KİTLE İLETİŞİM VE TÜRK DİLİ

Son yıllarda medya sözcüğüyle adlandırılan bu terimi radyo, televizyon, sinema, gazete, dergi gibi her türlü yazılı, sesli ya da görsel iletişim aracını içerecek biçimde kullanılmaktadır. Kitle iletişimi alanında her geçen gün artan teknolojik değişme ve gelişmeler, kitle iletişim araçlarının yaygınlığını ve etkinliğini pekiştirmektedir. Kitle iletişim araçları içinde görsel ve işitsel iletilerle, izleyiciyi “okuma külfetinden” kurtaran televizyonun ayrı bir yeri vardır.

Televizyon, haber verme/ bilgilendirme, toplumsallaştırma, sürekliliği sağlama, harekete geçirme/ güdüleme, eğlendirme ve eğitme gibi işlevleriyle bireylerin yaşamında önemli bir yer bulmuştur. Televizyonun bir iletişim aracı olarak bireyler üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri söz konusudur. Televizyon sadece eğlence aracı olarak ele alındığında bireylerin hoşça vakit geçirmelerini ve boş zamanlarının değerlendirmelerini sağlayan bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğitim ve bilgi verme aracı olarak bakıldığında ise, aile bireylerine bazı kazanımlar sağlayabildiğini, bazen de kültürel yozlaşmalara bozulmalara yol açabildiğini görmekteyiz. Geniş kitle televizyonda yayınlanan dizilerden duydukları ve gördüklerini taklit etmekte ya da benimsemektedir.

Sorun ise çoğu zaman işte tam bu noktada ortaya çıkmaktadır. Birçoğumuzun, konuşmasına ve davranışına dikkat edip örnek aldığı ve bizlerden biri haline gelen dizi kişiliklerinin konuşmalarındaki hatalar, özellikle son yıllarda toplumsal bir şikayet haline gelen yabancı sözcük kullanımları, sözcüklerin yanlış sesletimi ya da yanlış yerde kullanımı, komedi ya da dikkat çekmek adına yapılan kasıtlı dil hatalarının dilin yapısını bozması ve sınırlı sayıda söz varlığının kullanılıyor olması, televizyonun kitlesel gücü nedeniyle yanlışlarının bir süre sonra ölçünlü dilin içine sızıp dilin kirlenmesine neden olmaktadır.

Televizyon dildeki bu yanlış kullanımları öğretirken dizi kişiliklerini kullanmaktadır. Dizi kişilikleri bugün televizyon ile yaşamımıza giren ve yine televizyonun yarattığı ünlülerdir. Bu kişilerin kullandıkları her türlü ifade televizyon izleyicileri dolayısıyla da dizi izleyicileri tarafından anında kullanılmaya başlanmaktadır. Yapılan araştırmalara göre; başta televizyon ve diğer kitle iletişim araçlarında dili doğru kullanmayı ilke edinmedikleri ve televizyon gibi görsel ve işitsel iletilerle kişileri etkileme gücü fazla olan bir kitle iletişim aracının getirdiği ağır sorumluluğun önemini yeterince farkına varmadıklarını göstermektedir. Oysa ki, bir dilin en güzel konuşulacağı yerler tiyatro sahneleri ile radyo ve televizyon yayınlarıdır. Bu konuda yapılan çalışmalar televizyon dizilerinde geçen yanlış Türk dil kullanımlarının bireylerin günlük konuşma diline de yansıdığını ortaya koymuştur.