'UTTS, Akaryakitta Milyarca Liralik Vergi Kaybini Önleyecek'

Gelir Idaresi Baskanligi’nin (GIB), kayit disi ekonomi ile etkin mücadele kapsaminda hayata geçirdigi Ulusal Tasit Tanima Sistemi’nde (UTTS) altyapi çalismalari hizla devam ediyor. UTTS Tebligi uyarinca, kiralama yoluyla edinilen veya isletmeye dâhil olan ve iste kullanilan yaklasik 8 milyon tasita en geç 31 Aralik 2024 tarihine kadar tasitin plaka bilgisinin kayitli olacagi dijital bir etiket olan Tasit Tanima Birimi (TTB) takilmasi zorunlulugu bulunuyor. Türkiye’de trafige kayitli 29 milyon tasittan yaklasik 8 milyonunda, mükellefler akaryakit harcamalarini gider göstererek vergi indiriminden faydalaniyor.

Akaryakit istasyonlarindaki mevcut sistemde, akaryakit satisi esnasinda tasitin plaka bilgisi istasyon görevlisi tarafindan elle giriliyor. Bu durum, akaryakit alimi yapan tasita ait olmayan bir plakanin sisteme islenerek usulsüz fatura olusturulmasina imkân veriyor. Usulsüz faturalardaki akaryakit harcamalarinin gider gösterilerek vergiden düsülmesi sebebiyle her yil milyarlarca liralik vergi kaybi olusuyor. UTTS ile akaryakit satisinda plaka bilgisinin elle girisi önlenerek sisteme otomatik olarak aktarilmasi saglanacak, böylece usulsüz fatura olusturulmasi ve milyarlarca liralik vergi kaybi engellenmis olacak.

Yerli ve milli sistem kuruluyor

Sistemin kurulum ve isletme görevi Darphane ve Damga Matbaasi Genel Müdürlügü’nce üstleniliyor. Sisteme iliskin açiklamalarda bulunan Darphane ve Damga Matbaasi Genel Müdür Yardimcisi Mehmet Hekim, “UTTS ile hem vergi kaybi önlenerek ekonomi korunacak hem de vergi mükellefleri için bilgi güvenligi, seffaflik ve kampanyalar sayesinde tasarruf elde etme gibi imkânlar olacak. Yeni sistem, kayit disi ekonomi ile mücadelede önemli bir adim olmasinin yani sira, yerli ve milli olmasi ile de önem arz ediyor. UTTS altyapisinda yazilim ve donanimin yerli üretimini saglamak için üretim merkezi kurulmasi çalismalari devam ediyor” dedi.



Donanim üretim merkezinin 2025 yilinda faaliyete geçmesi ile yerli UTTS donanimlarinin yerli ve milli olarak seri üretimine geçilecegini belirten Hekim, geçici bir süre için Almanya, Ingiltere ve Çin’den yapilan donanim ithalatinin son bulacaginin altini çizdi. Hekim, yerli üretim sayesinde donanim tedariki için yurt disina çikan dövizin ülke ekonomisinde tutularak cari açigin azaltilmasina katki saglanacagini da belirtti.



Mehmet Hekim, sözlerini söyle tamamladi: “Böylece katma degeri yüksek teknoloji üretimi ile yerli teknoloji ekosistemi de desteklenmis olacak. UTTS veri akisinin tasarim ve altyapisi da tamamen ülkemizde hazirlaniyor. UTTS kapsaminda tasit plaka bilgileri tamamen yerli yazilimci ve mühendis ekipler tarafindan gelistirilen yazilimlar üzerinden gerçeklesecek. Sistem dahilinde tasit plaka bilgileri ve benzeri tüm veriler Bilgi Teknolojileri ve Iletisim Kurumu’nun (BTK) denetim ve kontrolüne tabi olan ve Türkiye’de bulunan veri merkezindeki sunucularda tutulacak.

Akaryakit sektöründe rekabet esitliginin saglanmasina katki saglayacak

Akaryakit sektöründe müsteri sadakatini hedefleyen Tasit Tanima Sistemi (TTS) programlari kapsaminda kurumsal ve ticari tasitlar ile araç filolarina indirim, vadeli ödeme, hediye puanlari, yakit tüketim kontrolü gibi avantajlar sunuluyor. Birden fazla sirketin TTS programina üye olmak istenirse tasitin yakit depo girisine firmalara ait birden fazla dijital etiket takilmasi gerekiyor. Ancak çok yakin mesafede cihazlar birbirinin çalismasini engellediginden tasit sahipleri tek bir programin üyesi olmayi tercih ediyor. Tasitlar hangi TTS programina kayitli ise sadece o sirketin akaryakit istasyonlarinda TTS hizmeti alabiliyor.

UTTS kapsaminda kurulacak olan merkezi altyapi ile mevcut durumda sadece bir TTS programina üye olma kisiti ortadan kalkacak. Yurt genelindeki yaklasik 13 bin akaryakit istasyonunun tamaminda kurulacak olan UTTS altyapisi ile TTS hizmeti sunulan istasyon sayisi 7 binden 13 bin istasyona yükselecek.

UTTS yükümlüsü olan 8 milyon tasitin hâlihazirda yaklasik 2,5 milyonu TTS programlarindan faydalaniyor. TTS programlari UTTS altyapisi ile bütünlesik bir sekilde çalisacagindan bu programlara üye 2,5 milyon tasitin aldigi hizmetler kesintisiz olarak devam edecek.

Hâlihazirda TTS programlarina üye olmayan yaklasik 5,5 milyon tasit da kurulacak olan merkezi altyapi sayesinde 13 bin istasyonun tamaminda TTS programlarindan faydalanmaya hazir hale gelecek. Bu nedenle, UTTS’nin uygulamaya alinmasiyla birlikte, TTS programlarina üye olmayan tasit sahiplerine yönelik olarak akaryakit sektöründe büyük bir rekabetin baslamasi ve TTS programlarinin hizla yayginlasarak TTS hizmeti alan tasit sayisinda büyük bir artis yasanmasi bekleniyor.”