagi söyleniyor. 1 derece sicaklik üründe yüzde 80 kayip demek. Önlemlerimizi buna göre almaliyiz” dedi.