Tarim, Gida Ve Içecek Sektörü, Ilk 6 Ayda 10,5 Milyar Dolar Ihracat Gerçeklestirdi

Türkiye Gida ve Içecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) Dijital Veri Paneli'ne göre, 2021 yilinin ilk 6 ayinda tarim, gida ve içecek sektörü 10,5 milyar dolar ihracat, 8,2 milyar dolar ithalat gerçeklestirdi.

TGDF'den yapilan açiklamayla, Türkiye Istatistik Kurumu tarafindan açiklanan Dis Ticaret Verileri baz alinarak Agrimetre tarafindan hazirlanan TGDF Dijital Veri Paneli verileri paylasildi.

01 ile 24 fasillari arasindaki tüm GTIP kalemleri ile 29. ve 35. fasillardan seçili ürünlerin dahil edildigi hesaplamalara göre, 2021'in ilk 6 ayinda sektörün dis ticaret dengesi, önceki yilin ayni dönemine kiyasla yüzde 63 artti.

Özet Ticaret Sistemi (ÖTS) çerçevesinde yayinlanan dis ticaret verilerine göre, 2021'in ilk yarisinda ihracat, önceki yilin ayni dönemine göre yüzde 18,5 artarak 10,54 milyar dolara, ithalat yüzde 9,8 artarak 8,17 milyar dolara ulasti.

Aylik bazda bakildiginda Haziran 2021'de ihracat, önceki yilin ayni ayina göre yüzde 33,5 artarak 1,96 milyar dolar, aylik ithalat ise yüzde 2,5 düserek 1,2 milyar dolar olarak gerçeklesti.

Verilen bilgiye göre, 2021 yilinin ilk aylarinda ithalat artis egilimindeydi. Nisan ayinda, önceki yilin ayni ayina göre yüzde 25 artan aylik ihracat ve ithalat artis hizinin yavaslamasi ile bu trendde degisim isareti görülmüstü.

Ihracat mayis ayinda da belirgin sekilde artarken, 2021 yilinda ilk kez mayis ayinda ithalatin önceki yilin ayni ayina kiyasla gerilemesi, yilin basindan bu yana devam eden yüksek ithalat trendinin degistigini gösterdi. Ihracatin artmasi, ithalatin yavaslamasi yönündeki olumlu trend, haziran ayinda güçlenerek devam etti.

Aylik ihracattaki bu önemli artislar dikkati çekse de geçtigimiz yil salginin küresel etkisinin hissedildigi ilk dönemde ihracatin keskin bir sekilde düsmesi, mayis ve haziran aylarindaki ihracat rakamlarinin önceki yila göre yüksek çikmasinda kismen etkili oldu.

- Dis ticaret fazlasi yüzleri güldürdü

2021 yilinin baslarinda ithalatin artis egiliminde olmasindan olumsuz etkilenen dis ticaret dengesi, yilin ilk dört ayinda önceki yilin ayni döneminin gerisinde kalmisti.

Mayis verilerinin gelmesiyle birlikte 2021'de ilk kez dis ticaret fazlasi, önceki yilin ayni döneminin üzerine çikmis, 2021'in ilk 5 ayinda, önceki yilin ayni dönemine kiyasla yüzde 32,1 artarak 1,63 milyar dolar olarak gerçeklesmisti.

Hazirandaki güçlü ihracat verileriyle birlikte, 2021'in ilk 6 ayinda dis ticaret fazlasi yüzde 62,9 artti, 2,36 milyar dolar dis ticaret fazlasi kaydedildi.

Birim ihracat degeri 2021'in ilk 6 ayinda, önceki yilin ayni dönemine göre yüzde 1,7 artarak 1.097 dolar/ton olarak gerçeklesti. Ithalat birim degeri ise önceki yilin ayni dönemine göre yüzde 39,2 artisla 631 dolar/tona yükseldi.

Birim ithalat degerinin 2021'in basindan beri yüksek seviyede devam etmesi olumsuz bir gelisme olarak degerlendirildi.

- En çok ithal edilen ürün soya fasulyesi

2021'in ilk yarisinda ihracatta öne çikan ürünler sirasiyla findik içi , un ve makarna olurken bu ürünler toplam ihracatin yaklasik yüzde 13,7'sini olusturdu.

Ayni dönemde en çok ithal edilen ürünler ise sirasiyla soya fasulyesi , bugday ve ham ayçiçegi yagi oldu. Bu 3 ürün, toplam ithalatin yaklasik yüzde 26,8'ini, yani dörtte birinden fazlasini, olusturdu.

2021 yili haziran ayinda en çok ihraç edilen ürünler kiraz, bugday unu ve rafine ayçiçegi yagi olarak siralanirken, en çok ithal edilen ürünler soya fasulyesi, bugday ve ham ayçiçegi yagi oldu.

- Ayçiçek yaginda ithalat trendi devam etti

Büyük ölçüde yem sektörü tarafindan kullanilan soya fasulyesinin haziran ayindaki 246,9 milyon dolarlik ithalati dikkati çekerken, bu üründe, mayis-haziran aylarinda 500 milyon dolarin üzerinde ithalat yapildi.

