Vodafone'dan Fiber Reform Çagrisi

Vodafone, Türkiye’nin dijitallesme yolculugunu mercek altina alan yeni bir rapor yayinladi. Vodafone’un hazirladigi ‘Dijitallesme Yolunda Sabit Genisbant Politikalari’ baslikli rapor, Türkiye’de gelisen dijital ekosistemin etkinlestirilmesinde fiber altyapinin vazgeçilmez rolüne odaklaniyor. Rapora göre, ülkede fiber altyapinin yayginlastirilmasi için ayrisma gibi yapisal reformlarin hayata geçirilmesi ve ayrisma ile es zamanli olarak ortak bir altyapi sirketinin kurulmasi gerekiyor. Raporda ayrica, ihtiyaç duyulan reformlarin hayata geçirilmesi için lisans uzatma sürecinin bir firsat olarak degerlendirilmesine, uzatmanin adil bir sekilde yürütülmesine, mobil ve sabit ayirmaksizin lisans uzatma sürecinin dengeli, adil ve öngörülebilir hale getirilmesine dikkat çekiliyor.

Sirketin yeni raporu, Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy ve Vodafone Türkiye Icra Kurulu Baskan Yardimcisi Hasan Süel’in katilimiyla düzenlenen basin toplantisinda tanitildi.

Konu hakkinda degerlendirmede bulunan Engin Aksoy, “Fiber altyapi meselesi, ülkemizin bir sorunu haline gelmis durumda ve bu sorunun giderilmesi için yenilikçi ve çözüm odakli yapisal degisikliklere ihtiyaç var. Bugün uluslararasi tarafsiz arastirmalar, yaklasik 90 ülkenin degerlendirildigi fiber gelismislik endekslerinde Türkiye’nin ancak 50’nci siralarda yer aldigini gösteriyor. Sabitte lisans uzatmanin da yapilacagi önümüzdeki birkaç yilin ülkemiz için kritik bir dönüm noktasi teskil ettigini düsünüyoruz. Bu sürecin adil ve sektörel rekabeti destekleyecek sekilde yürütülmesi son derece mühim. Bizler bu süreci ülkemizin dijitallesme misyonu açisindan bir firsat alani olarak degerlendiriyoruz. Bu dogrultuda hazirladigimiz ‘Dijitallesme Yolunda Sabit Genisbant Politikalari’ konulu rapor, gelisen bir dijital ekosistemi etkinlestirmede fiber altyapinin vazgeçilmez rolüne odaklanan 2030 vizyonumuzun hayata geçirilmesi için önemli bir referans noktasi” seklinde konustu.



Engin Aksoy söyle devam etti: “Dijital dünya sasirtici bir hizla ilerliyor ve biz geride kaliyoruz. Türkiye’nin Güney Kore ile ayni yogunluga ulasmasi için fiber hattini 2 milyon kilometreye çikarmasi ve bunun için fiber hattini her yil bir önceki yila göre yüzde 17 artirmasi gerekiyor. Bu durumda ortaya çikacak etkiler, her yil Türkiye GSYH’sine yüzde 2,2’lik bir katki saglayabilir. Diger bir deyisle, mevcut düzende devam edersek, her yil 19 milyar dolarlik bir degerden mahrum kalacagiz. Veriler, uluslararasi örneklerin gerisinde kalan fiber kapsama, FTTS orani ve ortalama sabit genisbant hizinda endise verici bir fark oldugunu ortaya koyuyor. Bu fark, sektördeki yapisal sorunlar, özellikle sabit altyapi tarafinda dikey bütünlesik yapi ve altyapi paylasim mevzuati ile iliskili. Bu sorunlarin, telekomünikasyon pazarinin mevcut aksak yapisindan kaynaklandigina, adil rekabeti engelledigine ve nihayetinde müsterilerimize sundugumuz hizmet kalitesini etkiledigine inaniyoruz. Dolayisiyla, bizim için yapisal ayrismanin gerçeklesmesi, ayrismayla es zamanli olarak ortak altyapi sirketinin kurulmasina giden yolun açilmasi, lisans uzatma sürecinin yapisal reformlar için firsat olarak degerlendirilerek hakkaniyetli bir sekilde uzatmanin yapilmasi öncelikli konular arasinda yer aliyor.”

