Birleşik Arap Emirlikleri, son yıllarda Orta Doğu ve Afrika'da yalnızca diplomatik bir aktör değil, doğrudan kriz üreten bir güç haline geldi. İstikrar ve güvenlik söylemiyle yürütülen politikalar, sahada vekâlet savaşları, silahlı gruplar ve parçalanmış devletler bıraktı.

 

Abu Dhabi'nin izlediği çizgi, birçok uzman tarafından modern emperyal bir nüfuz projesi olarak tanımlanıyor.

 

Sudan: Altın, Silah ve Vekil Ordular

Sudan, Birleşik Arap Emirlikleri'nin emperyal hedeflerinin en çıplak şekilde görüldüğü ülkelerin başında geliyor. Abu Dhabi'nin doğrudan desteklediği Hızlı Destek Kuvvetleri Sudan ordusuyla çatışmaya girince, ülke büyük bir iç savaşa sürüklendi. Milyonlarca insan yerinden edildi. Başkent Hartum yıkıma uğradı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin bu süreçteki temel hedefi ise Sudan'daki altın yataklarını ve Kızıldeniz'e uzanan stratejik ticaret hattını kontrol altına almak oldu.

 

Sudan halkı için yıkım anlamına gelen bu savaş, Abu Dhabi için ekonomik ve jeopolitik kazanç hesaplarının bir parçasıydı.

 

Yemen'de Birleşik Arap Emirlikleri açık bir böl ve yönet politikası izledi. Güney Geçiş Konseyi`ni silahlandıran ve finanse eden Abu Dhabi, Yemen'in fiilen ikiye bölünmesinde kilit rol oynadı. Bu müdahale, Husilere karşı yürütülen mücadeleyi zayıflattı, merkezi hükümeti işlevsiz hale getirdi ve Yemen'i kalıcı bir parçalanmanın eşiğine taşıdı.

 

Birleşik Arap Emirlikleri için Yemen, egemen bir devlet değil; limanları, adaları ve ticaret yollarıyla kontrol edilmesi gereken bir alan olarak görüldü.

 

Libya'da ise Birleşik Arap Emirlikleri, iç savaşı sona erdirmek yerine körükleyen aktörlerden biri oldu. Halife Hafter'e sağlanan yoğun askeri destek, ülkeyi yeniden kanlı bir çatışma sürecine sürükledi. İnsansız hava araçları, zırhlı araçlar ve mali yardımlar sayesinde yürütülen saldırılar, binlerce sivilin hayatına mal oldu.

 

Libya, Birleşik Arap Emirlikleri'nin istikrar adı altında yürüttüğü askeri mühendisliğin bir başka yıkıcı örneği haline geldi.

 

Somali'de Birleşik Arap Emirlikleri'nin emperyal yaklaşımı limanlar üzerinden şekillendi. Federal hükümeti devre dışı bırakan Abu Dhabi, Somaliland ve Puntland ile doğrudan anlaşmalar yaptı. Berbera ve Bosaso limanları, Somali halkının iradesi dışında kurulan bir nüfuz ağının merkezine dönüştü. Bu politika, Somali'nin siyasi bütünlüğünü zayıflattı ve ülkeyi daha derin bir istikrarsızlığa itti.

 

Etiyopya'da Abiy Ahmed yönetimine verilen Birleşik Arap Emirlikleri desteği barış değil, yeni çatışmalar getirdi. Tigray Savaşı ile birlikte ülke büyük bir insani krizle karşı karşıya kaldı. Çatışmalar Eritre ve Somali hattına yayıldı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin müdahalesi, Etiyopya'yı istikrara kavuşturmak yerine Doğu Afrika'yı kapsayan daha geniş bir güvenlik krizine sürükledi.

 

Birleşik Arap Emirlikleri, Suriye'de Esed rejimini yeniden meşrulaştırmak için diplomatik ve ekonomik hamleler yaptı. Amaç, rejimi Arap dünyasına entegre ederek bölgesel denklemde kendi kontrol alanını genişletmekti. Ancak tüm bu girişimler başarısız oldu. Rejimin çöküşü, Birleşik Arap Emirlikleri'nin bölgesel hesaplarının sahadaki gerçeklerle uyuşmadığını bir kez daha gösterdi.

 

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Orta Doğu ve Afrika'da izlediği politika, istikrar üretmekten çok devletleri zayıflatan, savaşları uzatan ve toplumları parçalayan bir emperyal projeye dönüşmüş durumda. Sudan'dan Libya'ya, Yemen'den Somali'ye kadar uzanan bu müdahalelerin ortak noktası, yerel halkların iradesinin yok sayılması. Uzmanlara göre Abu Dhabi'nin bu yayılmacı politikalarının bedelini en ağır şekilde yine bölge halkları ödüyor.