Dünyada deniz kaplumbagalarinin en önemli üreme alanlarindan biri olan İçel sahilleri, bu yil da caretta caretta ve yesil deniz kaplumbaga yavrularinin denizle bulusmalarina sahne oluyor. İçel’deki 5 üreme alanindan biri olan merkez Mezitli ilçesi Davultepe 100. Yil Tabiat Parki sahilinde, yuvalarindan çikan minik deniz kaplumbagalari, denize ulasmak için büyük mücadele veriyor. Sadece Davultepe sahilinde su ana kadar 198 yuva tespit edilirken, yavru kaplumbagalar yuvalariyla deniz arasindaki yaklasik 30 metrelik sahili geçerek denize ulasiyor.
“Su ana kadar 198 yuva oldu, ancak net rakam dönem sonunda netlesir”
İçel Üniversitesi (MEÜ) Deniz Kaplumbagalari Uygulama Arastirma Merkezi (DEKUYAM) Müdürü Prof. Dr. Serap Ergene, deniz kaplumbagalarinin denize ulasma yolculugunu IHA muhabirine anlatti. Deniz kaplumbagalarinin her yil oldugu gibi bu yil da Davultepe sahiline yuvalamak için geldiklerini ve o yuvalardan yavrularin çikis yapmaya basladiklarini söyledi.
Yavrularin 15 gündür denizle bulusmaya basladiklarini belirten Prof. Dr. Ergene, “Davultepe sahilinde bu yil yuvalama basarisi iyi, 198 yuva oldu. Ancak, su anda net sayiyi söylemek pek mümkün degil, dönemin sonuna dogru eylül ayinda net rakam ortaya çikar. Ama su anki sayi da azimsanacak bir sayi degil” dedi.
“Yuvadan çikma orani yüzde 85 ama canli kalma orani çok düsük maalesef”
Anaç kaplumbagalarin mayis ayinin ortalarindan itibaren her yuvaya yaklasik 100-150 civarinda yumurta biraktiklarini dile getiren Ergene, “Anaç kaplumbaganin genç ya da yasli olmasina veya kaçinci kez yumurtladigina göre biraktiklari yumurta sayisinda farklilik olabiliyor. Ama bu 100-150 yumurtadan genellikle yüzde 85 civarinda bir basariyla çikis söz konusu oluyor. Tabi bu, yuvanin hangi etkenlere maruz kaldigiyla çok yakindan ilgili. Mesela yuva sikismissa, üzerinden araç geçmisse veya insan etkisine maruz kalmissa, bir köpek tarafindan kazinmissa o yuvadaki basari orani düsebiliyor. Zaman zaman kum islak olabiliyor, mesela geçtigimiz günlerde bir yagis vardi; o yagislar da yuvalari etkileyebiliyor. Canli kalma orani çok düsük maalesef. Yuvadan çikabiliyor, denize de ulasabiliyor ama hem yuvadan çikip denize ulasana kadar çok sayida tehlike var. Yengeç, kus, kedi, köpek gibi çok sayida düsmani var. Denize ulastiginda da baliklar tüketiyor. Dolayisiyla bin canli yavrudan ancak bir tanesi, çok çok iyimser bir tahminle de 3 tanesi hayatta kalabiliyor maalesef. Eriskin olduklarinda da bu canlilari özel kilan en önemli olay da dogduklari sahillere geri gelmeleri. O nedenle bu canlilarin kumu yürüyerek geçmeleri gerekiyor. ‘Elinize alip denize birakmayin’ diyoruz bu nedenle. Bu canlilar kumsali yürüyerek geçecek ki, tekrar gelebilsin” diye konustu.
“İçel genelinde 3 bin ile 5 bin arasinda yuva oluyor”
Yavru kaplumbagalarin yuvalardan çikislarinin eylül ayinin sonuna kadar devam edecegi bilgisini veren Prof. Dr. Ergene, bu arada hala anaç kaplumbagalarin yuvalama faaliyetlerinin de devam ettigini söyledi.
İçel genelinde çogunlukla 3 bin ile 5 bin arasinda yuva oldugunu kaydeden Ergene, “Her 100-150 yuvadan yüzde 85 oraninda basari oldugu için toplam çikan yavru sayisini buna göre hesapliyoruz. Bu da eylül ayinin sonunda ortaya çikiyor” ifadelerini kullandi.
İçel kumsallarinin hem yesil deniz kaplumbagalari hem de caretta carettalar için yuvalama alani oldugunu dile getiren Ergene, “İçel’deki tüm yuvalama alanlari her iki deniz kaplumbagasi türüne de ev sahipligi yapiyor. Kazanli, Davultepe ve Alata sahillerinde yesil deniz kaplumbagasi her zaman yüzde 75 civarindadir, yüzde 25 civarinda da caretta olur. Ama Anamur’da yüzde 90’i caretta, yüzde 10’u yesil deniz kaplumbagasidir. O da yildan yila degisiklik gösterir” dedi.
Dünyadaki bütün kumsallarin bu canlilarin gelecegi açisindan önemli oldugunu vurgulayan Prof. Dr. Ergene, bu anlamda İçel’in özel kilan ayrintiyi ise söyle açikladi:
“Özellikle yesil deniz kaplumbagasi için Akdeniz popülasyonunun Dogu Akdeniz’de bulunmasi, İçel’i özel kiliyor. Göksu’dan baslayip Samandag’a kadar olan kisimda yesil deniz kaplumbagalari yuvalama yapiyor ve çogunlukla bu popülasyonun büyük bir kismi da burada bulunuyor. Bu nedenle Dogu Akdeniz, yesil deniz kaplumbagasi popülasyonu açisindan çok degerli. Dolayisiyla İçel de yesil deniz kaplumbagalarinin önemli yuvalama alanlarini barindiriyor.”
Yavru Kaplumbagalar Denizle Bulustu
MERSIN – Deniz kaplumbagalarinin yuvalama alani olan İçel’de yavru kaplumbagalar denizle bulustu. Yuvalama alanindan çikarak denize ulasmaya çalisan yesil deniz kaplumbagasi yavrularinin mücadelesi adeta bir görsel sölene dönüstü.