Vodafone Türkiye Icra Kurulu Baskan Yardimcisi Hasan Süel ise sunlari kaydetti: “Biz altyapi sahibi ve isletmecisinin ayrismasinin hem rekabeti tesis edecegine hem de verimliligi saglayacagina inaniyoruz. Ayrisma, uluslararasi alanda yaygin olarak kabul görmüs, fiber yatirimlarini ve rekabeti artirmada uygulanan bir model. Fiber altyapinin yayginlasmasinin, altyapi sahipliginin yapisal ayrismayla tamamen bagimsiz bir sirket tarafindan yönetilmesi ile mümkün olacagina inaniyoruz. Altyapi ve üstyapi hizmetlerinin ayrilmasi, telekom operatörlerinin is modellerini sadelestiriyor. Ayrisma ile sadelesmis yönetim stratejileri; kurum içi etkin uygulamalar, yönetim motivasyonu ve nihayetinde genel verimliligin artmasini saglayabiliyor. Tüm operatörlere açik ve esit hizmet veren bir altyapi firmasinin varligi, altyapinin en verimli sekilde kullanimini saglayacak, perakende piyasada artan rekabet ile yatirimin abonelige dönüsmesi hizlanacaktir. Diger ülkelerde ise yaradigi kanitlanmis, fiber altyapinin tüm potansiyelini açiga çikaran ve vatandaslar ve isletmeler için daha hizli, daha uygun fiyatli internet erisimi saglayan bu modeli benimsememiz gerekiyor. Önerdigimiz ayrisma modeli, aslinda daha önce devlet kurumlarinin da isaret ettigi ve elektrik sektöründe de uygulanan bir model. Yapisal ayrismanin, sektördeki yapisal engelleri ortadan kaldirmanin ve ülkemizdeki fiber altyapinin tüm potansiyelini açiga çikarmanin en etkili yolu olduguna inaniyoruz.”

Lisans uzatmayla es zamanli olarak ayrismanin yapilmasinin ve altyapi politika kararlarinin alinarak takvime baglanmasinin gerektigini vurgulayan Süel, “Kalkinma Plani’nda da yer alan genisbant stratejisinin ortaya koyulmasi ve hayata geçirilmesi önem arz ediyor. Sabit hizmet lisans uzatma süreçlerinde fiyatlandirmanin denge gözeterek hakkaniyetle belirlenmesi, hem ülke hazinesi için kazanç, hem de adil rekabetin tesisi için bir adim olacak. Hakkaniyetli bir lisans sürecinin uluslararasi kabul gören metotlar çerçevesinde gerçeklesmesi gerektigini düsünüyoruz. Örnegin, uzatma bedelinin belirlenmesinde EBITDA önemli bir rol oynuyor. Sabit altyapida lisans uzatmanin nasil yapilacagi önümüzdeki diger lisans süreçleri için de bir örnek olusturacak. Burada mobil ve sabitte farklilasan degerleme yöntemleri ve bedelleri pazarda yapisal sorunlara sebep olabilir. Dolayisiyla sabitte seçilecek uzatma yöntemi 5G ve 2029 yilinda yapilacak ihaleler için emsal olusturacaktir. Burada hakkaniyet esasini savunuyoruz. Bu esas, sektörde rekabeti ve kamu menfaatini saglayacak” diye konustu.



Hasan Süel, sirketin politika önerilerini ise söyle siraladi:

“Türkiye’nin önündeki 15-20 yilda fiili bir tekel olusmamasinin yolu yapisal ayrisma ve ortak altyapi sirketidir.

Sabit altyapida lisans uzatma süreci, uluslararasi kabul görmüs standartlarda yapilmali ve es zamanli ayrisma süreci baslatilmali.

Türkiye sabit genisbant pazarinda toptan ve perakende seviyede rekabetin güçlendirilmesi için ortak fiber altyapi sirketleri/girisimleri es zamanli olarak hayata geçirilmeli.

Sabit lisans uzatma ile mobil uzatma ve 5G ihalesi esit sartlarda yapilmali. Sabit uzatma ile mobil uzatma ve 5G ihalesi arasinda orantisiz farklar olmamasi gerekiyor. Hem sabit hem mobil lisans uzatmalari adil ve esit sartlar gözetilerek yapilmali. 5G ihalesi için makul sartlarda yatirimlari tesvik eden bir ihale yapisi hedeflenmeli.”