Son dönemde yurt içinde fiyat artislari ile sikça gündeme gelen ve 760 milyon dolarlik ithalat ile 2020'de en fazla ithal edilen 3. ürün olan ayçiçek yaginda ithalat trendi devam etti. Ayçiçek ve ayçiçek yagi 2021 yilinda da en çok ithal edilen ürünler arasinda yer aldi.

2021'in ilk 6 ayina ait dis ticaret verileri sektörlere göre incelendiginde Sert Kabuklu Meyveler , Seker ve Sekerli Mamuller , Yas Meyve , Bitkisel Yag ve Balikçilik ve Su Ürünleri sektörleri en fazla ihracat yapan sektörler olarak siralandi. Toplam ihracatin yüzde 43'ü bu 5 sektör tarafindan gerçeklestirildi.

Ayni dönemde hayvan yemi , bitkisel yag, un , nisasta ve kakao-çikolata sektörleri ise en çok ithalat yapan sektörler olarak siralandi.

Toplam ithalatin yüzde 70,9'u, yani 3'te 2'sinden fazlasi bu 5 sektör tarafindan gerçeklestirildi. Bu oranin yüksek olmasi, ithalatin az sayida sektörde yogunlastigini gösterdi.

Tek basina hayvan yemi sektörü, 2021'in ilk yarisinda 2,2 milyar dolari geçen hacim ile toplam ithalatin yüzde 27'sini, dörtte birinden fazlasini olusturdu.

Fiyat artislari ile gündemde yer bulan bitkisel yag sektörü, 2021'in ilk 6 ayinda 1 milyar 578 milyon dolarlik ithalat ile toplam ithalatin yüzde 19,3’ünü olusturdu. Küresel piyasalardaki fiyatin Mayis 2020 – Ocak 2021 döneminde neredeyse 2 katina çikmasi ve döviz fiyatlarindaki hareketlilik, ithalata bagli bu sektörde ülke içi fiyatlarin belirgin bir biçimde artmasi ve yüksek seviyede devam etmesiyle sonuçlandi.

- Makarna, Kuru Meyve/Sebze, Un Sektörleri ihracati yilin ilk 4 ayinda önceki yila kiyasla gerideydi

Açiklamada paylasilan verilere göre, 2021 yilinin ilk 6 ayinda önceki yilin ayni dönemine göre ihracatini deger olarak en fazla arttiran sektörler Seker ve Sekerli Mamuller Sektörü (246 milyon dolar artis), Balikçilik ve Su Ürünleri Sektörü (187 milyon dolar artis), Bitkisel Yag Sektörü (178 milyon dolar artis), Yas Meyve Sektörü (166 milyon dolar artis) ve Sebze Sektörü (128 milyon dolar artis) oldu.

Ayni dönemde ihracatin geriledigi 2 sektör Tütün ve Mamulleri Sektörü (69 milyon dolar düsüs) ve Baklagil Sektörü (10 milyon dolar düsüs) oldu.

Makarna, Kuru Meyve/Sebze, Un Sektörleri ihracati yilin ilk 4 ayinda önceki yila kiyasla gerideydi. Mayis ayindan itibaren bu sektörlerdeki ihracatin toparlanmasi dikkat çekti.

2021 yilinin ilk 6 ayinda önceki yilin ayni ayina göre ithalati deger olarak en çok artan sektörler Bitkisel Yag Sektörü (311 milyon dolar artis), Hayvan Yemi Sektörü (284 milyon dolar artis), Nisasta Sektörü (284 milyon dolar artis), Alkollü Içkiler Sektörü (24 milyon dolar artis) ve Kahve, Çay ve Baharat Sektörü (18 milyon dolar artis) oldu.

Ithalatin en çok düstügü sektörler Makarna (174 milyon dolar düsüs), Un (130 milyon dolar düsüs), Seker ve Sekerli Mamuller (49 milyon dolar düsüs), Tütün ve Tütün Mamulleri (29 milyon dolar düsüs) ve Sert Kabuklu Meyveler (25 milyon dolar düsüs) ve oldu.

- Ilk 5 ülkeye yapilan ihracat, toplam ihracatin yüzde 35,4'ünü olusturdu

2021'in ilk 6 ayinda dis ticaret verileri ülkeler bazinda incelendiginde en çok ihracat yapilan 5 ülke Irak , Almanya, Rusya , ABD ve Italya oldu.

Bu 5 ülkeye yapilan ihracat, toplam ihracatin yüzde 35,4'ünü olusturdu.

Ülkelere göre en çok ihraç ettigi ürünler Irak için un, tavuk eti, gofret ve waffle, Almanya için ambalajli findik, findik içi ve kiraz, Rusya içinse alabalik, seftali ve mandalina oldu.

Ülke bazinda ithalat verileri incelendiginde, 2021 yilinin ilk 6 ayinda en fazla ithalat yapilan ülkeler Rusya (1.766 milyon dolar), Brezilya (924 milyon dolar), Ukrayna (430 milyon dolar), ABD (406 milyon dolar) ve Malezya (380 milyon dolar) oldu.

Bu 5 ülkeden yapilan ithalat, toplam ithalatin yüzde 47,8'ini olusturdu.

Rusya'dan yapilan ithalatta öne çikan ürünler bugday, ham ayçiçegi yagi ve dane misir, Brezilya'dan yapilan ithalatta soya fasulyesi, kahve, tütün, Ukrayna'dan yapilan ithalatta dane misir, soya fasulyesi, bugday oldu.